Sự thật về việc "Mổ cắt buồng trứng nhưng mất nguyên quả thận"

Liệu có thể xảy ra chuyện mổ khối u buồng trứng, nhưng phẫu thuật viên lại… cắt nhầm?

Diễn tiến vụ việc

Sự việc bắt đầu vào ngày 2/11/2007, chị Nguyễn Thị N.T, nhân viên Công ty Phát triển Khu công nghiệp Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, đến Trung tâm Medic, đường Hòa Hảo, quận 10, TP HCM để kiểm tra sức khỏe định kỳ. Tại đây, sau khi được cho làm các xét nghiệm, thì kết quả siêu âm của chị T được bác sĩ ghi là “niệu – thận không sỏi”. Ở phần kết luận, là “khối u buồng trứng to, kích thước 20x15x15cm”. Sau đó, bác sĩ  Trung tâm Medic đề nghị chị T nên tiến hành phẫu thuật cắt bỏ khối u buồng trứng.

14 ngày sau, chị T nhập viện – BVPSHV rồi được tiến hành cắt bỏ khối u buồng trứng. Ngày 3/12, chị xuất viện trong tình trạng sức khỏe bình thường. Sẽ chẳng có gì đáng nói nếu như gần một năm sau đó - ngày 3/10/2008, chị T lại đi kiểm tra sức khỏe ở Trung tâm Medic. Lần này, phiếu siêu âm trong phần niệu – thận, ghi: “Không sỏi, không thấy thận trái. Thận phải cấu trúc bình thường”.

Rất ngỡ ngàng vì từ trước đến nay, chị T chưa hề có bệnh lý gì về thận, cũng như chưa hề phải phẫu thuật lần nào ngoại trừ lần phẫu thuật cắt khối u nên ngày 26/11, để chắc ăn, chị đến Bệnh viện Nguyễn Tri Phương xin siêu âm kiểm tra lại. Kết quả cho thấy: “Không có thận trái ở hố thận”. Để cho rõ, chị N đã hỏi bác sĩ, rằng có khi nào có người chỉ có một quả thận hay không, và chị được trả lời, “nếu bẩm sinh chỉ có một quả thận, thì khi siêu âm lần trước, người ta đã nhìn thấy!”.

Nghi ngờ các bác sĩ trong êkíp mổ của BVPSHV đã... cắt mất thận trái của mình khi tiến hành mổ lấy khối u buồng trứng, chị N làm đơn gửi đến nhiều nơi. Tuy nhiên, nếu xét về cấu trúc cơ thể, thì thận và buồng trứng là hai bộ phận nằm cách xa nhau từ 25 đến 30cm. Hơn nữa, thận và buồng trứng lại nằm ở hai khoang khác nhau – thận nằm sau màng bụng (phúc mạc), còn vòi trứng, buồng trứng nằm trước màng bụng. Hơn nữa, mổ cắt bỏ khối u buồng trứng, đường mổ luôn nằm trên bụng, dưới rốn còn mổ cắt thận, đường mổ nằm phía sau lưng. Phó giáo sư – Tiến sĩ Trần Ngọc Sinh, Trưởng khoa Ngoại – Niệu BV Chợ Rẫy cho biết: “Không ai cắt thận mà mổ theo đường dưới rốn ngoại trừ mổ thận ở trẻ con nhưng phải bác sĩ thật giỏi mới làm được”.

Có cắt thận hay không?

Để giải đáp những thắc mắc của chị N.T, chiều ngày 3/12/2008, Ban giám đốc BVPSHV đã tổ chức một buổi họp báo. Trong buổi họp báo ấy, Tiến sĩ – bác sĩ Trần Đức Thạch, Giám đốc BVPSHV đã giải thích: “Kết quả siêu âm lần đầu tiên ở Trung tâm Medic chỉ ghi là thận, niệu không sỏi chứ không ghi rõ thận phải, thận trái trong lúc phiếu siêu âm sau mổ lại ghi rất rõ nên khó mà khẳng định rằng đây có phải là trường hợp thận teo bẩm sinh hay không.

Cũng ở phiếu siêu âm trước khi mổ, do khối u lớn (20x15x15cm) – kích thước như một bào thai 6 tháng tuổi nên đầu dò siêu âm không thấy được thận. Vì vậy, không biết được là bệnh nhân có mấy quả thận”. Hồ sơ bệnh án của chị T hiện lưu tại BVPSHV chẩn đoán lâm sàng trước mổ cũng cho thấy bệnh nhân có khối u buồng trứng dạng dịch trong.

Ca phẫu thuật cắt bỏ khối u buồng trứng cho chị T được tiến hành trong 85 phút, và vô cảm bằng phương pháp gây tê tủy sống ở đốt sống L3, L4 (chị T đã mãn kinh được 3 năm). Việc gây tê ấy cho thấy rằng trong suốt quá trình phẫu thuật, chị T vẫn tỉnh táo – chứ không ngủ nên chị chắc chắn phải biết êkíp mổ có mổ phía... sau lưng chị hay không. Hơn nữa, theo các chuyên gia Sản ngoại, Ngoại niệu,  thì: “Trong 85 phút, BVPSHV đã tiến hành cắt bỏ khối u buồng trứng, tử cung. Còn nếu cắt thêm quả thận thì với khoảng thời gian đó, rất khó – nếu không muốn nói là không thể làm được”.

Kết quả giải phẫu bệnh lý cho thấy tế bào khối u mà BVPSHV đã cắt, là tế bào của khối u buồng trứng. Thêm vào đó, bác sĩ chuyên khoa Sản ngoại thì không thể mổ cắt thận được vì hai phẫu thuật này là hai quy trình hoàn toàn khác nhau.

Từ trước đến nay, hiện tượng teo thận bẩm sinh – nghĩa là khi chào đời, một quả thận của trẻ thay vì phát triển bình thường, lại teo nhỏ mà nhiều khi siêu âm không phát hiện ra nếu không chụp cản quang bể thận ngược dòng vẫn thường được giới y học ghi nhận. Theo nghiên cứu của các chuyên gia ngành Niệu – Thận, thì cứ 1.100 trẻ em, lại có 1 em bị teo thận bẩm sinh. Tuy nhiên, đại đa số các trường hợp teo thận bẩm sinh đều sống bình thường vì quả thận còn lại sẽ làm việc bù cho quả thận bị teo kia.

Vì thế, theo cảm nghĩ của chúng tôi, việc chị N.T khi siêu âm không thấy thận trái, có thể đã rơi vào trường hợp như vừa nói. Tuy nhiên, để kết luận chính xác nhằm giúp chị T giải tỏa những bức xúc, yên tâm trong sinh hoạt, đồng thời tránh cho BVPSHV những lời đồn đại vì “mổ khối u buồng trứng mà cắt luôn thận”, thì nên chăng ngành y tế thành phố, thành lập một hội đồng khoa học để khảo sát, xác minh cho rõ chuyện này