“Nội soi” các sai phạm nghiêm trọng tại Nông trường Sông Hậu

Như chúng tôi đã thông tin, Cơ quan điều tra (CQĐT) CATP Cần Thơ vừa tống đạt quyết định khởi tố bị can tội lập quỹ trái phép, thực hiện lệnh bắt tạm giam, khám xét nơi ở đối với bà Trương Hồng Nhung (54 tuổi) - Phó GĐ Nông trường Sông Hậu (NTSH) cùng hai thuộc cấp là thủ quỹ Nguyễn Văn Sơn (47 tuổi) và kế toán trưởng Đặng Thế Quốc Hưng (43 tuổi).

Trước đó, CQĐT cũng đã ký quyết định bổ sung khởi tố vụ án lập quỹ trái phép gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại NTSH. Đại tá Lê Việt Hùng, Thủ trưởng Cơ quan CSĐT CATP Cần Thơ cho biết, sau hơn 2 tháng kể từ ngày khởi tố vụ án, CQĐT đã phát hiện thêm nhiều tình tiết mới...

Nhờ người khác giữ giùm… tài sản

Thông tin mà PV Chuyên đề ANTG có được vào những ngày đầu tháng 7/2008 cho thấy, CQĐT đang tập trung làm rõ việc lãnh đạo NTSH đã dùng khoản “quỹ đen” khoảng 9 tỉ đồng (được lập giai đoạn 2000 - 2006) mua đất đai, nhà cửa bên ngoài sau đó cho nhiều cá nhân trong và ngoài nông trường (NT) đứng tên, rồi sang nhượng lung tung, gây sự hoài nghi trong dư luận về khả năng tài sản Nhà nước bị rơi vào... túi của cá nhân.

Một buổi làm việc của CQĐT tại Nông trường Sông Hậu.

Cho tới thời điểm CQĐT CATP Cần Thơ vào cuộc, lãnh đạo NTSH mới hoàn tất thủ tục cho NT đứng tên phần nhà, đất tại địa chỉ 142 Tôn Thất Thuyết, quận 4, TP HCM; đất, kho của Doanh nghiệp tư nhân (DNTN) Dân Nam tại xã Thới Thuận, Thốt Nốt, TP

Cần Thơ. Còn căn nhà và đất số 17, Điện Biên Phủ, quận Bình Thạnh, TP HCM và 32 miếng đất khác, lãnh đạo NTSN chưa làm thủ tục xác lập quyền sở hữu, quyền sử dụng cho mình.

Theo tài liệu chúng tôi có được, chỉ riêng diện tích đất mà NT chuyển nhượng ngoài thuộc phường Thới Long, quận Ô Môn, TP Cần Thơ và cặp đường từ NT ra Quốc lộ 91 đã lên tới 222.731m². Cấp có thẩm quyền đã cấp 33 GCNQSDĐ, 1 miếng đất chưa cấp (do vướng hành lang lộ giới) và 2 miếng đang làm thủ tục. Trong đó NT đứng tên chủ quyền 5 giấy và 1 phần đất hành lang lộ giới (tổng diện tích 31.708m²); 6 cá nhân là cán bộ NT (có 2 người không còn công tác tại NT) đứng tên 28 giấy và 2 cá nhân đang làm thủ tục cấp giấy (diện tích 191.023m²). Hiện ngành sản xuất tổng hợp và Trại cây giống của NT quản lý, sử dụng với diện tích 104.909m²; phần còn lại giao khoán cho các cá nhân quản lý, sử dụng.

Ngoài phần diện tích đất thuộc phường Thới Long, 30.560m² đất của NT tại quận Ô Môn, các huyện Thốt Nốt, Cờ Đỏ (Cần Thơ) và Châu Thành (Hậu Giang) cũng xem là có vấn đề.

