Mua vàng trang sức kém chất lượng - Ai bảo vệ?

Trong thời gian gần đây, xu hướng chung trên thị trường vàng là giao dịch vàng miếng trầm lắng, trong khi vàng trang sức lại lên ngôi. Nhiều người đua nhau tích trữ mặt hàng này vì lo sợ trước thông tin xóa bỏ kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do. Tuy nhiên, vàng trang sức lại là mặt hàng chưa được đưa vào "khuôn phép", nên khách hàng dễ gặp rủi ro.

Cửa hàng vàng ép giá

Dù cho thị trường vàng miếng đóng băng, thì mặt hàng vàng nhẫn trơn và vàng trang sức lại khá sôi động. Có thời điểm, người dân phải xếp hàng để mua được nhẫn, nhiều tiệm kim hoàn chế tác không kịp bán. Thế nhưng, xung quanh câu chuyện đầu cơ vàng kiểu này, nhiều người cũng đang băn khoăn về độ rủi ro sẽ gặp phải.

Theo một người dân, khi mua nhẫn trơn sẽ gặp nhiều rủi ro hơn vì vàng miếng luôn gắn với một thương hiệu nào đó, và thương hiệu đó sẽ đảm bảo cho khách hàng cả về chất lượng, tuổi vàng và giá cả. Khi chuyển sang mua vàng trang sức, khách hàng sẽ phải chấp nhận chất lượng kém hơn vàng miếng, và giá cũng sẽ đội lên do phải thêm phí gia công. Như vậy, nếu đầu tư, thì mặt hàng này sẽ không thể sinh lời như vàng miếng trước đó. Và vì không có gì bảo đảm, nên hầu hết khách hàng mua vàng trang sức đều rơi vào tình trạng mua bằng… niềm tin, dù nhiều khi, niếm tin đó trở nên… xa xỉ.

Một rắc rối nữa khi đầu cơ vàng trang sức là mua dễ nhưng bán không hề dễ, nếu không muốn bị lỗ. Cụ thể, nếu mua nhẫn, vòng, lắc ở cửa hàng A, thì dù có được đảm bảo 100% tuổi vàng, chất lượng vàng, thì đến khi bán, khách hàng chỉ có thể bán lại cho chính nơi mua mới mong giữ được giá, còn nếu mang đi nơi khác, sẽ bị trả rẻ với lý do không đủ chất lượng.

"Khi sản xuất vàng trang sức, dù là DN quy mô lớn và có nhiều máy móc dây chuyền hiện đại thì vẫn phải có "vẩy hàn" tạo dáng để mẫu mã phong phú hơn. "Vẩy hàn" ở đây chính là pha thêm một chút đồng cho vàng cứng hơn. Tất nhiên, lúc đó, vàng bị hạ tuổi. Còn muốn biết "một chút đồng" cụ thể chiếm bao nhiêu phần trăm trong món đồ mình đã mua, thì chỉ có cửa hàng vàng biết, hoặc mang đi giám định ở trung tâm giám định chất lượng vàng", một thợ chế tác vàng trang sức cho biết.

Khách hàng phải tự bảo vệ mình

Trước tình trạng nhiều người dân đầu cơ, tích trữ vàng miếng, Hiệp hội Kinh doanh vàng khuyến cáo: Thứ nhất, hiện nay vẫn chưa có chủ trương, chính sách cụ thể nên người dân không nên hoang mang, lo lắng mà chuyển đổi vàng miếng sang nhẫn trơn hay tích trữ vàng trang sức. Thứ hai, khi có quy định, dù cụ thể thế nào, thì Nhà nước cũng sẽ đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân, nên chắc chắc sẽ không gây sốc. Bởi vậy, người dân trong thời điểm này không nên chạy theo tâm lý đám đông, đua nhau mua vàng trang sức để chịu thiệt đơn thiệt kép.

Ảnh mang tính chất minh họa.

Trao đổi về vấn đề này, ông Nguyễn Thanh Trúc, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Vàng Agribank, cho rằng, bản thân người dân khi mua vàng, nên xác định rõ mục đích mình mua để làm gì. Nếu vàng trang sức đơn thuần thì ngoài thương hiệu, còn quan trọng đến cả mẫu mã, còn nếu mua vàng trang sức, nhưng mục đích để tích trữ thì cần phải tìm đến những DN có thương hiệu như SJC, PNJ, vàng Agribank… Khi đã là những thương hiệu đẳng cấp và được Nhà nước công nhận, thì chắc chắn các DN này sẽ không tự bán rẻ mình bằng cách chế tác những sản phẩm kém chất lượng... Những DN làm ăn không đảm bảo chất lượng phải điều chỉnh, nếu không sẽ tự mình đào thải.

Về quản lý chất lượng vàng trang sức, ông Trúc cũng cho rằng, đây là mảng đang bị bỏ ngỏ, các quy định, nhất là về chế tài xử phạt chưa có. Trong trường hợp khách hàng có khiếu kiện, và chứng minh được một DN nào đó bán vàng trang sức đề chất lượng 99, nhưng thực chất chỉ có 98 hoặc chưa đến, thì biện pháp giải quyết cùng lắm cũng chỉ là… cửa hàng đổi cho khách hàng một sản phẩm khác tương đương mà thôi.

"Thế nên, theo tôi nghĩ, trong thời gian tới, khi tiến tới xóa bỏ kinh doanh vàng miếng trên thị trường tự do, NHNN cũng cần tính tới việc quy định cụ thể về chất lượng vàng trang sức, các chế tài sử phạt DN vi phạm, cơ quan, đơn vị có chức năng kiểm tra, kiểm định chất lượng vàng".

Theo ông Trần Trọng Quốc Khanh, Giám đốc Trung tâm Vàng Ngân hàng Á Châu, thực ra quản lý chất lượng vàng thương phẩm, bao gồm vàng trang sức, vàng mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu được lưu thông trên thị trường đã được quy định rất rõ và chi tiết tại bộ tiêu chuẩn TCVN 7054:2002, do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành theo Quyết định số 03, ngày 30-12-2002. Chỉ có điều, mặc dù đã ban hành, nhưng vì không có sự phối hợp giữa các Bộ, ngành, thậm chí cả chế tài xử lý buôn bán những loại vàng thương phẩm không đạt chuẩn cũng không có, nên rốt cục quyết định này vẫn đứng bên lề cuộc sống.

Liên quan đến vấn đề này, nhiều ý kiến cho rằng, rất cần thiết phải thành lập một trung tâm giám định chất lượng vàng quốc gia. Hiện tại, cả nước có ba trung tâm giám định chất lượng hàng hóa, nhưng với vàng thì chưa. Vì thế, cách đây vài năm, khi lực lượng Công an bắt được vụ buôn lậu vàng gần 100kg, đã phải mang vào giám định tại trung tâm giám định vàng của một doanh nghiệp.