Hà Nội: Lình xình xung quanh di tích chùa Chân Long

Chàng Sơn, tên nôm làng Chàng, là vùng đất cổ, theo truyền thuyết được thành lập từ thời Hùng Vương, khi cụ Phó Sần dẫn đoàn thợ mộc lên núi Ba Vì làm đền đài cho Thánh Tản Viên. Chùa Chân Long, nằm trong quần thể Đình - Chùa - Quán - Đền của vùng làng cổ ấy, cũng có tuổi thọ không dưới 400 năm. Theo các bậc cao niên trong làng, chùa Chân Long xưa nay không có sư trụ trì. Trải qua bao nhiêu năm tháng, dưới bom đạn của chiến tranh, người Chàng Sơn vẫn bảo nhau gìn giữ cho được quần thể di tích ấy, coi như là chỗ dựa về tinh thần cho dân làng.

Sơ qua như thế để hiểu, khi chùa bị xâm hại, ức chế của dân làng mới lại càng chất chứa vào đôi vần biểu ngữ đập vào mắt bất cứ ai đến chùa những ngày qua: "Không sư di tích còn tồn/Có sư di tích hết hồn trời ơi".

Ráp nối lời kể của những người biết việc cùng các bậc cao niên trong làng, sơ bộ nội dung sự việc như sau: Năm 1992, chùa Chân Long được công nhận Di tích lịch sử đã xếp hạng. Sau đó vài năm, đến khoảng năm 1997 - 1998, Hội Người cao tuổi trong làng cùng với chính quyền xã thống nhất mời sư về trụ trì.

Ông Nguyễn Ngọc Bảo, Hội trưởng Hội Người cao tuổi của xã lúc bấy giờ, là một trong hai người đích thân đi đón nhà sư Thích Minh Phượng từ chùa Triều Khúc về. Tưởng rằng "không sư thì hư mất vãi", ai dè đâu cơ sự lại xảy ra như thế này…

Dân làng dùng xích sắt khóa cửa, giăng biểu ngữ trước cổng chùa Chân Long.

Theo lời ông Bảo kể lại, khi ông lên chùa Triều Khúc, lúc bấy giờ gặp sư trụ trì ở đấy được biết, sư thầy có nuôi 7 đệ tử. 5 người trong số đó đã trưởng thành và đi các chùa khác. Còn lại 2 đệ tử, trong đó có sư Thích Minh Phượng này, khi ấy mới chỉ khoảng 18 tuổi (theo dân làng và chính quyền xã, sư Thích Minh Phượng sinh năm 1971). Một trong số 2 người này nghe đâu đã phải hoàn tục vì có chuyện xảy ra tại địa phương. Chỉ còn lại sư Phượng.

Ông Bảo còn cho hay ngay tại thời điểm ấy, sư trụ trì cũng đã nói về một số biểu hiện không được tốt lắm về sư Phượng, song dân làng vẫn quyết định đón về?

Sư Thích Minh Phượng, khi ấy tuổi còn khá trẻ. Theo người làng, sư Thích Minh Phượng tên tục là Nguyễn Xuân Long, là người quê gốc Bắc Ninh, sinh ra trong một gia đình có tới 6 anh chị em. Ông Long là con út. Trên ông Long có một người chị gái cũng xuất gia và đã trụ trì một ngôi chùa khác.

Thời gian đầu, sư Phượng không thường xuyên ở chùa Chân Long. Chỉ những dịp ngày rằm, mồng một, sư mới về thắp hương. Người làng chỉ biết sư Phượng đi học, và thực ra cũng vì thế nên rất tin tưởng. Đến khoảng năm 2009, sư mới chính thức ở chùa.

Theo ông Phí Đình Sử, Trưởng Công an xã, đến lúc này sư Phượng mới thực hiện đăng ký tạm trú, tạm vắng đều đặn và đến năm 2011, để tạo điều kiện ổn định cho sư Phượng cũng như hoạt động tín ngưỡng của dân làng, chính quyền xã đã đồng ý cho sư nhập tịch làng. Nhiều chuyện lình xình bắt đầu từ đây.