Trong quá trình đi tìm ngọn ngành và bản chất của vấn đề, cơ quan bảo vệ pháp luật của TP Cần Thơ đã phát hiện có 2 thửa đất của NT đã bị chuyển nhượng. Thửa thứ nhất có diện tích 10.000m² tại phường Thới Long, quận Ô Môn, TP Cần Thơ, cạnh chợ mới Bằng Tăng. Thửa đất này là của ông Thế (ngụ tại phường Thới Long) bán cho ông Tùng -  là người môi giới mua đất giùm NT. Kết quả xác minh cho thấy, sau khi hoàn tất thủ tục sang tên từ ông Tùng sang cho PGĐ Trương Hồng Nhung cùng chồng là ông Hùng, miếng đất này đã được bán cho ông Canh và ông Canh đã cho người khác thuê để trồng... ớt.

Đoàn Thanh tra đã phát hiện 2 phiếu thu (số 111/11 ngày 6/11/2003 và phiếu số 105 đề ngày 1/11/2003) số tiền 700 triệu đồng và 247.191.000 đồng với cùng lý do “thu tiền bán đất của Nguyễn Tuấn Hùng”. Qua đối chiếu với sổ quỹ, cùi phiếu thu, cũng có số 2 phiếu thu trên nhưng lại khác ngày, khác nội dung, khác số tiền, khác đối tượng và lý do nộp (?).

Thửa đất thứ hai có diện tích 6.500m² nằm cạnh thửa đất nêu trên. Phần đất này do NT mua của bà Trần Thị Cước, giá 20 lượng vàng 24K. Trong hồ sơ tạm ứng của ông Đỗ Đức Thành - GĐ XN Cơ khí xây dựng thuộc NTSH có tạm ứng số tiền gần 200 triệu đồng để san lấp mặt bằng; đồng thời NT cũng tiến hành lập biên bản nghiệm thu bơm cát nền ngày 25/12/2001 với đầy đủ thành phần trong đó có ông Vũ Duy Tiện với tư cách là đại diện cho Ban kiến thiết của NT.

Ngày 8/5/2006, ông Thành thừa nhận đất này là của NT mua nhưng đến ngày 21/7/2006 - sau khi Đoàn Thanh tra đã làm việc với các cá nhân có tên trong biên bản nghiệm thu, ông Thành đã xác định lại là đất của ông Tiện(?). Hiện phần đất này đã chuyển nhượng cho người khác thể hiện tại hợp đồng số 150 ngày 21/4/2006.

Tài sản quý, có giá trị đã giao cho cá nhân đứng tên như thế nên đến khi cần vốn, NT lại nhờ những cá nhân này như là “vị cứu tinh” của mình. Đây là trường hợp của miếng đất gần 10.000m² (trong đó có 627m² đất thổ cư) tại huyện Châu Thành (Hậu Giang) do PGĐ Nhung đứng tên. Ngày 4/4/2005, tài sản này đã được “chủ đất” thế chấp vào Ngân hàng Công thương Việt Nam - Chi nhánh Cần Thơ thể hiện qua hợp đồng số 05120010/PL để bảo lãnh cho NT được vay số tiền 1,660 tỉ đồng.

Đại tá Lê Việt Hùng cho biết, ngoài 32 miếng đất mà Đoàn Thanh tra phát hiện kể trên, CQĐT vừa phát hiện thêm 7 tài sản là bất động sản khác nằm ngoài NT, cũng được lãnh đạo NT chủ trương mua rồi để cho cán bộ lãnh đạo và người nhà của lãnh đạo đứng tên. Trong số này có căn nhà trên đường Đinh Tiên Hoàng, quận Ninh Kiều (Cần Thơ).

Sáng 10/7, một điều tra viên cho biết, căn nhà này được PGĐ Nhung duyệt mua vào năm 2003 với giá 243 triệu đồng để “tặng” cho GĐ Trần Ngọc Sương ở. Tuy nhiên, cũng trong năm này, căn nhà đã được “chủ nhà” bán cho người thân của mình với giá vừa bán, vừa cho. Hóa ra, điều mà dư luận bàn tán râm ran bấy lâu nay - cho người khác giữ giùm tài sản, không phải là lời đồn đại “ác cảm” đối với lãnh đạo NTSH nữa.

