Thông tin thêm về ngôi mộ cổ bị phá ở Hưng Yên

Bạn đọc Đặng Thị Toan (An Thái, Kim Thành, Hải Dương) gọi điện phản ánh với tác giả bài viết về nỗi bức xúc khi một di tích vô cùng quý giá, chưa được nghiên cứu đã bị phá.

Kể từ khi ngôi mộ bị phá đến nay đã trải qua mấy tháng trời, song các cơ quan chức năng vẫn làm ngơ, các nhà khoa học cũng không về nghiên cứu và có phát ngôn gì. Thậm chí, những dòng chữ Hán trên tấm bia ở khu vực lăng Quận công cũng không ai đến đọc, trong khi ở nước ta không ít người có khả năng đọc, dịch được văn bia chữ Hán.

Tiếp thu nỗi bức xúc của bạn đọc Đặng Thị Toan và cũng để bạn đọc cùng nhân dân thôn Thụy Trang biết rõ lai lịch thi thể của người nằm trong ngôi mộ cổ bị phá trộm ở Yên Mỹ (Hưng Yên), Chuyên đề ANTG đã mời Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện (Phó giám đốc Thư viện Hán Nôm, Viện Nghiên cứu Hán Nôm) cùng nhà phong thủy Bùi Quốc Hùng về tận làng Thụy Trang để giải mã những thông tin về khu lăng mộ bí ẩn này.

Ngay khi dừng xe ở cánh đồng Đạo Khê, ông Bùi Quốc Hùng đã khẳng định lăng mộ nằm trên một khu vực có địa thế, phong thủy rất đẹp. Ông Hùng cũng bảo rằng, mặc dù di tích khu lăng mộ không còn nhiều, song có thể hình dung ra sự hoành tráng của nó qua một hành lang thẳng tắp còn lại của lăng mộ.

Đầu tiên là 2 tượng người cắp tráp bằng đá, tiếp đó là 2 tấm bia, rồi 2 con ngựa đá, 2 voi đá cùng 2 cặp chó đá, đều xếp đối xứng với nhau theo một hàng thẳng. Những con chó đá, voi đá, ngựa đá đều còn nguyên vẹn, đứng nghiêm trang chầu vào nhau tạo thành một hành lang vô cùng oai nghiêm, hoành tráng. Những người có chút hiểu biết về lịch sử, phong thủy đều biết rằng chỉ những vị quan lớn, có quyền cao, chức trọng trong triều đình phong kiến mới có được voi đá, ngựa đá đứng gác như thế.

Thông tin duy nhất về khu lăng mộ (được nhân dân quen gọi là lăng ông Quận) nằm trên 2 tấm bia đặt trên sập ngôi mộ giả ở khu vực trung tâm lăng mộ. Theo Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện, ông đã tận mắt chứng kiến hàng ngàn tấm bia, song phải khẳng định đây là 2 tấm bia rất đẹp. Hai tấm bia này được tạc bằng đá xanh nguyên khối, hình vuông, 4 mặt đều có chữ Nho. Mặc dù trải mưa nắng mấy trăm năm và sự vô tâm của con người, song các mặt tấm bia vẫn rất mịn, nhẵn.

Những đồng tiền cổ thu được từ đống quần áo vứt dưới mương.

Tuy nhiên, phần dưới của 2 tấm bia đều nằm chìm xuống đất, nên phải moi đất ra mới đọc được. Ông Nguyễn Xuân Quang (người làng Thụy Trang) định đi lấy cuốc moi đất, nhưng Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện ngăn lại. Ông bảo dùng cuốc nhỡ... xước bia. Ông kiếm một thanh củi, rồi tỉ mẩn moi từng tí đất để tấm bia dần lộ ra những nét chữ cuối cùng. Rồi ông bảo tôi đi mua một thùng nước tinh khiết (4.000đồng/chai) và một chiếc khăn sạch để... rửa và lau bia.

Mặc dù ruộng đầy nước, song ông không dùng, vì sợ trong nước có những loại hóa chất làm hỏng mặt bia. Sau khi lau rửa, mặt bia khô se se, các nét chữ hiện lên rõ rệt, vừa sắc nét vừa mềm mại như rồng bay phượng múa.

Trên 2 tấm bia này, một tấm có nội dung “Tự sự nghiệp bi”, còn tấm kia là “Tự báo đức bi”. Hai tấm bia không ghi niên đại rõ ràng, chỉ ghi năm dựng bia, khắc bia là năm Bính Thìn, thời Lê - Trịnh. Theo tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện, năm Bính Thìn, thuộc thời Lê - Trịnh có các năm 1616, 1676 và 1736.

