Những cảnh báo rủi ro ở các thị trường xuất khẩu

Chuyển đổi cơ cấu sản phẩm xuất khẩu theo hướng phát triển các ngành hàng có kim ngạch tuy chưa lớn nhưng đang có tốc độ tăng trưởng cao, không thuộc diện bị áp thuế để hình thành những mặt hàng xuất khẩu chủ lực mới như: Sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồ gỗ, túi xách, vali, sản phẩm cao su, thực phẩm chế biến, hóa mỹ phẩm, cơ khí, dịch vụ phần mềm… hạn chế xuất khẩu nguyên liệu, khoáng sản chưa qua chế biến, hoặc chế biến thô.

Ngoài các nhóm hàng chủ lực gồm: Dệt may đạt 9,5 tỷ USD (tăng 22,1%), dầu thô đạt 9 tỷ USD (tăng 6%), giày dép đạt 4,5 tỷ USD (tăng 13,6%), điện tử và linh kiện máy tính đạt 3,5 tỷ USD (tăng 60,6%), đồ gỗ đạt 3 tỷ USD (tăng 26,8%) thì xuất khẩu trong năm 2008 dự kiến có thêm 3 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD trở lên gồm: Thủ công mỹ nghệ, sản phẩm nhựa, dây điện và dây cáp.

Để giúp doanh nghiệp có những thông tin nhận diện thị trường xuất khẩu tốt hơn, nhằm tránh những rủi ro đáng tiếc có thể xảy ra, ông Vũ Văn Trung -Tham tán thương mại của Việt Nam tại Nhật Bản cho biết, Việt Nam là một trong những nước mà Nhật Bản xác định đầu tư liên quan đến lĩnh vực chuyển giao công nghệ nên doanh nghiệp có thể tận dụng được cơ hội này.

Ngoài ra, doanh nghiệp xuất khẩu cũng cần lưu ý là phải kiên quyết đối với vấn đề dư chất kháng sinh chloramphenicol trong tôm, mực xuất khẩu sang thị trường Nhật Bản thì mới mong giữ được thị phần.

Ông Ngô Văn Thoan, Tham tán thương mại Việt Nam tại Mỹ cũng cảnh báo, Mỹ là thị trường khó tính nên doanh nghiệp cần thận trọng. Hiện nay xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ vẫn tiếp tục tăng cao nhưng đang đối đầu với những khó khăn đó là hàng dệt may của ta còn bị giám sát, rất dễ có nguy cơ bị chính quyền Hoa Kỳ điều tra bán phá giá; phi lê cá và tôm còn chịu thuế bán phá giá và hàng đồ gỗ trong phòng ngủ hiện có nguy cơ bị kiện bán phá giá; giày dép chịu sự cạnh tranh quyết liệt hơn từ Trung Quốc.

Vì vậy, đối với hàng dệt may xuất khẩu vào thị trường Hoa Kỳ thì phía Việt Nam, quan trọng nhất là việc điều hành xuất khẩu dệt may và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh từ chương trình giám sát của Hoa Kỳ đối với dệt may Việt Nam.

Đồng thời, các doanh nghiệp dệt may cũng nên chủ động khai thác các đơn hàng cao cấp giá cao để vừa tránh giảm giá xuất khẩu dẫn đến bị điều tra bán phá giá, vừa tận dụng được lợi thế cạnh tranh của ta ở phân khúc thị trường này.

Đối với đồ gỗ, các doanh nghiệp nên chủ động đa dạng hóa chủng loại hàng hóa xuất khẩu sang Hoa Kỳ, không nên tập trung quá nhiều vào đồ gỗ trong phòng ngủ. Chương trình xúc tiến thương mại cũng không nên tập trung vào các nhóm hàng đồ gỗ trong phòng ngủ; đối với thủy sản phải xử lý dứt điểm vấn đề dư lượng kháng sinh vượt quá mức cho phép.

Yêu cầu phía Hoa Kỳ bỏ yêu cầu ký quỹ liên tục để đảm bảo khả năng nộp thuế chống bán phá giá đối với các loại tôm đông lạnh của ta đang phải chịu thuế bán phá giá. Ông Nguyễn Văn Thiêm - Tham tán thương mại tại Ba Lan thì cho rằng doanh nghiệp trong nước có thể kết hợp mở Trung tâm thương mại và đưa hàng sang bán hoặc ký kết với các doanh nghiệp Việt kiều để làm đại lý phân phối tại khu vực Đông Âu…

Ngoài ra, một số thị trường xuất khẩu chủ lực khác cũng được thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cảnh báo như: EU luôn thực hiện nghiêm ngặt những quy định về xuất xứ, tiêu chuẩn VSATTP, bảo vệ môi trường…

Trong thời gian tới, EU tiếp tục áp dụng các biện pháp cân bằng thương mại như hàng rào kỹ thuật, chống bán phá giá và trợ cấp xuất khẩu. Hiện tại, EU đang áp dụng thuế chống bán phá giá đối với giày mũ da mức 10% đến hết tháng 10/2008. Dự báo, năm 2008 xuất khẩu mặt hàng này vào EU có thể tăng 8% so năm 2007.

Đối với hàng may mặc thì doanh nghiệp Việt Nam cũng cần lưu ý là hàng dệt may Trung Quốc có nhiều khả năng sẽ được loại bỏ hạn ngạch và thủy sản thì có yêu sách về chất lượng và VSATTP; còn với Hàn Quốc là thị trường tự do không thuế xuất nhập khẩu tạo điều kiện dễ dàng cho các doanh nghiệp Hồng Kông tạm nhập tái xuất khẩu sang nước thứ ba.

Thị trường xuất khẩu chính của Hồng Kông là Trung Quốc, châu Âu, Nhật Bản. Do đó các doanh nghiệp Việt Nam cần tích cực thông qua thị trường Hồng Kông để đẩy mạnh việc bán hàng vào thị trường Trung Quốc, châu Âu, Mỹ và Nhật...

Tăng cường và nâng cao chất lượng hoạt động xúc tiến thương mại là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp khai thác sâu vào thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, để đạt kim ngạch 59,3 tỷ USD xuất khẩu trong năm 2008 thì các doanh nghiệp cũng rất cần có sự hỗ trợ từ phía cơ quan chức năng. Đặc biệt, việc cung cấp thông tin từ các thương vụ Việt Nam tại nước ngoài