Vụ "phí hạ tầng KCN Quang Minh": Tốt nhất là đối thoại

Doanh nghiệp dẫn nhau ra tòa

Ngày 24/5/2012, Tòa án nhân dân (TAND) huyện Mê Linh đã xét xử sơ thẩm vụ án kinh doanh thương mại  về việc "tranh chấp thương mại" giữa nguyên đơn là Công ty TNHH Đầu tư và phát triển hạ tầng Nam Đức (chủ đầu tư KCN Quang Minh) với bị đơn là Công ty TNHH Công nghiệp và phát triển thương mại, gọi tắt là ICDC (địa chỉ lô 43C1, KCN Quang Minh).

Sau hai ngày xét xử, TAND huyện Mê Linh đã quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Nam Đức đối với ICDC. Buộc ICDC phải thanh toán trả Công ty Nam Đức phí quản lý KCN là 279.771.310 đồng và tiền phí sử dụng cơ sở hạ tầng là 5.063.474.553 đồng (bao gồm cả tiền gốc và tiền lãi). Tổng cộng cả hai khoản phí, buộc ICDC phải thanh toán trả Công ty Nam Đức 5.343.245.863 đồng.

Tuy nhiên, đây chỉ là 1 trong số 3 doanh nghiệp ở KCN Quang Minh bị Công ty Nam Đức khởi kiện vì không đóng phí sử dụng hạ tầng và phí quản lý KCN.

Vì sao lại có chuyện hy hữu này? Theo tìm hiểu của chúng tôi, đây là những doanh nghiệp nằm trong số 28 doanh nghiệp chưa đóng phí hạ tầng cho Công ty Nam Đức, đều là những doanh nghiệp đã ký hợp đồng thuê đất với UBND tỉnh Vĩnh Phúc từ những năm 2002 - 2003, khi đó mới chỉ là cụm công nghiệp Quang Minh.

Đại diện 28 doanh nghiệp này cho biết thời điểm đó, với chính sách thu hút đầu tư của tỉnh Vĩnh Phúc, các doanh nghiệp này đã đầu tư vào cụm công nghiệp Quang Minh, khi ấy họ đã phải tự đền bù, giải phóng mặt bằng.

Năm 2004, Thủ tướng Chính phủ có Văn bản số 1186 cho phép thành lập KCN Quang Minh và tỉnh Vĩnh Phúc giao cho Công ty TNHH Đầu tư và phát triển hạ tầng Nam Đức làm chủ đầu tư.

Ngày 5/11/2004, Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc ban hành Quyết định số 3937 quy định mức phí sử dụng hạ tầng KCN Quang Minh. Theo đó, mức phí sử dụng hạ tầng áp dụng cho các doanh nghiệp mà UBND tỉnh Vĩnh Phúc trực tiếp cho thuê đất là 10 USD/m²/50 năm, mức phí này không bao gồm tiền đền bù san lấp mặt bằng và mức phí quản lý KCN là 0,1 USD/m2/năm. Quyết định có hiệu lực từ ngày 5/11/2004.

Cũng bắt đầu từ đây đã nảy sinh mâu thuẫn giữa các doanh nghiệp trực tiếp thuê đất từ UBND tỉnh Vĩnh Phúc khi còn là cụm công nghiệp Quang Minh với Công ty Nam Đức.

Phía các doanh nghiệp cho rằng quyết định về mức phí 10 USD/m2/50 năm chỉ phù hợp trong trường hợp hạ tầng KCN hoàn chỉnh và đúng với thiết kế được phê duyệt. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng cho rằng chất lượng đầu tư và hệ thống hạ tầng chưa đúng theo thiết kế kỹ thuật, thời gian, tiến độ thu tiền phí hạ tầng không thực hiện theo đúng kết luận của Thanh tra Bộ Kế hoạch Đầu tư. 

Một bức xúc nữa của các doanh nghiệp là hiện Công ty Nam Đức không ký hợp đồng xả thải với các doanh nghiệp chưa đóng phí sử dụng hạ tầng…

"Chúng tôi luôn sẵn sàng ký ngay hợp đồng đấu nối xả thải của doanh nghiệp mình vào hệ thống thu gom xử lý nước thải KCN Quang Minh do Công ty Nam Đức làm chủ đầu tư để bảo vệ môi trường nhưng không được chấp nhận vì Nam Đức luôn yêu cầu phải ký hợp đồng sử dụng hạ tầng cùng lúc".

Những mâu thuẫn này đã khiến các cơ quan chức năng như Ban Quản lý KCN Vĩnh Phúc, Ban Quản lý KCN Hà Nội và UBND TP Hà Nội phải tổ chức nhiều cuộc họp, đối thoại nhưng các bên chưa tìm được tiếng nói chung.

Một góc KCN Quang Minh.

Tốt nhất là đối thoại, chia sẻ khó khăn

Để có thông tin hai chiều, chúng tôi đã có buổi làm việc với ông Nguyễn Khắc Sơn, Giám đốc Công ty Nam Đức. Trong buổi làm việc này, ông Sơn cho biết trước đây số doanh nghiệp không đồng ý nộp phí hạ tầng theo Quyết định 3937 là 87 doanh nghiệp. Qua nhiều năm vận động, phân tích thì nay chỉ còn 28 doanh nghiệp cương quyết không ký hợp đồng thuê cơ sở hạ tầng và trả mức phí theo quy định buộc Công ty Nam Đức phải khởi kiện.

Trong buổi làm việc với chúng tôi, ông Sơn khẳng định việc Công ty Nam Đức thu phí hoàn toàn theo đúng quy định của UBND tỉnh Vĩnh Phúc trước kia và UBND TP Hà Nội. Mức phí quản lý KCN là 0,1 USD/m2/năm. Quyết định này cũng nêu rõ doanh nghiệp được UBND tỉnh Vĩnh Phúc trực tiếp cho thuê đất trong KCN Quang Minh có trách nhiệm trả phí sử dụng hạ tầng, phí quản lý KCN cho Công ty Nam Đức.

Ông Sơn khẳng định cho tới thời điểm này, UBND TP Hà Nội cũng không có quyết định nào thay đổi nội dung của Quyết định 3937 nói trên. Không những thế, ngày 8/6/2011, UBND TP Hà Nội đã có Quyết định 4523 khẳng định UBND thành phố quyết định giữ nguyên mức giá thuê cơ sở hạ tầng và phương thức thanh toán theo Quyết định 3937 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Thậm chí còn yêu cầu các doanh nghiệp thuê đất trực tiếp của Nhà nước, đã được cung cấp hạ tầng bên ngoài dự án phải ký ngay hai hợp đồng: thuê cơ sở hạ tầng và xử lý nước thải với Công ty Nam Đức trong tháng 7/2011.

Cho tới lúc này, cả hai bên vẫn chưa có tiếng nói chung. Tuy nhiên từ thực tế kinh tế khó khăn như hiện nay, đã đến lúc 28 doanh nghiệp và Công ty Nam Đức cần đối thoại trên tinh thần tích cực, san sẻ khó khăn thì tốt hơn là dẫn nhau ra tòa