Nhiều sai phạm trên tuyến tàu du lịch cao tốc Hải Phòng - Cát Bà

Đây là những vi phạm nghiêm trọng trên lĩnh vực vận tải khách thủy. Vì sự an toàn, đã không ít lần nhà chức trách địa phương phải ra lệnh tạm dừng lịch trình của phương tiện để xử lý. Song, có vẻ như cả việc sai phạm và xử lý đều không hướng đến mục đích đặt sự an toàn của khách du lịch lên hàng đầu. Cho đến giờ, tuyến du lịch bằng đường thủy này vẫn chỉ duy nhất có 1 con tàu, của 1 doanh nghiệp đảm nhận.

Bỏ trống cả một "thị trường" lớn

Các thống kê chuyên ngành đều cho thấy, du lịch ra đảo Cát Bà không ngừng tăng trưởng về thu hút khách, đến nay ước tính đạt trên dưới 1 triệu khách/năm. Do sự nhanh chóng, tiện lợi nên phần lớn khách du lịch ở địa phương khác thường chọn tàu cao tốc đi thẳng ra Cát Bà, cho dù giá vé cao ngất ngưởng, 200.000đ/vé cho cự ly khoảng 40 cây số đường thủy.

Như vậy, với số lượng 1 triệu khách/năm (chủ yếu tập trung vào mùa hè), chia đều cho cả 3 phương án, tuyến vận tải khách bằng tàu cao tốc từ Bến Bính ra Cát Bà xứng đáng là một thị trường rất hấp dẫn các nhà khai thác kinh doanh dịch vụ du lịch.

Tuy nhiên, từ chỗ 4 doanh nghiệp cùng khai thác thủy trình Bến Bính - Cát Bà với đội tàu cánh ngầm từ 5 - 8 chiếc, chẳng hiểu sao, theo thời gian cứ co cụm dần lại, nay chỉ còn duy nhất 1 doanh nghiệp là Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch Hải Phòng bám trụ cũng chỉ với duy nhất 1 con tàu là Mekong Express White dofphin.

Có nhiều cách lý giải về sự nghèo nàn dịch vụ vận tải du lịch bằng đường thủy, chẳng hạn: Có dấu hiệu của sự thôn tính các đối thủ để hướng đến sự "độc quyền"; thị trường đầy rẫy những cuộc đua chen thô bạo, kẻ yếu đã buộc phải nhường chỗ cho kẻ mạnh. Cuối cùng, hầu như không thấy sự xuất hiện của cái gọi là vai trò quản lý, điều tiết, quy hoạch về vận tải khách thủy của các ngành Du lịch, Giao thông. Đích thực đây là thị trường lớn và ai muốn làm gì thì làm.

Bó tay trước những vi phạm thường xuyên?

Rất khó nghe và chưa chuẩn xác khi nói rằng Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch đang độc chiếm tuyến Bến Bính - Cát Bà bằng con tàu độc nhất Mekong Express White dofphin. Nhưng đó là thực tế đã diễn ra từ lâu nay. Có thể do không còn phải lo toan bởi những áp lực cạnh tranh, có thể vì lý do "cầu" quá nhiều nhưng "cung" chỉ có một nên đây là tuyến vận tải nhận được nhiều nhất những lời kêu ca, phàn nàn của khách.

Chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng, tàu Mekong Express White dofphin đã 3 lần bị các cơ quan chức năng buộc phải thực hiện xử lý các vi phạm do hành khách phản ứng quá dữ dội trước sự thiếu tôn trọng của nhà tàu như kéo dài thời gian neo đậu nhiều giờ trong điều kiện nắng nóng, công suất tàu chỉ 160 khách nhưng đã có 300 người rồi mà tàu vẫn câu giờ để nhồi thêm khách…

Gần đây nhất, ngày 7/8/2010, hàng trăm khách du lịch trong và ngoài nước bị nhốt chật cứng trong tàu nhiều giờ đã không thể kìm nén sự giận dữ, đồng loạt bày tỏ thái độ gay gắt yêu cầu nhà tàu xuất bến.

