Gọi chim yến về...
“Yến của nhà tôi đấy...”
Giám đốc Công ty Yến sào Khánh Hòa, Thạc sĩ Lê Hữu Hoàng muốn tạo cho chúng tôi sự bất ngờ. Anh giúp chúng tôi thực hiện chuyến thực tế đến những căn nhà yến ở một số tỉnh, thành phía
- Ở trong đó nhà yến có gì đặc biệt mà phải đi trước?
- Trong đó hay ngoài này cũng vậy, công nghệ đều do công ty chuyển giao. Các anh đi xa trước rồi về gần sau càng thấy rõ hơn triển vọng của nghề nuôi yến trong nhà.
Một ngày đầu tháng 4/2008, chúng tôi xuất phát từ Nha Trang. Sau 4 tiếng đồng hồ xe lăn bánh, chúng tôi đã đến thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận. Căn nhà yến đầu tiên chúng tôi vào nằm trên con phố nhỏ gần chợ.
Căn nhà 2 tầng cũ kỹ, ẩm thấp, gian trước tầng trệt là hiệu thuốc gia truyền của một người Chăm. Ông N.V.K chủ nhà một lát sau mới xuất hiện. Dẫn chúng tôi vào phòng trong, ông K thanh minh: “Công ty Yến sào Khánh Hòa điện rồi nhưng do có việc đột xuất nên phải đi vắng một chút, các anh thông cảm”.
Sau mấy phút làm quen, ông bắt đầu câu chuyện nuôi yến. “Nghề mới quá, dân chúng đang tò mò, các anh đừng vội lên báo ồn ào e không lợi”. Ông dè dặt: “Chuyện nuôi yến y như được trời cho. Trước đây tôi thấy “nó” về bệnh viện, rồi lại tá túc ở chợ, mấy con lảng vảng đến nhà, sợ thả phân chim bẩn thỉu, tôi dùng cây xua đi nơi khác.
Cuối năm 2006, nghe tivi và báo chí nói Công ty Yến sào Khánh Hòa đã nuôi được yến trong nhà, đầu năm 2007 tôi lọ mọ tìm ra hỏi han. Nghe xong câu chuyện, công ty bảo được, rồi cử người vào giúp, chuyển giao công nghệ và không ngờ tôi đã thành công”. “Ông có đếm được bao nhiêu con không?”. “Cụ thể thì chịu, chỉ ước lượng thôi, ít nhất đã có khoảng 500 đến 600 con”.
Tổ kỹ thuật của Trung tâm Sanatech.
Ông K khấp khởi: “Nó đang làm tổ và đẻ con, lứa đầu sợ động nên tôi chưa dám hái, chỉ gỡ dần tổ giả”. Ông dẫn chúng tôi lên nhà yến. 3 căn phòng tối thui, nhưng tiếng kêu ríu rít và tiếng vỗ cánh phành phạch của đàn chim thì nghe rõ. Nó rộn ràng làm sao. Giơ chiếc máy ảnh lên, tôi bấm vài kiểu. Ánh đèn flash phát sáng.
Ông K băn khoăn: “Cái gì vậy?”. “Không sao đâu”. Tôi động viên. Ít phút sau, chúng tôi ra khỏi nhà. Chợt ngước nhìn bầu trời thành phố Phan Thiết. “Kìa rất nhiều cánh chim chao liệng”. Tôi thốt lên. “Yến của nhà tôi đấy”. Ông K nói rồi cười tít mắt.
