Mang đa thai bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo: Nên cân nhắc kỹ

Do lấy nhau mấy năm mà vẫn chưa có con, vợ chồng chị T. đã thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI). Khi thai kỳ mới được 33,5 tuần tuổi thì chị T. có dấu hiệu chuyển dạ nên gia đình đã đưa vào BV Từ Dũ. Kết quả của ca mổ bắt con này là 5 hài nhi lần lượt chào đời, gồm 3 trai, 2 gái, cân nặng lần lượt là 2kg; 1,8kg; 1,5kg. Hai bé còn lại cùng có cân nặng 1,3kg và đang được theo dõi đặc biệt vì có dấu hiệu suy hô hấp.

Bơm tinh trùng vào buồng tử cung là gì?

Bơm tinh trùng vào buồng tử cung (IUI) hay còn gọi là thụ tinh nhân tạo, là một thủ thuật đã được sử dụng từ lâu trong điều trị hiếm muộn. Và mặc dù hiện nay, các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), tiêm tinh trùng vào bào tương trứng (ICSI) đã được áp dụng với tỷ lệ thành công khá cao, nhưng kỹ thuật IUI vẫn được thực hiện rộng rãi vì chi phí thấp và ít xâm lấn so với những kỹ thuật khác.

Bơm tinh trùng thường được áp dụng trong các trường hợp sau: Tinh trùng người chồng yếu về số lượng và chất lượng, kháng thể kháng tinh trùng. Người vợ không thể có thai theo cách tự nhiên do những bất thường ở cổ tử cung, hoặc dính nhẹ vùng chậu hoặc vô sinh không rõ nguyên nhân. Việc bơm tinh trùng vào buồng tử cung có thể thực hiện với hai phương pháp: Một là theo chu kỳ tự nhiên và hai là có kích thích buồng trứng.

Kích thích buồng trứng trong IUI là việc sử dụng các thuốc nội tiết dạng uống hay dạng tiêm như nhằm kích thích buồng trứng tạo ra 1 hay 2 noãn trưởng thành. Bác sĩ Hồng, chuyên khoa Sản phụ, cho biết: "Trong quá trình kích thích buồng trứng, người phụ nữ sẽ được theo dõi bằng siêu âm để đánh giá đáp ứng buồng trứng và nội mạc tử cung. Dựa vào kết quả siêu âm, bác sĩ sẽ điều chỉnh liều thuốc phù hợp với kích thước và số lượng nang noãn phát triển. Khi nang lớn nhất có kích thước khoảng 18mm và nội mạc tử cung thuận lợi cho việc làm tổ của phôi (thường dày hơn 8mm), người ấy sẽ được tiêm thuốc để kích thích rụng trứng".

Tiếp theo, người chồng sẽ lấy tinh trùng bằng cách thủ dâm, hay rã tinh trùng trữ lạnh nếu họ gửi tinh trùng vào ngân hàng tinh trùng từ trước. Tinh trùng này sẽ được lọc rửa để tách tinh trùng ra khỏi tinh dịch, loại bỏ những chất không cần thiết, sau đó bơm vào buồng tử cung. Thủ thuật bơm tinh trùng khá đơn giản, tương đương với một lần khám phụ khoa. Thời gian thực hiện chỉ khoảng 5 đến 10 phút và thường không đau.

5 bé chào đời tại bệnh viện Từ Dũ.

Bác sĩ Hồng nói tiếp: "Người phụ nữ sẽ được đặt "mỏ vịt" như khi khám phụ khoa, lau sạch cổ tử cung bằng nước muối hoặc nước cất vô trùng rồi tinh trùng được bơm vào tử cung thông qua một ống nhựa mềm, nhỏ. Khoảng 2 tuần sau khi bơm tinh trùng, người làm IUI sẽ được cho thử thai. Nếu có thai, 3 tuần sau ngày thử thai, bác sĩ sẽ siêu âm để xác định số lượng, vị trí của túi thai trong tử cung".

Những biến chứng thường gặp khi làm IUI

Một trong những biến chứng thường gặp  khi làm IUI là đa thai - nghĩa là sản phụ có 2, 3, 4, 5 thai. Theo các bác sĩ chuyên khoa hiếm muộn, việc mang đa thai khi làm IUI - nhất là có sự kích thích trứng thì không phải là chuyện lạ. Để tránh tình trạng này, khi thấy thai phụ đã có dấu hiệu mang bầu, các bác sĩ sẽ khuyên sản phụ nên tái khám thường xuyên.

