Không chỉ một mình Cty Vedan gây ô nhiễm sông Thị Vải...

>> Khai quật đường ống ngầm xử lý chất thải của Công ty Vedan

Nhưng kiểm tra tại nhiều công ty và 12 KCN, nước thải từ những KCN này vượt mức cho phép từ 30-50 lần, trong khi đó, quan trắc nguồn nước từ Công ty Vedan xả ra các thông số ô nhiễm của Vedan cao gấp hàng ngàn lần tiêu chuẩn cho phép. Như tại bể chứa chất thải 6.000 - 15.000m³, thông số về màu vượt tiêu chuẩn từ 2.600 - 3.675 lần, COD vượt từ 195 đến gần 3.000 lần, BOD-5 vượt từ 191 đến 1.157 lần...

Mấy ngày gần đây, Công ty Vedan giảm sản lượng đến 20%, nước thải chưa qua xử lý, Công ty Vedan không đưa vào hồ chứa mà thuê xe bồn chuyển đi "tiêu hủy" ở nơi khác nên mức độ ô nhiễm nguồn nước tại khu vực giảm đáng kể. Tuy nhiên, lớp bùn trên sông, nơi Công ty Vedan xả nước thải thì độ ô nhiễm vẫn giữ nguyên.

Ông Nguyễn Sơn Tú, cán bộ vận hành hệ thống máy bơm nước thải ở Xưởng lên men 2 (sản xuất bột ngọt và Lysin), khai nhận: Hệ thống đường ống đầu ra của 3 máy bơm này có hai đường, 1 đường có đường kính 14cm dẫn về hệ thống xử lý nước thải (có các van khóa tự điều khiển) và 1 đường ống đường kính khoảng 20cm có miệng xả được xả trực tiếp vào mương thoát nước giải nhiệt.

Đo các đường ống thải nước ô nhiễm ra sông Thị Vải (Ảnh: PV).

Hằng ngày, từ 18h hôm trước đến 6h sáng hôm sau, các hệ thống máy bơm của các hệ thống này được bơm nước thải trực tiếp vào hệ thống mương thoát nước giải nhiệt, chảy trực tiếp ra sông Thị Vải không qua xử lý. Hệ thống này mới được hàn, cắt và trám lỗ trước đây mấy hôm.

Cán bộ đoàn kiểm tra cho biết, cho đến thời điểm này, Công ty Vedan chưa có bằng chứng cụ thể về việc sử dụng có hiệu quả các hệ thống xử lý nước thải. Không đủ chứng từ để chứng minh việc nhập hóa chất bắt buộc nhằm thực hiện việc xử lý nước thải tại công ty. Những bồn, hồ chứa để xử lý nước thải, khi kiểm tra thì có hồ có đến 0,60m là bùn, đất.

Điều này chứng tỏ việc xử lý nước thải rất ít khi được thực hiện, như vậy nước thải công nghiệp chỉ đưa vào hồ chứa, sau khi lắng đọng bơm thẳng ra môi trường tự nhiên là tất yếu. 

Người trong cuộc là kỹ sư cơ khí, cũng là người có mặt tại Nhà máy Vedan từ lúc mới đi vào vận hành, sản xuất thử nghiệm - ông Lâm Mậu Phủ cho biết, ngoài nhiệm vụ chuyên môn còn được giao quản lý đường ống xả nước "bí mật". Đây là đường tải nước thải chưa qua xử lý đưa ra sông Thị Vải theo lệnh của Ban giám đốc, mỗi tuần xả 4 lần, mỗi lần khoảng 15.000m³.

Quá trình đoàn công tác liên ngành càng kiểm tra ngày càng phát hiện thêm nhiều gian dối trong vi phạm về bảo vệ môi trường tại Công ty cổ phần Vedan.

Tuy nhiên, phía Công ty Vedan vẫn chưa chính thức hợp tác với đoàn kiểm tra, vẫn còn trì hoãn việc cung cấp toàn bộ thông tin về hoạt động của công ty, thiết kế cơ bản của công ty; sơ đồ đường ống xả nước thải và thiết kế mới của Công ty Vedan vừa xây dựng; một mặt tổ chức sản xuất cầm chừng để đối phó với cơ quan điều tra, ra lệnh công nhân kỹ thuật cắt, hàn để che giấu và lắp kín những đường ống xả đã được lắp đặt hoàn chỉnh nhằm phục vụ cho việc xả nước thải công nghiệp ra môi trường tự nhiên mà không qua xử lý.

Ông Trần Hồng Hà, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên - Môi trường cho biết: Trong ngày 23/9, Đoàn công tác đã phát hiện thêm 3 cụm bồn chứa chất thải lỏng và một bể bán âm có đầu nối ống dẫn tới cống thoát nhiệt đổ ra sông Thị Vải. Trước những sai phạm mới được phát hiện, Đoàn công tác kiên quyết yêu cầu lãnh đạo Công ty Vedan sớm cung cấp sơ đồ thiết kế hệ thống xử lý chất thải của nhà máy