Vịnh Hạ Long bị gạt khỏi bình chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới

Thứ Ba, 06/05/2008, 14:45
Có lẽ một cuộc bình chọn kỳ quan thiên nhiên không đến nỗi để dư luận Việt Nam trong những ngày qua phải “đau” đến vậy. Các danh thắng Việt Nam bị loại quy cùng chỉ là thất bại trong một cuộc bình chọn thông thường, cái “thẹn” ở đây chính là cách chúng ta mang tư duy “ao làng” vào sân chơi hội nhập.

3 “ứng cử viên kỳ quan” biến mất

Trong cuộc bầu chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới do New Open World tổ chức, Việt Nam có 3 ứng viên tham gia là Vịnh Hạ Long (Quảng Ninh), đỉnh Phan-Xi-Păng (Lào Cai) và Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình). Cuộc bầu chọn được tổ chức qua mạng Internet.

Các cuộc vận động bình chọn cho 3 địa danh của Việt Nam được nhiều tổ chức, cá nhân phát triển rầm rộ và cả 3 địa danh của Việt Nam đều dần nhích lên tốp đầu. Riêng Vịnh Hạ Long luôn ở vị trí dẫn đầu và đầy triển vọng được công nhận là kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Tuy vậy, đến ngày 14/4/2008 những người yêu mến bầu chọn cho Vịnh Hạ Long của Việt Nam tại website  đột nhiên thấy địa danh này biến mất khỏi danh sách các ứng cử viên. Lần lượt sau đó Phan-Xi-Păng và Phong Nha - Kẻ Bàng cũng không còn trên danh sách bình chọn.

Mọi thắc mắc được đổ dồn đến số điện thoại của Ban Quản lý Vịnh Hạ Long; thông tin những người yêu mến nhận được đơn giản là: Vịnh Hạ Long tạm thời bị loại ra cuộc bầu chọn vì lý do khách quan...

PV Chuyên đề ANTG đã liên lạc với ông Ngô Văn Hùng - Giám đốc Ban Quản lý Vịnh Hạ Long và được xác nhận sự việc trên, đồng thời cũng biết được nguyên nhân sự việc.

Ngày 14/4/2008, tổ chức New Open World (NOW) đã loại các địa danh của Việt Nam ra khỏi cuộc bình chọn vì họ cho rằng Việt Nam đã vi phạm luật chơi. Theo quy định mà Ban tổ chức cuộc bình chọn đưa ra: mỗi kỳ quan tham gia cuộc thi đều phải có một tổ chức đứng ra bảo lãnh và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long được NOW chấp nhận như là đơn vị bảo lãnh cho Vịnh Hạ Long, là đơn vị tài trợ chính thức. (Phan-Xi-Păng và Phong Nha - Kẻ Bàng bị loại là vì chưa có đơn vị bảo lãnh).

Ngày 22/2/2008, Now và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long đã ký kết thỏa thuận hợp tác đưa Vịnh Hạ Long vào danh sách bầu chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới của tổ chức này. Ban Quản lý Vịnh Hạ Long được quyền sử dụng logo, trang web của tổ chức này để tiến hành bình chọn mà không phải nộp bất cứ khoản phí nào.

Tuy vậy, NOW cũng đặt ra các quy định là không được phép cho tổ chức, cá nhân khác sử dụng logo, giao diện, nội dung trên website của họ, cũng như các liên kết (link) vào các website khác. NOW cũng yêu cầu không được sử dụng hình ảnh, logo của tổ chức này và các bình chọn của cuộc thi này quảng bá mang mục đích thương mại.

Ngay sau khi 3 địa danh của Việt Nam là Vịnh Hạ Long, Phong Nha - Kẻ Bàng và Phan-Xi-Păng xuất hiện trên danh sách bình chọn của NOW thì cư dân mạng và giới truyền thông ở Việt Nam đã tổ chức những cuộc bình chọn khá rầm rộ để “tăng phiếu” cho các địa danh của mình.

Thậm chí, nhiều người còn kêu gọi... cả thế giới bầu chọn cho Vịnh Hạ Long. Cộng đồng người Việt ở Lào, Campuchia... đều được vận động vào cuộc. Nhiều cơ quan báo chí không tiếc giấy mực cổ vũ, hô hào, ủng hộ cho sự kiện này. Vịnh Hạ Long được xem là ưu tiên hàng đầu, là mục tiêu “mũi nhọn” để Việt Nam có tên trong danh sách các kỳ quan thiên nhiên thế giới. Theo kiểu “nuôi gà nòi” này, không quá khó hiểu việc chỉ sau một tháng bầu chọn, Vịnh Hạ Long luôn ở vị trí dẫn đầu.

