Gặp doanh nhân 90 tuổi vừa được tặng Bắc đẩu bội tinh

Một doanh nhân thành đạt

Gặp chúng tôi, ông đứng dậy, tiến nhanh về phía cửa để bắt tay thật chặt, xoa tay lên vai thật dịu để biểu hiện sự thân tình. Ấm trà thơm được đặt trên bàn, giọng nói của ông to, khỏe, có âm điệu, ngữ điệu, ngắt nhịp, ngắt quãng rõ ràng, mạch lạc khiến cho lời nói của ông vừa tình cảm, gần gũi, lại thêm lôi cuốn, thuyết phục.

Năm 1948, chàng thanh niên Bùi Văn Tuyền (còn có tên là Bùi Paul, SN 1920, quê gốc ở thị trấn Thanh Hà, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương) đã tìm đường sang nước Cộng hòa Pháp tráng lệ để thực hiện ước mơ làm giàu. Sau nhiều năm với hai bàn tay trắng và nghị lực, ý chí phi thường, ông đã trở thành một trong số những Việt kiều giàu có và có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Theo tìm hiểu riêng của chúng tôi, trước năm 1975, ông Tuyền là một tên tuổi nổi tiếng ở hải ngoại. Ông là chủ sở hữu của một công ty tàu viễn dương 36 chiếc chạy khắp các châu lục trên thế giới. Ngoài ra, ông còn kinh doanh nhiều lĩnh vực khác như nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp, ngân hàng, hệ thống siêu thị, nhà hàng ở khắp các nước phát triển…

Sau 41 năm làm ăn nơi xứ người, năm 1989, ông về thăm lại Tổ quốc và đã thật sự ngỡ ngàng trước sự đổi mới, phát triển đáng mừng của đất nước sau hậu quả của hai cuộc chiến tranh để lại.

Lúc ông về cũng chính là thời kỳ Việt Nam bắt đầu đẩy mạnh chính sách mở cửa, giao lưu với thế giới, tăng cường đại đoàn kết dân tộc trong đó có bộ phận người Việt Nam sinh sống, làm ăn và học tập ở nước ngoài, kêu gọi kiều bào trở về quê hương đầu tư phát triển đất nước.

Nhưng có một thực tế là lúc bấy giờ, sự tuyên truyền sai sự thật của các thế lực thù địch và do khoảng cách về địa lý nên đại bộ phận kiều bào đã không có điều kiện để hiểu thực trạng phát triển, đổi mới của đất nước, thậm chí là có nhiều sự hiểu lầm tiêu cực. Trước tình hình này, ông Tuyền đã tự nguyện làm một việc hết sức cao quý đó là cùng những người thân trong gia đình mình đi đến nhiều nơi trên thế giới, vùng có cộng đồng người Việt Nam sinh sống để gặp và giải thích cho bà con hiểu về tình hình đất nước, từ đó nhằm thay đổi về cách nghĩ và cách làm của bà con, kêu gọi họ quay trở về chung tay xây dựng và phát triển đất nước.

Việc làm này của ông Tuyền là hoàn toàn tự nguyện, ông không được Đảng hay nhà nước giao nhiệm vụ mà tự bỏ tiền túi của mình ra làm.  Đơn giản bởi một điều, ông thấy mình có bổn phận, trách nhiệm phải làm với Tổ quốc.

Hành trình tâm huyết

Đầu năm 1991, ông Tuyền bắt đầu thực hiện “sứ mệnh” của mình. Thành phần trong “đoàn công tác” của gia đình ông gồm có: Ông Tuyền, mẹ ông, vợ và một cô em gái. Bên cạnh đó, một vài người con, người cháu cũng luân phiên nhau “tháp tùng” cho “đoàn”. Trong suốt một thời gian dài, liên tục, ông đã cùng gia đình đi đến rất nhiều nơi trên thế giới như: Hồng Kông, Đài Loan, Nhật Bản, Califonia, New York, Canada và nhiều thành phố thời Liên Xô cũ,… Đi đến đâu đoàn cũng gặp rất nhiều khó khăn bởi sự thiếu thông tin và hiểu chưa đầy đủ về sự thay đổi của đất nước của đông đảo bà con Việt kiều. Đấy là chưa kể đến một bộ phận nhỏ quá khích do ảnh hưởng tuyên truyền của các thế lực thù địch chống phá cách mạng của nước ta. Ông đã kiên trì giải thích và đưa những lý lẽ, chứng cớ xác thực mà ông đã chuẩn bị từ trước. Cuối cùng, sự thật đã làm thay đổi cách nhìn nhận của bà con từ sự chân thành và nhiệt huyết của ông.

