“Cha đẻ” của chiến lược cạnh tranh nói về cạnh tranh tại Hà Nội

Sáng nay, 29/11, Phòng hội thảo chính của Khách sạn Melia (Hà Nội) không còn một chỗ trống. Rất nhiều quan chức cao cấp của Chính phủ Việt Nam, Đại sứ một số nước, các nhà hoạch định chính sách vĩ mô, lãnh đạo các tỉnh, thành phố, các học giả và doanh nhân hàng đầu Việt Nam đã ngồi suốt 4 tiếng đồng hồ để nghe một trong những “bộ óc” quản trị có ảnh hưởng nhất thế giới - Giáo sư Michael Porter - nói về chủ đề “Cạnh tranh và Chiến lược công ty ngày nay”.

Những tri thức sâu rộng của "bậc thầy chiến lược" lan toả đến đông đảo người nghe là những nhà quản lý, doanh nhân hàng đầu Việt Nam.

Trong bài nói chuyện của mình, Giáo sư Michael Porter đã chia sẻ về chiến lược cạnh tranh qua những phân tích về lý thuyết cũng như những ví dụ cụ thể. Đặc biệt trong phần thuyết trình hôm nay, vị giáo sư hàng đầu của Đại học Havard đã dành một phần lớn thời gian để nói về “trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp” (CSR). Ông đã đưa ra khái niệm “giá trị chia sẻ” với hàm nghĩa: Các chính sách và thông lệ của DN, vừa củng cố các năng lực của DN đồng thời vẫn đẩy mạnh các điều kiện kinh tế xã hội trong cộng đồng và DN đó hoạt động. Giáo sư Porter đề nghị các DN bổ sung “khía cạnh xã hội” và chiến lược: Các DN nên kết hợp khía cạnh xã hội vào trong tập hợp giá trị mang lại cho khách hàng. Theo ông, “khía cạnh xã hội trong chiến lược có thể là lợi thế bền vững hơn các lợi thế về chi phí và chất lượng truyền thống”.

Trong phần giao lưu với những người tham dự, trả lời câu hỏi về lợi thế cạnh tranh của Việt Nam, Giáo sư Michael Porter nhận xét: Việt Nam có nền kinh tế năng động, người dân cần cù, thị trường tương đối lớn.. Tuy nhiên, vị Giáo sư này cũng nhắc lại ý kiến của ông rằng “Việt Nam không thể thành công nhờ nhân công giá rẻ. Các DN Việt Nam cần tìm được phân khúc thị trường mà DN Việt Nam có ưu thế và tận dụng cơ hội để vươn ra thị trường khu vực (ASEAN)”. Đừng “bắt chước” một vài nền kinh tế quá “nóng” lân bang hay quá “dựa dẫm” và lực lượng nhân công giá rẻ để phát triển, Giáo sư Porter kết.

Đây là lần thứ hai, Giáo sư Michael Porter đến Việt Nam. Lần trước (năm 2008), ông đến TP HCM để lan toả tư tưởng chính của ông về kinh tế và quản trị. Lần này, theo lời mời của Trường Doanh nhân PACE, ông có mặt tại hà Nội để chia sẻ trực tiếp về cách thức nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN, các địa phương và của nền kinh tế trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu khốc liệt hiện nay (Hội thảo được Maritime Bank tài trợ độc quyền và Nhật báo Financial Times bảo trợ độc quyền truyền thông quốc tế).

Ngay sau cuộc gặp gỡ và thảo luận với cộng đồng DN Việt Nam, Giáo sư Michael Porter sẽ tham dự Lễ công bố Báo cáo Năng lực cạnh tranh Việt Nam 2010 do Văn phòng Chính phủ phối hợp với Viện Quản lý kinh tế TW (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Học viện Năng lực cạnh tranh châu Á (Singapore) tổ chức ngày mai, 30/11. Giáo sư Michael Porter chính là người chủ trì Global Competitiveness Report (Báo cáo về năng lực cạnh tranh và tiềm năng phát triển của hơn 120 quốc gia). Báo cáo xếp hạng này được xuất bản thường niên bởi Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF).