Tài liệu của Giám đốc “cất” dưới… gầm giường nhân viên

Trước khi bộ ba phó giám đốc, thủ quỹ và kế toán trưởng của NTSH bị khởi tố, bắt tạm giam, CQĐT cũng đã thực hiện lệnh khám xét khẩn cấp nơi ở của nguyên thủ quỹ NTSH Nguyễn Thị Bích Sơn (49 tuổi), thủ quỹ Nguyễn Văn Sơn (47 tuổi) và kế toán Hoàng Thị Bình (51 tuổi), thu giữ 2 CPU máy tính cùng rất nhiều tài liệu quan trọng có liên quan đến hành vi cố ý làm trái và lập “quỹ đen” gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

CQĐT thu được nhiều tài liệu quan trọng tại Nông trường Sông Hậu.

Hầu hết tài liệu bị thu giữ đã được những người trên dịch chuyển từ nơi làm việc về nhà riêng (ngay sau khi vụ án được khởi tố) nhằm mục đích đối phó với CQĐT. Ba ngày sau đó, CQĐT tiếp tục phát hiện một lượng lớn tài liệu khác được đưa ra ngoài, giấu dưới... gầm giường nhà riêng của ông Đặng Quang Khang, nguyên Đội trưởng Đội bảo vệ NTSH.

Theo lời của nhân viên văn thư Phòng Tổ chức hành chính NTSH - ông Nguyễn Quang

Nhơn), vào thời điểm GĐ NTSH Trần Ngọc Sương đi TP HCM trị bệnh (?), bà có chỉ đạo cho ông Nhơn sắp xếp gọn gàng tài liệu này và mang sang Đội bảo vệ gửi. Đến ngày 10/4 vừa qua (1 ngày sau khi có quyết định khởi tố vụ án), GĐ Trần Ngọc Sương đã điện về tiếp tục nhắc nhở ông Nhơn phải làm ngay việc trên. Và do nghe có người dọa sẽ đốt trụ sở làm việc (?) nên khoảng 20 - 22h hôm đó, được sự trợ giúp của một nhân viên tạp vụ, Nhơn đã vào phòng làm việc của GĐ Sương, dồn toàn bộ tài liệu vào 15 bao, (loại bao từng đựng thức ăn thủy sản - PV) và chuyển ra theo cửa sau.

Ngay trong đêm, toàn bộ số tài liệu kể trên được dịch chuyển và cất giấu dưới gầm giường trong nhà ông Khang. Vẫn theo lời của ông Nhơn, trong đống tài liệu này có nhiều tài liệu liên quan đến kết luận thanh tra; giải trình của GĐ; đơn thư khiếu nại của người dân...

Đại tá Lê Việt Hùng cho biết: “Nhờ sự giúp sức kịp thời của quần chúng nhân dân, chứ nếu không phát hiện, thu giữ kịp thời số tài liệu này, Cơ quan điều tra sẽ gặp rất nhiều khó khăn... nhất là khi tài liệu chứng cứ bị tiêu hủy”.

Và hàng loạt sai phạm nghiêm trọng khác

Theo xác định của lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước vào ngày 2/7 vừa qua, NTSH đang đối mặt với khoản nợ phải trả lên đến 230 tỉ đồng (chưa tính lãi) và đây là khoản nợ khó đòi. Để có tiền xoay sở trong những ngày tới, lãnh đạo NT đang nghĩ tới chuyện phải bán một số tài sản (?).

Liên quan đến khoản “đất quỹ”, CQĐT xác định lãnh đạo NTSH đã sử dụng diện tích đất 1.600 ha, tự định ra khoản thu thêm (ngoài khoản thu theo quy định là 830 kg lúa/ha) đối với người nhận khoán là 1.000 kg lúa/ha. Tổng số tiền từ nguồn thu này lên tới 33 tỉ đồng, lãnh đạo NTSH đã không đưa vào sổ sách mà chi tiêu tùy tiện.

Trước khi CQĐT vào cuộc, lãnh đạo NTSH có ít nhất ba lần thừa nhận với Đoàn Thanh tra rằng không thể cung cấp chứng từ chi sử dụng khoản tiền này. Lý do là NT đã hòa chung vào các nguồn thu khác(?). Sau cuộc đối thoại với Đoàn Thanh tra, lãnh đạo NT cho rằng đã dùng khoản tiền này vào việc trả nợ vay của các ngân hàng và giảm nợ cho các nông trường viên. Tuy nhiên, sau đó lại giải trình khác về việc chi tiêu khoản này. CQĐT cho rằng lãnh đạo NTSH đã cho hủy chứng từ để đối phó với cơ quan bảo vệ pháp luật.