Thực ra thì từ trước đó đã có những xì xào xung quanh việc sử dụng tiền phúng tiến cũng như đòi hỏi quá cao về chi phí cho các buổi cầu siêu, lễ lạt mà người dân tìm đến chùa. Bất cứ việc lớn nhỏ liên quan đến nhà chùa, sư đều có giá. Không có chuyện tùy tâm. Đối với những khoản tiền cung tiến của người làng, của con cháu đi làm ăn xa, sư Phượng cũng để lại điều tiếng về việc sử dụng tùy tiện, không đúng mục đích ban đầu.

Ngoài ra, sau khi về chùa, sư Phượng đã tự ý thành lập đạo Tràng, với khoảng hơn 100 người tham gia, đem về chùa rất nhiều tượng Thánh và một đôi rắn trắng - xanh, vốn không phải là những chủ thể nên có mặt trong chùa.

Tuy nhiên, nhiều người khẳng định đấy không phải là nguyên nhân chính khiến sư Phượng phải rời khỏi chùa. Một trong những hành động không thể chấp nhận được của sư Phượng, đó là việc "đem vứt" pho tượng Vua Cha Ngọc Hoàng trên ban thờ Tổ của chùa. Pho tượng này đã từng được chụp ảnh và đưa vào in trong cuốn “Lịch sử Cách mạng Đảng bộ xã Chàng Sơn” trước đó. Sau khi mất tượng, nhiều người chất vấn thì sư Phượng nói rằng do ban hậu tự (các vãi chăm sóc chùa) trong quá trình bao xá (lau chùi dọn dẹp) đã làm vỡ tượng nên sư đã cho người đem vứt ra sông Tây Ninh sau làng?

Trưởng Công an xã Phí Thanh Sử kể lại, sau khi chính quyền xã làm việc với sư Phượng và hẹn sáng hôm sau, dưới sự chứng kiến của các bên ra bờ sông vớt tượng thì ngay từ sáng sớm, sư Phượng đã tự ý cho người vác lên bờ 2 bao đất và nói rằng, đó chính là tượng Vua Cha Ngọc Hoàng, vứt xuống nước nên đã mất hình thù? Chính quyền và Công an xã chẳng còn cách nào khác, đành lập biên bản "nguội" đối với việc vớt tượng này.

Còn theo như ông Bảo, dẫn lời các cụ cao niên trong làng, thì tượng Vua Cha Ngọc Hoàng thực ra tạc bằng gỗ mít sơn son thếp vàng và là pho tượng cổ rất có giá trị chứ không phải là tượng đất như sư Phượng nói.--PageBreak--

Chưa hết. Sau đó nhiều người còn cho rằng 2 pho tượng cổ khác (theo quan sát trực quan của chúng tôi thì hầu hết các pho tượng trong chùa Chân Long đều là tượng cổ, nhuốm màu thời gian và thực có giá trị về mặt di tích lịch sử), trong đó có cả tượng phật nghìn tay nghìn mắt trên ban Tam Bảo cũng bị đánh tráo bằng 2 pho tượng khác, mới hơn và nhỏ hơn. Nhiều bát hương cổ, chân đèn, chân nến từ ngày xưa trong chùa cũng cho là bị đánh tráo.

Và đỉnh điểm của sự việc đó là khi sư Thích Minh Phượng đưa về một pho tượng đúc bằng kim loại mạ vàng giống y hệt mình lên ban thờ chính! Quá bất bình với việc làm này, dân làng đã kéo tượng ra khỏi chùa, đẩy đuổi sư khỏi làng và niêm phong toàn bộ tài sản, đồ đạc trong chùa.

Tìm đến nhà ông Nguyễn Văn Thúc, Hội trưởng Hội Người cao tuổi hiện tại (kế nhiệm sau khi ông Bảo đã nghỉ), còn nhiều câu chuyện rất là không hay về vị sư cai quản chùa Chân Long này. Tại đây, chúng tôi gặp bà Đỗ Thị Tuyết và ông Chu Văn Điệp, đều ở thôn 4. Bà Tuyết là người đã quy cửa Phật, nhiều năm làm vãi trông chùa, kể chuyện sư làm bậy mà có những lúc lạc cả giọng. Tuy nhiên, tôi xin phép không thuật lại những câu chuyện ấy ra đây. Không phải vì tôi không tin những điều người làng nói, song thực tình, một khi đã "ghét nhau đến quả bồ hòn cũng méo", nên những câu chuyện về viên gạch có hình thiếu nữ hở hang trong nhà tắm hay những chai dầu tắm, dầu gội của sư cũng có thể trở thành chủ đề cả ngày không dứt ra được.