Một vấn đề nữa đặt ra đó là bối cảnh kinh tế lúc bấy giờ giữa nước ta và các nước tư bản còn có nhiều khoảng cách. Bà con hỏi ông Tuyền là bây giờ họ về quê đầu tư làm việc gì để có thể sinh được nhiều lời trong khi họ đang làm ăn rất tốt và dễ dàng ở xứ người. Ông nói với bà con rằng, chúng ta trở về quê hương để thực hiện trách nhiệm của một người con đối với Tổ quốc, chung tay phát triển đất nước, tạo công ăn việc làm cho đồng bào còn đang nghèo khổ chứ không phải về để bóc lột sức lao động của người khác! Hơn nữa, ông còn phân tích cho họ hiểu rằng nhân dân mình có những đức tính rất quý báu trong lao động sản xuất như làm việc nhiệt tình, cần cù, chịu khó, thật thà, chất phác và tiếp thu, học hỏi rất nhanh. Nếu có cách làm tốt cho bà con thì Việt Nam lại chính là nơi sản xuất hiệu quả cho các nhà đầu tư mà những ưu điểm này lao động ở nước khác khó có được. Bà con Việt kiều nghe xong thấy hấp dẫn, thuyết phục và rất háo hức.

Việc tiếp theo ông làm là viết đơn xin chính quyền địa phương (của nước Pháp) cấp phép cho xây dựng một ngôi chùa và rất may mắn đã được chấp nhận. Sau đó ông tự bỏ tiền ra để xây dựng ngôi chùa đầu tiên của người Việt ở nước Pháp ngay tại thủ đô Paris tráng lệ, đặt tên là chùa Linh Sơn. Tiếp sau, ông mời hai vị sư là Thích Huyền Vi và Thích Huyền Định về trụ trì chùa. Ngôi chùa tọa lạc ở một khu vực rất thuận tiện về giao thông, vì thế mà ngay khi ra đời nó đã thu hút rất nhiều tín đồ là Việt kiều và đây chính là mục đích mà ông nhắm tới bởi mỗi lượt khách đến chùa, ông lại có điều kiện gặp gỡ, nói cho đồng bào nghe về tình hình đất nước mình đổi mới và kêu gọi quay trở về đầu tư phát triển quê hương.

Sau đó, ngôi chùa này không ngừng phát triển do nhu cầu tín ngưỡng rất lớn của đông đảo bà con kiều bào. Sau này, ông đã cùng các vị sư đi nhiều nơi để lập cơ sở mới cho chùa như ở đảo Hawaii (Mỹ), Moskva (Nga),… Điều đặc biệt là sau khi xây dựng xong các ngôi chùa này, ông còn đóng góp thêm quỹ để làm kinh phí hoạt động, giao toàn quyền cho các vị sư trụ trì và ông không can thiệp vào những vấn đề liên quan đến tài chính nữa.

Phải nói rằng những hành động này của ông Tuyền đã dẫn đến bước ngoặt trong sự thay đổi về tư duy và nhận thức của đông đảo bà con kiều bào. Từ đây, ông Tuyền đã làm cầu nối để Việt kiều hiện thực hóa mong muốn đóng góp của mình. Thêm nữa, Đảng và Nhà nước ta cũng đồng thời ban hành rất nhiều chính sách, cơ chế thông thoáng để thu hút, tạo động lực, sự phấn khởi sâu rộng trong giới doanh nhân kiều bào.