Giáo sư Michael Porter được xem là “cha đẻ” của chiến lược cạnh tranh, là nhà tư tưởng chiến lược bậc thầy của thời đại, và đồng thời là một trong những “bộ óc” quản trị có ảnh hưởng nhất thế giới (cùng với Peter Drucker / “cha đẻ” quản trị kinh doanh hiện đại; và Philip Kotler / “cha đẻ” marketing hiện đại, người đã đến Việt Nam vào năm 2007, cũng theo lời mời của PACE). Những tư tưởng của ông đã đặt nền móng cho sự hình thành của khoa học chiến lược và cạnh tranh và được giảng dạy rộng rãi ở hầu hết các trường đại học về kinh tế và kinh doanh trên thế giới. Ông là tác giả của 18 cuốn sách và 125 bài báo. Những tác phẩm kinh điển của ông gồm có: “Chiến lược công ty” (Competitive Strategy), “Lợi thế cạnh tranh” (Competitive Advantage), “Lợi thế cạnh tranh quốc gia” (The Competitive Advantage of Nations)… Tất cả những tác phẩm kinh điển này đều đã được dịch ra rất nhiều ngôn ngữ và đã được tái bản hàng chục lần ở nhiều quốc gia trên khắp thế giới. Ở Việt Nam, 3 tác phẩm kinh điển về chiến lược và kinh doanh này cũng đã được PACE xuất bản và tái bản nhiều lần trong suốt gần 04 năm qua. Bên cạnh vai trò là Thành viên sáng lập và điều hành Hội đồng Cạnh tranh (Council on Competitiveness) của Chính phủ Hoa Kỳ, Michael Porter còn được biết đến như một nhà tư vấn về chiến lược cạnh tranh cho rất nhiều quốc gia trên thế giới, gồm có: Anh, New Zealand, Canada, Bồ Đào Nha, Ấn Độ, Colombia, Singapore, Ireland, Saudi Arabia, Nicaragua, Russia, Rwanda, Đài Loan, Kazakhstan, Libya, Bồ Đào Nha, Thi Lan… Ngoài ra, ông cũng được mời tư vấn về chiến lược cho một số tập đoàn hàng đầu thế giới như: DuPont, Procter & Gamble, Royal Dutch Shell, Scotts Miracle-Gro, SYSCO, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company… Những thành tựu của ông đã được ghi nhận bằng vô số giải thưởng danh giá như: giải David A. Wells về Kinh tế học của Havard (1973), giải thưởng Graham and Dodd của Hiệp hội các nhà phân tích tài chính (1980), giải thưởng về sách George R. Terry Book Award (1980) do Học viện Quản trị trao tặng cho cuốn sách Competitive Advantage của ông, giải thưởng Adam Smith của Hiệp hội các nhà kinh tế học quốc gia (1997). Năm 1998, ông là người đầu tiên trong lịch sử nhận được giải thưởng của Học viện Quản trị Quốc tế dành cho những cống hiến nổi bật trong lĩnh vực quản trị. Năm 2001, nước Nhật đã lập hẳn một giải thưởng mang tên ông là “Porter Prize” để ghi nhận và vinh danh những công ty dẫn đầu về chiến lược. Năm 2008, ông vừa được Bộ Thương Mại Hoa Kỳ trao tặng Giải thưởng Thành tựu Trọn đời (Lifetime Achievement Award) cho những đóng góp của ông đối với sự phát triển kinh tế quốc gia. Hiện ông là Giáo sư của Đại học Havard (Bishop William Lawrence University Professor - danh hiệu cao quý nhất được trao tặng cho một giáo sư của Harvard) và được xem là một trong những giáo sư lỗi lạc nhất trong lịch sử của Đại học danh tiếng này.