Một vài người trẻ tuổi khác cũng chia sẻ sự bất bình chung và khi được hỏi rằng vậy thì sau khi sư Phượng đi rồi, làng định sẽ đón sư nào về chùa, mọi người đều xua tay rằng tốt nhất xin trả lại chùa như trước đây. Chùa không cần sư nữa?

Ông Thúc dẫn tôi vào chùa. Chùa thì ngay trục đường chính của làng, nhưng từ khi xảy ra chuyện, dân dùng xích sắt, khóa đồng giữ chặt cửa chùa, không cho ai ra, vào nên nếu muốn vào trong, phải nhờ đến chức sắc trong làng. Chiếc xe con của sư Phượng cũng bị dân làng "bắt giữ", khóa mấy lần khóa và đổ bê tông vào chân cửa sắt nhà để xe. Hai thanh niên to khỏe giằng hai bên chỉ đủ để tôi hé mắt vào bên trong: Một chiếc xe ôtô du lịch màu trắng, nhãn hiệu Kia. Cũng chẳng thiếu chuyện đồn đoán xung quanh nguồn gốc chiếc ôtô này.

Có cả trăm người dân, già trẻ lớn bé đủ cả, chen chân vào chùa khi biết tin có nhà báo về nắm tình hình. Tôi tận mắt nhìn thấy những pho tượng bị nậy bệ, sứt cổ gãy tay, các bức thư tịch cổ khắc gỗ bị tháo vứt chỏng chơ, hai hàng rồng đá bị mang đi mất, thay vào đó là hai hàng rồng đắp bằng xi măng, quét xanh đỏ lòe loẹt thật nhức mắt. Quả thực, nếu đúng những việc này do sư Phượng làm, thì phải gọi hành vi này là phá hoại mới đúng!

Hai bao tải đất mà sư Phượng cho là tượng Vua Cha Ngọc Hoàng gặp nước mủn ra (thời điểm vừa được vớt lên từ sông Tây Ninh - ảnh do dân làng cung cấp).

Ông Chu Thế Huấn, Phó chủ tịch UBND xã Chàng Sơn khẳng định với chúng tôi một vài tình tiết liên quan đến sự việc sư Phượng, và cho biết đã có tới 8 lần lập biên bản về những vi phạm của sư Phượng và những va chạm với dân làng. Hiện tại, ông Huấn cũng xác nhận sư Phượng không có mặt tại chùa, và cũng không ai biết sư Phượng đi đâu. Về quan điểm của chính quyền xã, ông Huấn cho biết đã báo cáo lên trên, mong muốn bên Giáo hội cũng như cấp trên sớm có biện pháp giải quyết, đáp ứng nguyện vọng của dân làng để mau chóng đưa mọi việc trở lại bình thường.

Về phía sư Phượng, chúng tôi rất muốn có một cuộc gặp nhưng thực tình không biết nhà sư này đã đi đâu. Có người trong làng nói chuyện rằng sư đã đi sang xã khác và trú nhờ tại một… trường tiểu học?

Trong một tình huống mà những bức xúc của người dân đã lên đến cao trào, có hành động bột phát ảnh hưởng đến an ninh trật tự như tại Chàng Sơn những ngày qua, chính quyền sở tại phải đóng vai trò chính ổn định lại tình hình. Bản chất của sự phản kháng dữ dội từ dân làng là nhằm bảo vệ chùa làng, có mục đích là tốt. Nhưng hành vi tự ý đẩy đuổi sư cũng như khóa cửa chùa, giam xe ôtô rõ ràng là chưa ổn về mặt pháp lý. Sư Phượng sai những việc gì, sai đến đâu cần phải được làm rõ càng sớm càng tốt.

Sau khi thăm chùa xong, tôi đã đến nhà ông Nguyễn Ngọc Bảo. Bà vợ ông Bảo cho biết, đã có những chia rẽ nhất định giữa người làng phản đối sư Phượng và số hơn 100 người tham gia đạo Tràng của nhà sư. Đã có những trường hợp mất đoàn kết nội bộ gia đình, chia hai phe, vợ chồng hục hoặc lẫn nhau rồi. Không thể chậm trễ thêm được nữa!