Xây dựng quê hương

Từ năm 1989, ông Tuyền đã trở về nước và tham gia đầu tư xây dựng một số công trình như khách sạn Metropole (nay là Sofitel ở Hà Nội), khách sạn Opera Hilton ở Hà Nội. Tại TP Hồ Chí Minh, ông đã thành lập 2 cơ sở may thêu xuất khẩu (Bình Minh và Thiên Ân), tạo việc làm cho trên 2.000 công nhân (thời điểm hơn 20 năm về trước). Chưa hết, tại TP Hải Phòng, ông đã cùng phối hợp với một số nhà đầu tư nước ngoài ở Bỉ, Thái Lan, Pháp… xây dựng khách sạn Harbor View tiêu chuẩn quốc tế, một tòa nhà 10 tầng làm văn phòng… Ông còn kết hợp với Sở Du lịch và Dịch vụ Hải Phòng xây dựng nhà máy thuốc lá Virginia và giới thiệu rất nhiều tập đoàn, công ty nước ngoài, Việt kiều về đầu tư tại đây.

Đoàn công tác của Tổ chức Lương thực thế giới FAO đến làm việc tại Công ty BVT.

Ông kể rằng, trong một lần về thăm quê hương vào năm 1993, trò chuyện với bà con làng xóm thì thấy dân mình còn khổ quá. Có người nói với ông rằng: “Ông ơi chúng tôi biết ông xây chùa ở bên nước ngoài, vậy ông hãy tạo công ăn việc làm cho chúng tôi, mỗi một người dân ở đây có việc làm là ông đã tạo ra cho mình một ngôi chùa để đời rồi đấy”. Không ngờ một người dân chân lấm tay bùn mà có thể đưa ra một câu nói triết lý như vậy. Ông đã đặc biệt xúc động và quyết thực hiện bằng được mong ước của bà con cũng như tâm nguyện bấy lâu mà ông chưa có điều kiện thực hiện.

Và cuối cùng ông cũng đã giải được bài toán khó khăn này. Ông quyết định thành lập Công ty TNHH BVT (Bùi Văn Tuyền) với nhiều mô hình, ngành nghề sản xuất được áp dụng cách làm và công nghệ tiên tiến của các nước phát triển ngay chính tại nơi chôn rau cắt rốn của mình - thị trấn Thanh Hà (huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương). Hiện công ty của ông tọa lạc trên một khu đất rộng 4ha, đã tạo việc làm ổn định cho hơn 4.000 lao động địa phương và đang phấn đấu sẽ đạt tới khoảng 10.000 công nhân. Và đây là tâm huyết lớn nhất của đời ông!

Cuộc đời của ông Bùi Văn Tuyền luôn gắn liền với tình yêu dành cho đất nước dân tộc, vì thế mà ông đã tự hào có được nhiều phần thưởng động viên cao quý của nhà nước cũng như các cấp, các ngành.

Mới đây nhất, ngày 11/7/2011, ông đã vinh dự được Đại sứ đặc mệnh toàn quyền của Pháp tại Việt Nam trao Huân chương Bắc đẩu bội tinh. Đây là huân chương cao quý nhất của nhà nước Pháp chỉ trao cho những tập thể, cá nhân có công lao đặc biệt với nước Pháp, cũng như có đóng góp to lớn trong quan hệ hữu nghị giữa các nước với Cộng hòa Pháp bởi số lượng huân chương này có hạn.

Cuối buổi nói chuyện, ông kể cho tôi nghe một vài câu chuyện vui bên lề nhưng cũng hết sức ý nghĩa. Trong một buổi tiệc do nhà vua nước Thụy Điển tổ chức mà ông và vợ là bà Nguyễn Thị Lễ (87 tuổi, quê gốc ở tỉnh Bạc Liêu) được mời. Bà Lễ tìm mọi cách để may bằng được một chiếc áo dài truyền thống. Trong buổi tiệc giữa rất nhiều vị khách sang trọng, quyền quý ấy, bà Lễ bỗng nhiên thành tâm điểm chú ý bởi chiếc áo độc đáo bà mặc trên người. Lúc đó, Hoàng hậu Thụy Điển tiến đến hỏi ông rằng người phụ nữ này là ai, ông Tuyền trịnh trọng nói: “Đây là hoàng hậu của tôi”. Câu nói này ngay lập tức đã làm cho bà Hoàng hậu thật thốt lên, trầm trồ khen ngợi không chỉ bởi vẻ đẹp của chiếc áo dài mà bởi truyền thống bình đẳng nam nữ của người Việt Nam rằng không chỉ vợ của vua mới được gọi là hoàng hậu!