Con lập mưu chiếm đoạt nhà của cha, ngân hàng... chịu thiệt 22 tỷ đồng

Năm 1992, ông Lê Tâm Anh (Việt kiều Mỹ) mua ngôi nhà số 34 (số cũ 32) Phan Châu Trinh, TP Đà Nẵng, với số tiền tương đương 50.000 USD. Do luật pháp thời điểm đó chưa cho phép người nước ngoài sở hữu nhà tại Việt Nam nên ông Anh nhờ vợ chồng em gái đứng giúp tên chủ sở hữu căn nhà nói trên.

Ngay sau khi thủ tục mua bán được xác lập, ông Anh đưa hai người con trai, trong đó có Phạm A Lin (ông Lê Tâm Anh vốn họ Phạm, qua Mỹ đổi sang họ Lê) dọn về đây ở. Mỗi khi từ Mỹ về Việt Nam, ông Anh cũng ở tại ngôi nhà này.

Năm 1997, ông Anh yêu cầu vợ chồng người em gái làm thủ tục chuyển tên chủ sở hữu căn nhà cho Phạm A Lin. Nhưng thực chất, ngôi nhà vẫn do ông Anh là chủ sở hữu. Để đề phòng con trai đoạt quyền sở hữu nhà của mình, ông Anh cất giữ giấy chủ quyền nhà đất và CMND của Phạm A Lin. Ông Anh cũng lập giấy thỏa thuận với hai người con trai, trong đó nêu rõ ông là chủ sở hữu thực tế của ngôi nhà này.

Năm 2007, Lin có ý định chiếm đoạt ngôi nhà của cha mình. Lin vờ nêu lý do bị mất giấy chứng nhận quyền sử dụng nhà và đất để xin cấp lại. Sau khi được cấp mới giấy chủ quyền, ngày 16/1/2008, vợ chồng Lin ký hợp đồng chuyển nhượng nhà số 34 Phan Châu Trinh cho cho vợ chồng ông Hàng Trần Minh Châu (trú 111 Phan Châu Trinh), với giá 10 tỷ đồng. Vợ chồng ông Châu đã trả cho vợ chồng Lin 7 tỷ đồng, còn lại 3 tỷ đồng hẹn sẽ trả hết sau Tết Nguyên đán 2008. Cùng ngày, vợ chồng ông Châu thỏa thuận bán lại ngôi nhà vừa mua cho bà Hứa Thị Mộng Hoa (trú phường Phước Ninh, quận Hải Châu, Đà Nẵng) với giá 13 tỷ đồng. Bà Hoa cũng trả trước cho ông Châu 2 lần với số tiền 10 tỷ đồng, giao kết đến khi ra công chứng, nhận bàn giao nhà sẽ giao đủ tiền như thỏa thuận.

Ngôi nhà số 34 Phan Châu Trinh hiện nay.

Ngày 25/1/2008, sau khi được văn phòng đăng ký quyền sở hữu đất quận Hải Châu cấp “sổ hồng”, vợ chồng ông Châu lập hợp đồng ủy quyền cho bà Hoa được quyền quản lý, sử dụng, cầm cố, thế chấp, bảo lãnh đối với nhà số 34 Phan Châu Trinh (thực tế là chuyển nhượng cho bà Hoa). Với hợp đồng ủy quyền này, ngày 28/1/2008, bà Hoa thế chấp ngôi nhà để Công ty TNHH Gia Bảo do mình làm chủ, vay 11,5 tỷ đồng từ Ngân hàng Dầu khí toàn cầu, chi nhánh Đà Nẵng… Sau Tết Nguyên đán 2008, theo thỏa thuận mua bán trước đó, ông Châu yêu cầu vợ chồng Lin giao nhà; nhưng những người này lẩn tránh, bỏ vào TP Hồ Chí Minh. Cùng thời điểm này, ông Anh phát hiện sự việc nên làm đơn gửi TAND TP Đà Nẵng khởi kiện tranh chấp quyền sở hữu nhà ở.

Ngày 27/10/2008, TAND TP Đà Nẵng xét xử sơ thẩm, tuyên hủy hợp đồng chuyển nhượng nhà đất giữa vợ chồng Phạm A Lin với vợ chồng ông Châu; buộc vợ chồng Lin phải hoàn trả cho ông Châu 7 tỷ đồng. Vợ chồng ông Châu không thống nhất với bản án nên làm đơn kháng cáo. Theo lời khai của ông Châu, trong thời gian chờ tòa xét xử phúc thẩm, Lin nói dối ông Anh đã đồng ý bán nhà và rút đơn kiện, để lấy tiếp 3 tỷ đồng từ ông Châu. Nhưng thực tế sau đó, ông Anh không rút đơn kiện và Lin không bàn giao nhà cho ông Châu như đã hứa. Vì vậy, ông Châu cũng không thể bàn giao nhà cho bà Hoa.

Ngày 20/2/2009, TAND Tối cao tại Đà Nẵng xét xử phúc thẩm về việc tranh chấp nhà số 34 Phan Châu Trinh và tuyên giữ nguyên bản án sơ thẩm. Trên cơ sở đó, ông Anh được cấp lại giấy chủ quyền ngôi nhà này và đến tháng 12/2009 thì chuyển nhượng ngôi nhà này cho người khác.

Gần 2 năm sau phiên phúc thẩm, TAND Tối cao có quyết định kháng nghị bản án phúc thẩm, đề nghị Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao xét xử giám đốc thẩm, yêu cầu đình chỉ việc thi hành bản án dân sự phúc thẩm cho đến khi có Quyết định Giám đốc thẩm. Trong khi đó, do bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành ngay sau khi tuyên án nên ông Anh đã được thi hành án và chuyển nhượng ngôi nhà như đã nói ở trên.

Theo Quyết định Giám đốc thẩm ngày 11/1/2013 của TAND Tối cao, việc chuyển nhượng nhà số 34 Phan Châu Trinh có dấu hiệu của tội phạm hình sự, nên tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm thụ lý giải quyết vụ án dân sự là không đúng, không phù hợp với bản chất vụ án. Mặc khác, nếu xác định là án dân sự thì khi giải quyết tranh chấp, các cấp tòa không đưa bà Hứa Thị Mộng Hoa và Ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu tham gia tố tụng là thiếu sót, nên không giải quyết toàn diện và triệt để vụ án... Vì vậy, TAND tối cao tuyên hủy các bản án trước đó. Trên cơ sở đề nghị của TAND TP Đà Nẵng, Công an TP Đà Nẵng đã xem xét hồ sơ và khởi tố, bắt đối tượng Phạm A Lin (39 tuổi), về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Được biết, sau khi chiếm đoạt được số tiền lớn, Lin đã tiêu xài hết, không thu hồi được để trả cho ông Châu. Vợ chồng ông Châu cũng vì lý do này nên không thể hoàn trả lại tiền cho bà Hoa. Tương tự, bà Hoa mất khả năng thanh toán khoản vay 11,5 tỷ đồng tại Chi nhánh Ngân hàng CPTM Dầu khí Toàn cầu Đà Nẵng. Trong các bên liên quan đến vụ chuyển nhượng, thế chấp ngôi nhà số 34 Phan Châu Trinh, người lãnh “hậu quả dây chuyền” nặng nhất là chi nhánh Ngân hàng TMCP Dầu khí toàn cầu Đà Nẵng với tổng số tiền trên 22 tỷ đồng (bao gồm cả gốc và lãi) đã cho Công ty Gia Bảo vay và khó có khả năng thu hồi