Chuyển đổi xanh không còn là khuyến khích, mà là yêu cầu bắt buộc của phát triển bền vững

Ngày 16/5, tại Hà Nội, Báo Lao Động phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND thành phố Hà Nội tổ chức Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 với chủ đề “Chuyển đổi xanh - Động lực cho mô hình tăng trưởng mới của Việt Nam”.

Tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, ô nhiễm môi trường, áp lực giảm phát thải khí nhà kính và các tiêu chuẩn xanh ngày càng cao của thị trường quốc tế đang đặt ra những thách thức chưa từng có. Nhưng đồng thời, đây cũng là cơ hội để Việt Nam tái cấu trúc mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định rõ yêu cầu xây dựng mô hình tăng trưởng mới, dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi năng lượng. Đây là định hướng chiến lược, thể hiện tầm nhìn phát triển dài hạn của đất nước trong bối cảnh mới.

“Vì vậy, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc của phát triển, là điều kiện để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, là nền tảng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia; và đây cũng chính là một trong những động lực mới để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, cải thiện và nâng cao toàn diện đời sống nhân dân”, Thứ trưởng Lê Công Thành bày tỏ.

Để tăng tốc chuyển đổi xanh theo tinh thần của Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị các bộ, ngành, địa phương, các doanh nghiệp, người dân tập trung triển khai thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như: Đưa chuyển đổi xanh trở thành một trong những động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, chuyển đổi xanh không phải là một đích đến cố định, mà là một hành trình liên tục của sự đổi mới, sáng tạo và là phương thức hiệu quả nhất để giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa kinh tế với bảo vệ môi trường. Mặt khác, phải khơi thông nguồn lực cho chuyển đổi xanh như tín dụng xanh, trái phiếu xanh, tài chính bền vững, thị trường các-bon và các công cụ kinh tế môi trường khác có vai trò đặc biệt quan trọng. 

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí về môi trường, dự án xanh, dự án đáp ứng tiêu chí kinh tế tuần hoàn; thúc đẩy minh bạch hóa dòng vốn xanh, xanh hóa sản xuất, tiêu dùng, ngăn ngừa tình trạng “xanh hóa hình thức”, đồng thời tạo điều kiện để các doanh nghiệp thực chất, có trách nhiệm, có đổi mới sáng tạo được tiếp cận thuận lợi hơn với nguồn lực tài chính bền vững.

Một nhiệm vụ trọng tâm nữa, theo Thứ trưởng Lê Công Thành, đó là, biến chuyển đổi xanh thành hành động của toàn xã hội, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, định hướng chính sách, xây dựng tiêu chí, tiêu chuẩn và tạo lập môi trường thuận lợi, bình đẳng. Doanh nghiệp là lực lượng trung tâm trong đổi mới mô hình sản xuất, kinh doanh. Người dân là chủ thể quan trọng trong thay đổi hành vi tiêu dùng, sử dụng tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa, lựa chọn sản phẩm và phương tiện thân thiện với môi trường.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang - Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) chia sẻ, quá trình chuyển đổi xanh cần phải được thực hiện đồng bộ, từ việc doanh nghiệp đổi mới, ứng dụng công nghệ mới nhằm tăng hiệu quả sử dụng năng lượng; từ việc thị trường có thêm nhiều sản phẩm, dịch vụ mới và xanh hơn; và từ chính lựa chọn hằng ngày của mỗi người dân trong tiêu dùng, đi lại, sinh hoạt.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang mong cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục quan tâm hơn nữa đến đầu tư công nghệ xanh, sử dụng năng lượng hiệu quả, phát triển sản phẩm và dịch vụ thân thiện hơn với môi trường. Người dân tiết kiệm điện, tiết kiệm nhiên liệu, hạn chế lãng phí, ưu tiên sản phẩm tiết kiệm năng lượng và lựa chọn phương tiện giao thông xanh khi có điều kiện. 

Đặc biệt, điểm nhấn của Ngày Chuyển đổi xanh năm 2026 là hoạt động trưng bày, trải nghiệm xe điện và chương trình “Thu xăng đổi điện” do Báo Lao Động phối hợp cùng các đơn vị triển khai, mang đến nhiều trải nghiệm và chính sách ưu đãi, hỗ trợ và tư vấn thiết thực nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang phương tiện điện.