Bán bò sữa với giá bò thịt

Đầu những năm 2000, được sự khuyến khích của UBND tỉnh, hàng trăm hộ dân tại Bình Định đã lấy con bò sữa làm giấc mơ đổi đời. Nhưng sau gần 10 năm đầu tư, tiền vẫn phải đổ vào mà… bò lại không cho sữa, nhiều chủ trang trại đã bắt đầu tính chuyện "bỏ của chạy lấy người".

Đổ nợ vì bò sữa kém chất lượng

Đầu năm 2001, UBND tỉnh Bình Định đã quy hoạch 200ha đất tại xã Nhơn Tân (huyện An Nhơn) để xây dựng Khu chăn nuôi bò sữa tập trung (KCNBSTT) Nhơn Tân. Đến năm 2004 đã có 14 dự án đầu tư nuôi bò sữa ở KCNBSTT Nhơn Tân được UBND tỉnh phê duyệt với tổng vốn đầu tư đến năm 2008 là 80 tỉ đồng, số lượng đàn bò sữa thả nuôi 4.000 con.

Tuy nhiên, đến đầu năm 2009, thực tế KCNBSTT Nhơn Tân có 13 chủ đầu tư đã xây dựng chuồng trại, trồng cỏ nhưng đàn bò sữa chỉ còn 205 con.

Nhiều chủ trang trại tại Bình Định đầu tư chuồng trại, mua bò, lập dự án chăn nuôi rất quy mô nhưng bò lại không cho sữa.

Bà Bùi Thị Minh Vân (ở phường Trần Quang Diệu, TP Quy Nhơn), một chủ trang trại chăn nuôi bò sữa ở đây, cho biết: "Tôi đã đầu tư vào trang trại này 1 tỉ đồng, nhưng mấy năm nay toàn bị thua lỗ. Hiện tôi còn nuôi 47 con bò sữa, trong đó có 40 con đang kỳ cho sữa. Bình quân mỗi ngày thu được 3,5 tạ sữa, nhưng tiền bán sữa vẫn chưa đủ chi phí mua thức ăn, trả tiền công chăm sóc bò. Số tiền vay ngân hàng trên 700 triệu đồng đầu tư nuôi bò sữa đến nay đã đến hạn trả nhưng tôi vẫn chưa xoay xở được!".

Ông Đào Văn Thắng, người quản lý trang trại cho ông Bảy Hồng (Giám đốc DNTN Hữu Thịnh), cho biết: Tiếp nhận trang trại từ tay ông Nguyễn Đình Phương gần 1 năm nay, ông Hồng đã mất hơn 100 triệu đồng để duy trì hoạt động tại trang trại này. Nhưng trong số 28 con bò trong trang trại chỉ có 8 con cho sữa, còn lại là bò vỗ béo chờ bán...".

Khi dự án chăn nuôi bò sữa mới được "khai sinh" ở Bình Định, nhiều hộ nông dân nghèo đã vay mượn khắp nơi để tham gia việc chăn nuôi bò sữa. Nhưng sau một thời gian, hầu hết các hộ nuôi bò sữa đều thua lỗ, không còn đủ sức tiếp tục đầu tư nên đành bán hết bò, tuy vậy vẫn không thể trả hết nợ.

Ngay từ khi mới bắt đầu nuôi, do thiếu hiểu biết và không có kinh nghiệm nên hầu hết các chủ trang trại đều mua phải giống bò kém chất lượng, không cho sữa hoặc thường xuyên bị bệnh tật nên phải bán rẻ dẫn đến mất vốn.

Ông Nguyễn Thành Minh, Trưởng phòng NN&PTNT huyện An Nhơn cho biết: "Ngoài đàn bò sữa tại KCNBSTT Nhơn Tân do UBND tỉnh quản lý, vào năm 2004, toàn huyện có đàn bò sữa hơn 500 con, là 1 trong những địa phương đi đầu trong phong trào nuôi bò sữa ở Bình Định. Nhưng do làm ăn thua lỗ nên phong trào nuôi bò sữa ở An Nhơn "tuột" nhanh thảm hại. Đầu năm 2008, toàn huyện còn 105 con bò sữa nhưng bây giờ chỉ còn 63 con và nếu không cải thiện được lợi ích kinh tế thì số lượng bò sữa sẽ còn giảm nhiều hơn nữa".

Tiếp tục duy trì chăn nuôi bò sữa?

Chăn nuôi bò không hiệu quả, nhiều chủ trang trại ở KCNBSTT Nhơn Tân đã chuyển hướng sang đầu tư nuôi heo, bò lai, cho thuê đất để trồng dưa hấu,… nhằm giảm chi, tăng nguồn thu.

Theo báo cáo của Trung tâm Khoa học kỹ thuật vật nuôi tỉnh Bình Định, hiện có 5 chủ trang trại ở khu vực KCNBSTT Nhơn Tân đã đầu tư nuôi 120 con heo, 8 chủ trang trại khác xây dựng thêm chuồng trại nuôi 1.000 con bò thịt; 6 chủ trang trại trồng 10ha dưa hấu và 5 chủ trang trại trồng 9ha cây nguyên liệu giấy,… Ở những khu nuôi bò sữa khác tại huyện An Nhơn tình hình vẫn diễn ra tương tự.

Ông Trần Văn Phúc, Chủ nhiệm HTXNN Nhơn Thành 1 (xã Nhơn Thành), than thở: "Sau nhiều năm cặm cụi chăm nom, hiệu quả chẳng thấy đâu chỉ thấy toàn "lỗ" vì đàn bò giống chất lượng kém, cho sữa "nhỏ giọt". Không "trụ" được nữa, chúng tôi đành bán đổ bán tháo, giá mua 14-15 triệu đồng/con bò sữa nhưng khi bán chỉ được 6-7 triệu/con, bằng giá bò thịt...".

Về tình hình nuôi bò sữa tại địa phương, ông Ngô Văn Thèo, Phó Giám đốc Trung tâm Khoa học kỹ thuật vật nuôi tỉnh Bình Định, cho biết: "Chúng tôi đã nhiều lần nhắc nhở các chủ trang trại thực hiện nghiêm túc quy định của tỉnh, không được sử dụng đất sai mục đích, nhưng họ vẫn cố tình vi phạm. Trung tâm đã báo cáo thực trạng nói trên với cấp có thẩm quyền xem xét, thu hồi những diện tích đất sử dụng sai mục đích. Những chủ trang trại được giao đất nhưng không chịu đầu tư, hoặc đầu tư chậm, sử dụng đất không hiệu quả, chúng tôi cũng kiến nghị cấp có thẩm quyền thu hồi".

Các chủ trang trại chăn nuôi đã đầu tư không ít tiền của vào việc chăn nuôi bò sữa với hy vọng sẽ làm giàu nhưng thực tế cho thấy đầu tư càng nhiều người nuôi càng thua lỗ. Nhưng khi một số người nuôi bò sữa đã rao bán trang trại hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng thì lại "vấp" phải cam kết ban đầu với UBND tỉnh nên đành giậm chân tại chỗ.

Trao đổi với chúng tôi, nhiều người nuôi bò cho rằng, UBND tỉnh nên để những trang trại nuôi bò không hiệu quả chuyển đổi mục đích sản xuất hoặc muốn duy trì việc nuôi bò thì phải có sự giúp đỡ về vốn để người chăn nuôi có tiền đầu tư con giống mới chất lượng hơn và phải có sự tư vấn tốt hơn về khoa học kỹ thuật