Trường hợp phát hiện đa thai, bác sĩ sẽ tư vấn cho sản phụ biết một số vấn đề có thể xảy ra về tâm, sinh lý, cũng như trẻ đẻ non thường có một số bệnh lý như bệnh võng mạc, bệnh về tai, chậm phát triển tâm lý bởi lẽ trong trường hợp đa thai, buồng tử cung trở nên quá chật chội, dẫn đến đẻ non... Nếu sản phụ và gia đình đồng ý, bác sĩ sẽ can thiệp để loại bớt thai ở tuần thứ 7 hoặc thứ 8 vì nếu muộn hơn, sẽ khó làm.

Theo nghiên cứu của Tổ chức Hỗ trợ sinh sản thế giới, đa thai được xếp vào nhóm thai kỳ có nguy cơ cao, làm gia tăng khả năng mắc phải một số bệnh lý cũng như nguy cơ tử vong cho cả mẹ và con.

Trong các nguy cơ trên, thường gặp nhất là sinh non: 60% sản phụ mang 2 thai sinh ở tuần thứ 34, 90% sản phụ mang 3 thai sinh non ở tuần thứ 31 và hầu hết các trường hợp 4 thai đều sinh non ở tuổi thai nhỏ hơn nữa. Các em bé sinh non có thể chưa hoàn toàn sẵn sàng cho cuộc sống bên ngoài bụng mẹ. Phổi, não và các bộ phận khác của có thể chưa phát triển hoàn thiện nên thường gặp khó khăn về vấn đề hô hấp, hệ miễn dịch của bé cũng có thể chưa sẵn sàng để chống nhiễm trùng, và bé cũng có thể chưa có phản xạ bú và nuốt. Bé càng non tháng, các rủi ro về sức khỏe sẽ càng cao.

Các bé sinh trong khoảng 34 tuần thai nhìn chung là ổn. Các bé sinh trước tuần thai thứ 28 có thể sống nhưng cần được theo dõi và chăm sóc y tế đặc biệt, cộng thêm một chút may mắn. Chưa kể sản phụ còn có thể gặp phải trường hợp "tiền sản giật", một biến chứng thai kỳ đặc trưng do huyết áo cao và đạm trong nước tiểu gây ra. Biến chứng này rất nguy hiểm đối với cả mẹ và bé, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan nội tạng.

Bên cạnh đó, nhau bong sớm - nhau thai tách khỏi thành tử cung trước thời điểm sinh nở - cũng là biến chứng xảy ra phổ biến hơn ở các bà mẹ mang đa thai. Nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào trong nửa sau thai kỳ và có thể dẫn đến sinh non hoặc thai chết lưu. Về phía người mẹ, họ cảm thấy căng thẳng vào nửa cuối thai kỳ, cao huyết áp, chất đạm có nhiều trong nước tiểu, đổ mồ hôi tay, chân.

Bác sĩ Hồng nói rằng: "Tâm lý những phụ nữ hiếm muộn khi làm thụ tinh nhân tạo thường không muốn bỏ thai dù biết rằng mình mang đa thai vì họ nghĩ rằng đó là "trời cho". Tuy nhiên, nên cân nhắc thật kỹ lưỡng bởi lẽ sinh 1 hoặc sinh 2 nhưng an toàn, đảm bảo cho đứa bé ra đời và phát triển tốt thì vẫn hơn là sinh 4, sinh 5 nhưng sau đó, trẻ gặp phải nhiều vấn đề về sức khỏe".

Cũng cần nói thêm rằng trước đó, BV Từ Dũ cũng đã thực hiện thành công ca mổ bắt con cho ca sinh 4 bé gái của sản phụ T., 31 tuổi ngụ tại Đồng Tháp. Tuy nhiên, chị T. là trường hợp mang thai tự nhiên.

Hai năm trước, dùng phương pháp kích thích trứng, một sản phụ khác là chị V.T. ở An Giang cũng mang đa thai. Chị V.T. sinh 4 bé, trong đó bé trai nặng 1,7 kg; ba bé gái 1,2 kg, 1,1 kg và 1,6 kg. Đến nay bé trai nặng 9,4 kg, bé gái thứ hai đã 7,4 kg, bé thứ ba nặng 8 kg và bé út được 8,2 kg.

Tháng 6/2012, cũng tại BV Từ Dũ, chị T.T. ở Đồng Tháp đã sinh 4 với các bé nặng lần lượt 1,5 kg, 1,2 kg, 1,6 kg và 1,7 kg. Hiện sức khỏe của cả 4 bé khá ổn định. Đây là trường hợp đa thai hiếm gặp do chị T.T. mang thai thường chứ không phải thụ tinh nhân tạo