Nhiều website đã “nhiệt tình” đến nỗi đặt cả đường link liên kết bầu chọn cho Vịnh Hạ Long. Điều này là nguyên nhân dẫn đến việc chúng ta vi phạm các thỏa thuận do NOW đặt ra trước khi ký kết.

Cho đến ngày 7/4/2008, phía NOW đã gửi cho Ban Quản lý Vịnh Hạ Long mà cụ thể là Giám đốc Ngô Văn Hùng một bức thư nói rõ việc Việt Nam vi phạm luật chơi. Nội dung bức thư này thông báo cụ thể việc có 4 website tại Việt Nam đã vi phạm quy định về việc đặt link liên kết bầu chọn cũng như sử dụng logo, hình ảnh của NOW để quảng bá.

Và tổ chức này yêu cầu Việt Nam phải nộp 5.000 USD/tháng nếu muốn các địa danh của mình tiếp tục có mặt trong bản danh sách bầu chọn. Trong thời gian tạm “đình chỉ”, các bình chọn cho 3 địa danh của Việt Nam không được chấp nhận. Thời gian để phía Việt Nam gỡ bỏ các vi phạm là 1 tuần, tức là đến ngày 14/4/2008.

Một tuần sau trong khi phía Việt Nam chưa có câu trả lời chính thức thì các địa danh của Việt Nam lần lượt bị loại ra khỏi cuộc bình chọn. Lúc đó, các nhà vận động tuyên truyền phía Việt Nam mới cuống cuồng đi tìm biện pháp tháo gỡ.

Ngay sau khi nhận được “hung tin” UBND tỉnh Quảng Ninh đã họp khẩn cấp để đưa ra các biện pháp tháo gỡ và thống nhất gửi văn bản yêu cầu các website Việt Nam dỡ các liên kết đúng như yêu cầu của NOW. Đây được coi là nỗ lực nhằm thuyết phục tổ chức này đưa Vịnh Hạ Long quay trở lại bản danh sách bình chọn.

Khi PV ANTG đề cập dến việc Ban Quản lý Vịnh Hạ Long có nắm rõ các cam kết với NOW hay không, ông Ngô Văn Hùng, Giám đốc Ban Quản lý Vịnh Hạ Long cho biết: sau khi NOW có bức thư đầu tiên “nhắc nhở” thì ông đã thông báo cho các website có link liên kết của Việt Nam nhưng khổ ở chỗ họ không thuộc quyền quản lý của chính quyền tỉnh Quảng Ninh.

Tuy vậy, ban đầu tưởng rằng NOW khuyến cáo mà không làm, hóa ra tổ chức quốc tế này đã... làm thật. Động thái này cộng với sự nghi ngờ của dư luận về uy tín của NOW đã khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: "Có cần thiết phải tiếp tục đeo đuổi, thuyết phục để đưa Vịnh Hạ Long quay lại cuộc bầu chọn hay không?".

Ông Ngô Văn Hùng khẳng định: “Chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi cuộc bình chọn này để nỗ lực đưa Vịnh Hạ Long vào danh sách 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới. Theo ông, cái được lớn nhất của cuộc bình chọn này là tiếp thị hình ảnh Việt Nam nói chung và Vịnh Hạ Long nói riêng đến với bạn bè quốc tế”.

Trong cuộc họp thường kỳ của Tổng cục Du lịch sáng ngày 17/4/2008 tại Hà Nội, nhiều PV đã có câu hỏi chất vấn lãnh đạo Tổng cục về việc 3 địa danh của Việt Nam bị gỡ khỏi danh sách bình chọn 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Quyền Tổng Cục trưởng, ông Nguyễn Quốc Kỳ đã chuyển tới các PV công văn của UBND tỉnh Quảng Ninh nêu rõ: vi phạm của một số website tham gia bầu chọn cho Vịnh Hạ Long là do thiếu thông tin và các website này không thuộc quản lý của chính quyền địa phương. Ủy ban tuyên truyền vận động bầu chọn cho Vịnh Hạ Long đã đề nghị NOW tiếp tục đưa Vịnh Hạ Long trở lại danh sách bầu chọn.

Tuy vậy, cho đến chiều ngày 17/4 PV ANTG đã truy cập Internet nhưng vẫn chưa thấy sự hiện diện của Vịnh Hạ Long ở danh sách này.

Cho đến hết ngày 17/4, Vịnh Hạ Long vẫn “biệt tăm” trong 77 đề cử.

Chủ nhà “lơ mơ” hay NOW đáng trách?

Xung quanh sự cố này, dư luận hình thành nhiều luồng ý kiến nhưng chủ yếu tập trung ở phía: một phía cho rằng “đội nhà” bị tổ chức quốc tế này “vòi tiền” và một luồng cho rằng: không thể trách NOW vì mình không nắm được thông tin thì mình phải chịu. Để hiểu vấn đề một cách khách quan và có cơ sở, trước hết chúng tôi muốn đề cập về tổ chức NOW và cuộc bình chọn “7 kỳ quan thiên nhiên thế giới”.

