Áp thuế chống trợ cấp đối với tôm Việt Nam: Một quyết định vô lý

Như Báo CAND đã đưa, Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) vừa ra quyết định về thuế chống trợ cấp (CVD) đối với tôm nhập khẩu từ 7 nước, trong đó Việt Nam chịu mức thuế 4,52%, Trung Quốc: 18,16%, Ecuador: 11,68%, Ấn Độ: 5,85%, Malaysia: 54,5% trong khi Indonesia và Thái Lan có mức thuế 0%. David Veal, Giám đốc điều hành của Liên minh công nghiệp tôm vùng Vịnh (COGSI) - tổ chức khởi xướng vụ kiện, tỏ ra vui mừng và coi đây là một thành công của Liên minh. Tuy nhiên, Veal nhận định, mức thuế 0% dành cho tôm Thái Lan là không hợp lý và cho biết COGSI đang xem xét kháng cáo đối với mức thuế dành cho Thái Lan. COGSI vẫn khăng khăng với quan điểm rằng các công ty tôm của Thái Lan đang nhận được trợ cấp từ chính phủ Thái Lan và quan trọng hơn, việc trợ cấp ảnh hưởng đến ngành công nghiệp tôm của Mỹ.

"Tại thị trường Mỹ, yếu tố quan trọng nhất trong mua bán một mặt hàng thực phẩm là giá cả, và trong trường hợp này, họ (Thái Lan - PV) bán các sản phẩm đang được trợ cấp, điều đó là không công bằng," ông Veal nói. Tuy nhiên, các nhà bán lẻ và các nhà phân phối thực phẩm Mỹ lại cáo buộc, chính ngành công nghiệp tôm vùng Vịnh cũng nhận được sự hỗ trợ của BP, công ty đã trả hàng tỷ đô la cho các cư dân vùng Vịnh và các công ty bị ảnh hưởng bởi sự cố tràn dầu năm 2010.

Về phía bị đơn, trả lời báo chí, ông Nguyễn Hữu Dũng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, quyết định của DOC hoàn toàn vô lý là vì “tôm Việt Nam và Mỹ hoàn toàn khác nhau. Tôm của Mỹ là tôm đánh ở biển. Còn tôm Việt Nam là tôm nuôi. Hai chuyện này khác nhau không liên quan đến nhau, không cạnh tranh trực tiếp với nhau. Thực chất, các nhà sản xuất của Mỹ muốn bảo hộ cho tôm của họ”.

Với phán quyết của DOC, quyết định cuối cùng của Ủy ban Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (ITC) về việc có hay không những thiệt hại mà tôm nhập khẩu có trợ cấp gây ra cho ngành tôm nội địa Mỹ trở nên vô cùng quan trọng. Theo quy định của luật pháp Hoa Kỳ, mức thuế nêu trên sẽ được áp dụng ngay khi quyết định cuối cùng của vụ việc được đăng lên Công báo Liên bang.

Hiện nay DOC cũng đã chính thức thông báo cho Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Hoa Kỳ (CBP) tiến hành thu khoản tiền ký quỹ tương ứng với mức thuế suất chống trợ cấp nêu trên đối với các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu tôm vào thị trường Mỹ thay thế cho mức ký quỹ áp dụng từ ngày ra Quyết định sơ bộ (ngày 4/6/2013). Tuy nhiên, quyết định này còn phải phụ thuộc vào phán quyết cuối cùng (dự kiến công bố vào ngày 19/9) của ITC về thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước.

Trong trường hợp ITC ra kết luận có thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đáng kể đối với ngành sản xuất trong nước, thì DOC sẽ ban hành Lệnh áp thuế chống trợ cấp (dự kiến sẽ công bố ngày 3/10/2013). Trường hợp ngược lại, nếu ITC ra kết luận phủ định thiệt hại hoặc đe dọa thiệt hại, thì vụ điều tra này sẽ được chấm dứt hoàn toàn và toàn bộ các khoản tiền ký quỹ đã thu của doanh nghiệp sẽ được hoàn trả.

Các doanh nghiệp xuất khẩu tôm Việt Nam đang chịu mức thuế chống bán phá giá trong vụ việc điều tra chống bán phá giá của Bộ Thương mại Hoa Kỳ trước đây, với mức thuế dao động từ 0,53% - 2,76%. Nếu mức thuế CVD của DOC có hiệu lực, thì tôm Việt Nam coi như “hết cửa” vào Hoa Kỳ, do phải chịu thêm 2 mức thuế này