Như vậy, niên đại lăng ông Quận sẽ là 1 trong 3 niên đại này. Để khẳng định chính xác năm nào thì còn phải tìm hiểu, tra cứu thêm.

Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện cho biết, nội dung văn bia ghi tiểu sử và sự nghiệp của ngài Phó tri thị nội thư tả hộ phiên, Thị cận thị nội giám tư lễ giám Tổng thái giám, tước Chuẩn nghĩa hầu, gia tặng Chuẩn quận công. Ngài quận công trước mang họ Dương, sau cải sang họ Nguyễn, tự là Đức Nhuận, hiệu Tính Xuyền. Ngài sinh giờ Tý ngày 5 tháng 4 năm Nhâm Tý, mất giờ Dậu ngày 9 tháng 10 năm Đinh Mùi. Mộ táng tại xứ đồng Bãi Quân.

Những mặt còn lại của 2 tấm bia kể về lai lịch từ hiển tổ khảo, hiển tổ tỷ, đến các vị họ ngoại như ngoại tổ khảo, ngoại tổ tỷ... Vì tổ tiên Ngài đắp xây nền phúc, đời đời để lại nền nhân, cho nên Ngài mới được vào hầu chúa Trịnh, có công với nước, có nghĩa với dân.

Văn bia cũng ghi rõ rằng, Ngài đã cúng cho dân 1.200 quan tiền, 240 mẫu ruộng nên dân xã bầu Ngài làm Hậu Phật, Hậu Thần bốn mùa cúng tế. Văn bia liệt kê rõ ràng các xứ đồng nơi có ruộng Ngài cúng cho nhân dân và các lễ vật dâng cúng trong ngày kỵ của Ngài. 

Qua những nội dung khắc bằng chữ Hán trên văn bia, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện cho rằng, người được thờ trong lăng này là ông Nguyễn Đức Nhuận, một Tổng Thái giám trong phủ chúa Trịnh, có công lao rất lớn với nhà chúa và có nhiều ân đức với dân làng.

Tuy nhiên, tại khu vực lăng mộ này lại không có thi hài của Ngài mà chỉ có những ngôi mộ giả. Còn ngôi mộ có xác ướp lại phát lộ ở phía Tây, cách khu trung tâm lăng ông Quận chừng vài trăm mét.

Do đó, việc xác định xác ướp trong ngôi mộ bị doanh nghiệp Phúc Nga đào phá trộm, chôn ra ngoài cánh đồng có phải là của Quận công Nguyễn Đức Nhuận hay không còn phải nghiên cứu tiếp và việc này các cơ quan chức năng cần phải vào cuộc ngay.

Người dân thì tin chắc rằng ngôi mộ bị phá có liên quan đến khu lăng ông Quận qua những câu chuyện cha ông truyền lại. Các cụ ở làng Thụy Trang và Đạo Khê truyền lại rằng, khi còn sống, ông Quận xây một khu lăng mộ hoành tráng ở làng Đạo Khê, nhưng để kẻ xấu không tìm thấy xác, con cháu đã bí mật chôn ở nơi khác. Tại khu lăng mộ chỉ toàn là những ngôi mộ giả.

Voi đá ở khu lăng ông Quận.

Sau khi đọc văn bia, hai nhà nghiên cứu tiếp tục vào đình làng Thụy Trang để tìm hiểu thêm thông tin. Tại đình còn lưu giữ khá nhiều sắc phong vua ban vào các thời Lê, Nguyễn. Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện dịch nghĩa cho các cụ ghi lại.

Chiếc hài vải của ông Quận cùng 95 đồng tiền cổ thu được từ ngôi mộ được cất giữ trong đình và được những người có uy tín trong thôn trông nom suốt ngày đêm. Tại đình làng, hàng trăm người dân thôn Thụy Trang tụ tập nghe ý kiến của Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện và nhà phong thủy Bùi Quốc Hùng về nội dung trên 2 tấm văn bia.

Trưởng thôn Lê Thành Công thay mặt nhân dân thôn Thụy Trang nêu lên 2 nguyện vọng:

Thứ nhất, mặc dù ngôi mộ cổ của làng đã bị phá, song cần xử lý doanh nghiệp Phúc Nga thật nghiêm minh, theo đúng luật pháp để làm bài học mới mong bảo vệ được những di sản còn lại cho đất nước.

Thứ hai, mộ của một Quận công có công lao lớn với đất nước, với nhân dân không thể để lè tè giữa ruộng ở xã khác như vậy được. Dân làng đề nghị đưa cụ về làng, chọn đất hợp lý để an táng. Sau đó, xây dựng khu tưởng niệm để dân làng thờ cúng ông với đúng vị thế