Trong thời gian từ năm 2002 đến 2005, do lãnh đạo NT buông lỏng việc thực hiện 20 hợp đồng kinh tế với 2 cá nhân và 7 công ty, đã dẫn đến thất thoát cho Nhà nước số tiền 5,5 tỉ đồng. Cùng thời gian này, lãnh đạo NTSH đã tùy tiện xóa nợ cho 20 cá nhân, cán bộ gây thiệt hại số tiền 7,631 tỉ đồng. Trong số này, có một số cán bộ của NT đã khai nhận đã dùng “chiêu” tạm ứng tiền đi công tác nước ngoài với số tiền 1,18 tỉ đồng nhưng thực chất là làm cho GĐ(?).

Cũng trong khoản nợ được xóa này, CQĐT phát hiện có tên của 2 Việt kiều (1 Đức và 1 Ba Lan) với số tiền được xóa là 2,5 tỉ đồng và 14.000 USD. Đáng chú ý là quá trình điều tra, CQĐT đã phát hiện từ năm 1994 đến nay, lãnh đạo NTSH đã lập quỹ trái phép với số tiền lên đến 29 tỉ đồng. Cụ thể, giai đoạn ông Trần Ngọc Hoằng còn là GĐ (từ 1994 đến 2000), đã lập và chi hết 20 tỉ đồng. Khi ông Hoằng qua đời (7-2000), con gái ông là bà Trần Ngọc Sương lên thay đã tiếp tục chủ trương duy trì khoản quỹ này với số tiền khoảng 9 tỉ đồng. Từ khoản tiền này, lãnh đạo NTSH đã chi vào nhiều việc, trong đó có quà biếu.

Ngoài căn nhà trên đường Đinh Tiên Hoàng mà chúng tôi đã kể, theo Thượng tá Vũ Văn Tảo - Chánh Văn phòng Cơ quan  CSĐT CATP Cần Thơ, căn cứ tài liệu thu được cho thấy cứ mỗi khi đến lễ, tết, đặc biệt là dịp sinh nhật của GĐ Trần Ngọc Sương là có món quà bằng vàng.

Từ năm 2000 đến 2006, lãnh đạo NT và một số phòng, ban đã thống nhất chi mua tặng “nữ thủ trưởng” của mình 16 lượng vàng và 3 sổ tiết kiệm với giá trị mỗi sổ là 5 triệu đồng. Chưa hết, cũng từ nguồn “quỹ đen” này, lãnh đạo NTSH đã chi trợ cấp cất nhà cho 107 cán bộ của NT với số tiền trên 1,3 tỉ đồng, mức chi dao động từ 2 triệu đến 50 triệu đồng/trường hợp. Riêng em gái của GĐ Trần Ngọc Sương là Trần Ngọc Nhanh đã được duyệt chi... ngoại lệ: 350 triệu đồng.

Đáng chú ý nhất là việc trả lương cho người đã khuất. CQĐT cho biết có ít nhất 2 cán bộ tại NTSH dù đã chết nhưng vẫn được lãnh đạo NT chiếu cố một cách bất thường. Đó là trường hợp ông Trần Ngọc Hoằng và Nguyễn Quang Lâm.

Kể từ lúc khởi tố vụ án đến nay, Đại tá Lê Việt Hùng cho biết, CQĐT gặp rất nhiều khó khăn do nhiều nguyên nhân trong đó có thái độ bất hợp tác của GĐ NTSH Trần Ngọc Sương. Tuy nhiên, quan điểm của CQĐT CATP Cần Thơ là sẽ “điều tra, làm rõ, xử lý đúng, làm cho tới nơi, tới chốn”.

Thủ trưởng Cơ quan CSĐT CATP Cần Thơ cũng khẳng định rằng, không có chuyện giải tán NT, trả lại đất cho chủ đất cũ như lời đồn đại. Do vậy: “Những hành vi bao chiếm trái phép đất đai tại NTSH cũng sẽ được xử lý nghiêm theo pháp luật!” - Đại tá Lê Việt Hùng khẳng định