Thay vì giảm tải, điều động thêm tàu hoặc ít nhất nhà tàu cũng đưa ra lời xin lỗi, mong sự cảm thông, đội ngũ thủy thủ nhân viên nhà tàu vẫn thản nhiên thách đố bằng cách tiếp tục neo đậu để… nhồi khách. Chỉ đến khi cơ quan Cảng vụ Hải Phòng nhận được tin trình báo của hành khách đến tàu kiểm tra, lập biên bản với nội dung "chở quá số người quy đinh" thì tàu mới chịu rời bến.

Trước đó ít ngày, cũng con tàu Mekong Express White dofphin, lực lượng CSGT đường thủy phát hiện tàu chạy quá tốc độ cho phép (70km/h) đã phát tín hiệu dừng tàu để kiểm tra, qua đó phát hiện thêm thuyền trưởng, thủy thủ trên tàu không hề có bằng cấp, giấy phép lái tàu, chứng chỉ hành nghề theo quy định về hàng hải.

Với những lỗi quá sức nghiêm trọng này, và vì sự an toàn cho khách, CSGT đường thủy đã yêu cầu tàu tạm dừng giao thông. Cũng là chuyện của tàu Mekong Express White dofphin, với lý do khẩn trương đưa vào "phục vụ" khách, tàu đã thực hiện kinh doanh vận tải ngay cả khi chưa qua đăng kiểm, chưa được cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật.

Theo ông Bùi Văn Minh, Giám đốc Cảng vụ Hải Phòng thì những vi phạm của Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch Hải Phòng có thể nói là có tính "truyền thống". Đáng lưu ý, đây là những lỗi thuộc về ý thức của chủ tàu, của đội ngũ thủy thủ. thuyền trưởng và nhân viên.

Có điều lạ, lỗi cứ phạt và hoạt động kinh doanh vẫn không thay đổi, vi phạm vẫn tiếp tục xảy ra, hình như chúng chẳng có mối liên hệ nào với nhau. Ví dụ: Ngày 30/7/2010, Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng có Công văn số 742 gửi Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch Hải Phòng yêu cầu thực hiện nghiêm việc bố trí thuyền viên có đủ tiêu chuẩn theo quy định; chỉ được phép chở khách đúng số lượng quy định; phải thông báo lịch trình chạy tàu hàng ngày để Cảng vụ Hàng hải Hải Phòng theo dõi, hướng dẫn… Nhưng chỉ ít ngày sau khi nhận được công văn này, lại phát hiện những vi phạm y như lần trước.

Trước tình hình trên, ngày 3/8/2010, Cảng vụ Hải Phòng đã tổ chức cuộc họp với các cơ quan chức năng của thành phố và các doanh nghệp có phương tiện chở khách nhằm phối hợp các biện pháp khắc phục sự yếu kém, bất cập trong hoạt động khai thác vận tải khách du lịch tại Bến Bính đi Cát Bà. Nhìn chung, tại cuộc họp này vẫn chỉ dừng lại ở việc đánh giá nguyên nhân khách qua, Hải Phòng chưa có bến tàu du lịch nên không thể quản lý được hoạt động vận tải khách du lịch bằng đường thủy(?).

Ngày 4/8/2010, Cảng vụ Hải Phòng đã có Công văn số 760 gửi UBND TP Hải Phòng báo cáo toàn bộ quá trình vi phạm của đội tàu của Công ty cổ phần Vận tải và Du lịch Hải Phòng xin được chỉ đạo hướng xử lý. Trong khi chưa nhận được chỉ thị từ thượng cấp thì ngày 7/8 lại xảy ra sự vụ hành khách đối đầu với thủy thủ nhân viên của tàu như đã nêu trên