Trang web New Open World được thành lập năm 1999 bởi nhà làm phim Bernard Weber. Trang web hoạt động dưới sự điều hành của New Open World Corporation (NOWC), một tổ chức được thành lập sau đó vào năm 2003 ở Thụy Sỹ.

Website này hoạt động nhờ tiền tài trợ, tiền quảng cáo, tiền thu về từ các cửa hàng có liên kết. 50% số lợi nhuận thu được (sau khi trừ thuế) được dùng để bảo vệ các di sản thế giới. Ngày 7/7/2007, NOW đã công bố bản danh sách 7 công trình kiến trúc được bình chọn theo nguyên tắc nếu trúng trên 100 triệu phiếu bầu chọn qua Internet.

Đó là: Thành cổ Chichen-itza (Mexico), Tượng Chúa cứu thế (Brazil), Vạn lý trường thành (Trung Quốc), Phế tích Machu Picchu (Peru), Thành cổ Petra (Jordan), Đại hý trường Colosseum (Italia), Lăng Taj Mahal (Ấn Độ). Việc bình chọn cho phép các tổ chức, cá nhân đều tham gia có thể bầu chọn nhiều lần nên cuộc bầu chọn này bị coi là “ngẫu hứng và không dựa trên các chỉ số khoa học”.

Nếu xét một cách khách quan, trong trường hợp này, chúng ta khó có thể trách tổ chức NOW vì họ đã đưa ra luật chơi một cách rõ ràng trong khi tư duy của “chủ nhà” lại theo kiểu “hành chính”: chắc họ “dọa” chứ không làm. Ở vấn đề này, Ban vận động, tuyên truyền cho Vịnh Hạ Long đã quá sơ suất trong việc công bố thông tin cho các phương tiện truyền thông trong khi các cơ quan thông tấn lại quá mức... nhiệt tình mà không nhận ra mình đã vi phạm.

Khi vi phạm cam kết và bị NOW nhắc nhở, Ban vận động tuyên truyền bầu chọn Vịnh Hạ Long đã không quyết liệt trong việc yêu cầu các website vi phạm khắc phục sự cố, để đến khi địa danh của mình bị gạt ra mới cuống cuồng giải quyết. Đây cũng là cách làm việc nửa vời kiểu... hành chính và hết sức nghiệp dư.

Theo quan điểm của nhiều người: NOW là tổ chức cá nhân không thuộc UNESCO nên... “không đáng mặt để gửi vàng” nhưng theo chúng tôi không nên nhìn nhận vấn đề một cách phiến diện như vậy. Nếu đã không tin tưởng tổ chức này thì ngay từ đầu nên từ chối một cách thẳng thắn và đi tìm tổ chức khác tin cậy hơn.

Tuy nhiên, phải thừa nhận rằng đây là một tổ chức được nhiều người biết đến (có thể chưa bằng UNESCO) và tham gia vào cuộc bình chọn này ít nhiều cũng sẽ góp phần quảng bá du lịch Việt Nam, danh thắng Việt Nam với bạn bè thế giới.

Tuy vậy, tổ chức NOW cũng cần xem lại các thỏa thuận của mình: rõ ràng các website đặt các đường liên kết không thuộc sự quản lý của chính quyền tỉnh Quảng Ninh và Ban Quản lý Vịnh Hạ Long, vậy, lấy đâu ra cơ sở để phía Ban Quản lý Vịnh Hạ Long có thể “bắt” họ gỡ bỏ.

Nếu đủ chứng cứ và các dữ liệu, NOW có thể giải quyết vấn đề trực tiếp với các trang web trên mà không cần phải chơi bài “nắm đằng chuôi” với Vịnh Hạ Long như thế. Đó cũng là một cách chơi không sòng phẳng và không chuyên nghiệp.

Một giả thiết đặt ra, khi cuộc bầu chọn đang diễn ra, NOW muốn loại một địa danh nào đó thì chỉ cần lập một website rồi đặt liên kết sai quy định bầu chọn cho địa danh đó, thế là xong. Đây cũng có thể xem là một cách “vừa đá bóng vừa thổi còi” mà nhắc đến chúng ta cũng cần tự trách mình quá dễ dãi khi đàm phán.

Còn có một thứ cần đề cập đó là vai trò của các cơ quan vận động bầu chọn cho Vịnh Hạ Long. Các ban bệ vận động được bầu nên nhưng xử lý sự cố một cách khá chậm chạp cho thấy chuyện lâu nay đôi khi chúng ta vẫn còn rất hình thức trong việc bầu lên các ban bệ, nhiều ban bệ lập nên chỉ để cho... oai, cho khí thế chứ hiệu quả điều hành thực tế thì rất hạn chế

Hoàng Thắng
.
.
.