Đồng bằng sông Cửu Long: Một vụ tôm buồn

Những cơn mưa trái mùa càng làm cho vẻ ảm đạm ở những vùng đất quanh năm chỉ biết tôm và tôm tăng lên. Trong khi đó, các nhà khoa học vẫn đang còn "nợ" nông dân kết quả xác định tôm chết do bệnh gì?

Tiền tỷ tan theo bọt nước

Theo số liệu thống kê của ngành chức năng Bạc Liêu, có hơn 2.600ha tôm sú thả nuôi của tỉnh bị chết, phần lớn tập trung ở những đầm nuôi công nghiệp ở TP Bạc Liêu, Hòa Bình, Đông Hải. Ông Phạm Hoàng Giang - Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thủy sản tỉnh Bạc Liêu, cho biết thêm: "Thời tiết mưa nắng thất thường khiến môi trường ao nuôi biến động là nguyên nhân chính khiến tôm chết hàng loạt trong thời gian qua". 

Người dân Bạc Liêu lượm tôm chết ở Đầm công nghiệp.

Người nuôi tôm ở Cà Mau cũng đứng ngồi không yên vì chuyện gió, mưa. Ông Trần Văn Bằng (ấp Hòa Trung, xã Lương Thế Trân, Cái Nước, Cà Mau), cho biết: "Mấy tuần rồi, tôi không dám bỏ đi đâu hết, ở nhà "canh mưa".

Đang nắng chang chang mà ông trời quất đám mưa, xử lí không khéo tôm bị "sốc nước" chết sạch. Tháng tư vừa rồi ông trời làm vài đám, trong xóm có vài hộ nuôi quảng canh cải tiến đầu tư ao đầm, con giống hàng chục triệu, chỉ thu lại được "xác tôm". Một số hộ trước đây không có kinh nghiệm nuôi công nghiệp, thấy người khác nuôi có ăn cũng mạo hiểm thuê đất, đào ao nuôi. Chỉ vài đám mưa trái mùa, tôm chết, bỏ của chạy lấy người…

Tại Sóc Trăng, chúng tôi gặp nông dân Tạ Nghi Xã (ấp Lư Bư, khu 6 Hải Ngư, thị trấn Vĩnh Châu, huyện Vĩnh Châu, Sóc Trăng) khi ông đang ngồi buồn so. Ông nói mọi công sức, kỳ vọng vào vụ tôm sú năm nay của gia đình ông phút chốc "đổ sông, đổ biển" vì những cơn mưa trái mùa.

Thẫn thờ nhìn mưa rơi tí tách ngoài mấy đầm tôm, ông Xã than: "Nửa tháng trước, trời đang nắng ngon lành bỗng dưng đổ mưa. Tạnh mưa, mặc dù tôi bón vôi hạ phèn, ổn định độ pH… nhưng vẫn không cứu kịp 6 đầm tôm công nghiệp của nhà mình. Nhìn lứa tôm gần 1 tháng tuổi lủi đầu vô mé chết tức tưởi mà vợ chồng tôi chỉ biết khóc. Hơn 50 triệu đồng đầu tư vô đó, phút chốc tan biến theo mưa".

Cùng tình cảnh ấy, ông Võ Bửu Lâm (ấp Xoài Côn, xã Vĩnh Châu, huyện Vĩnh Châu) buông giọng buồn bã khi 12 đầm nuôi tôm nhà ông chết sạch, lỗ hơn 100 triệu đồng.

Tôm chết mấy ngày qua không hoàn toàn do những cơn mưa trái mùa mà còn nghi do dịch bệnh. Ông Nguyễn Văn Nhiệm - Chủ tịch Hiệp hội tôm Mỹ Thanh (MTSA) cho biết đến giờ này đã có hơn một nửa trên tổng diện tích nuôi tôm của MTSA là 2.600 ha, được các hội viên thả nuôi tôm. Tuy nhiên, có tới trên 90% diện tích đã xuống giống bị chết do dịch bệnh. Có những hộ đã thả đi thả lại 3 lần, 5 lần, nhưng lần nào tôm cũng chết. Chưa bao giờ tình hình dịch bệnh trên tôm lại nghiêm trọng như năm nay.

Theo tính toán của ông Nhiệm, mỗi ha tôm bị thiệt hại chừng 80 triệu đồng. Tính ra, đến thời điểm này, chỉ riêng các hội viên của MTSA đã bị thiệt hại tới trên 100 tỷ đồng.

Với 48.000 ha, hầu hết là nuôi tôm sú (tôm thẻ chỉ chừng dưới 200 ha), Sóc Trăng được coi là "thủ phủ" tôm sú ở ĐBSCL. Ông Nguyễn Văn Khởi - Phó Giám đốc Sở NN&PTNT Sóc Trăng cho biết đến đầu tháng 5, toàn tỉnh này đã thả nuôi 25.000 ha tôm sú thì có tới 13.000 ha bị mất trắng do dịch bệnh, tăng gần gấp đôi so với 2 tuần trước. Với diện tích bị bệnh quá lớn như trên, tính sơ sơ, đã thấy người nông dân Sóc Trăng bị thiệt hại trên dưới 1.000 tỷ đồng.

Nỗi lo vẫn ở phía trước

Theo kết quả phân tích mới đây của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thủy sản 2, bệnh đốm trắng chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ, còn lại là bệnh trên gan. Trong khi đó, Trung tâm Thú y vùng 7 đến vùng có tôm chết ở Sóc Trăng lấy các mẫu tôm đem về xét nghiệm thì không phát hiện ra những loại virus có trong danh mục. Vì thế, ngành nông nghiệp Sóc Trăng đang đề nghị Trung tâm này tiếp tục lấy thêm các mẫu mới về xét nghiệm để xem tôm ở Sóc Trăng đang bị tàn phá bởi virus nào là chính.

Trước tình hình dịch bệnh trên tôm đang lây lan mạnh, ngành nông nghiệp Sóc Trăng đã cử các cán bộ thủy sản, thú y xuống địa bàn, dùng các biện pháp kỹ thuật để phòng chống dịch bệnh. Tuy nhiên, ông Khởi cho rằng hiệu quả phòng chống dịch không cao do thời tiết ở Sóc Trăng vẫn đang thất thường, rất không tốt cho sức khỏe con tôm. "Trong suốt 20 năm qua, chưa năm nào thời tiết bất thường như năm nay, bất thường tới mức mà giải pháp phòng chống dịch bệnh tốt nhất có lẽ là… không nên thả nuôi. Tuy nhiên, nuôi tôm là một ngành sản xuất chính ở Sóc Trăng, do đó, không thả không được" - ông Khởi cho biết.

Thời tiết quá bất lợi cũng đang được nhiều nông dân nuôi tôm lâu năm lý giải cho sự thất bại của họ trong vụ tôm năm nay. Nhiều nông dân cho biết trước đây, thả nuôi tôm từ giữa tháng 3 đến giữa tháng 4, bà con thường cầm chắc thành công.

Năm nay, tôm thả trong giai đoạn này lại chết như ngả rạ. Trước đây, những hộ nuôi công nghiệp, áp dụng kỹ thuật cao, thường không bị dính dịch bệnh. Năm nay, từ hộ nuôi công nghiệp đến những hộ nuôi quảng canh đều bị dịch bệnh như nhau, thậm chí nuôi kỹ thuật cao còn bị thiệt hại nhiều hơn so với nuôi thường