Chia tay ông K, chúng tôi lại lên đường. Đến Biên Hòa mới 15h. Kỹ sư Lê Văn Tiến, Giám đốc Trung tâm Kỹ nghệ nuôi yến (Sanatech) thuộc Công ty Yến sào Khánh Hòa và các kỹ sư công nghệ chim yến đưa đến “Đại Nam thế giới du lịch”, tại xã Hiệp An, thị xã Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
Đây là khu du lịch phức hợp tầm cỡ quốc tế, mang đậm nét văn hóa lịch sử Việt Nam, với diện tích 450ha, đầu tư giai đoạn đầu 6.000 tỉ đồng. Bảo Tháp và núi Ngũ Hành (Bảo Sơn) là một trong nhiều công trình độc đáo của Đại
Dãy núi nhân tạo dài nhất Việt
Thế nhưng điều lý thú nhất lại là sau khi Ngũ Hành Sơn hình thành, thấy thời tiết khí hậu ở Bình Dương, nhất là điều kiện môi sinh tại Bảo Tháp quá tốt, Công ty Yến sào Khánh Hòa tư vấn và theo yêu cầu của Đại Nam, công ty đã chuyển giao công nghệ nuôi yến, nên giờ đây Ngũ Hành Sơn đã trở thành “núi yến”.
Từ sân Đại Nam Quốc tự, chúng tôi quan sát được từng đàn yến bay kín trời. Ông Hải, kiến trúc sư giám sát thi công Ngũ Hành Sơn nói vui: “Công trình chưa đón được khách du lịch thì đã bị chim yến chiếm đóng”.
Bà Võ Thị Thu Hà, Giám đốc Ngũ Hành Sơn, cho biết: “Đàn chim phát triển từng ngày, từ tầng 12 núi 1 và núi 2, đã lấn xuống tầng 11, 10, 9... Số lượng đàn chim từ vài chục con lên vài trăm và đến nay ước tính mấy ngàn con”.
Tiếp nhận công nghệ nuôi yến trong nhà của Công ty Yến sào Khánh Hòa mới hơn 1 năm (tháng 1/2007) nhưng Đại Nam thế giới du lịch đã thu 6 kg tổ yến. Đó là chưa kể số tổ chim mẹ đang ấp trứng, nuôi con còn chiếm khoảng 1/3 số tổ đã thu hoạch. Ngày 2/9 năm nay, Đại
Ông Nguyễn Văn Đệ, bảo vệ núi yến mở phòng điện tử. Hệ thống camera hồng ngoại đã cho chúng tôi thưởng thức một cách ngoạn mục toàn bộ cuộc sống của gia đình nhà yến. Chúng ríu ra ríu rít bám đầy vách núi, nhả “ngọc” làm tổ, đẻ trứng, nuôi con, phát triển bầy đàn, sản sinh ra thứ tài nguyên quý hiếm “vàng trắng”. --PageBreak--
Tạm biệt Bình Dương chúng tôi lên đường xuống thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang. Ông Nguyễn Văn Hoài, Giám đốc doanh nghiệp tư nhân Hoài, nhận được tin chúng tôi lên tham quan ông đang chờ sẵn.
Ông Hoài tâm sự: “Căn nhà 3 tầng mới xây hơn một năm, yến đã chiếm mất 2, buộc vợ chồng con cái phải “rút quân” xuống tầng trệt. Cũng như ông K ở Phan Thiết, số lượng đàn chim ông Hoài không đếm được, chỉ ước lượng khoảng trên dưới 1.000 con.
Vụ yến vừa rồi ông thu hơn kilôgam tổ yến, ngoài số tổ chim đang đẻ, ấp trứng và nuôi con. Bà Phượng, vợ ông Hoài cho biết: “Từ ngày yến về, ổng giao hết chuyện kinh doanh cho tôi, sáng ra ngắm xem yến liệng; chiều về, làm các công tác kỹ thuật trong nhà yến do các kỹ sư Công ty Yến sào Khánh Hòa hướng dẫn.
Kể chuyện nuôi yến như thế nào ông bảo: “Thấy ở Gò Công cũng có chim yến sinh sống. Nghe tivi, báo đài nói Công ty Yến sào Khánh Hòa đã ấp nở và nuôi được yến trong nhà. Tôi nghĩ ở nước ta Khánh Hòa là xứ sở của yến, nếu công ty đã nuôi thành công thì nhất định có nhiều kinh nghiệm và kiến thức khoa học nên phải ra tận nơi xem sao.
Năm 2005, tôi ra Nha Trang, gặp kỹ sư Nguyễn Xuân Viễn, Phó giám đốc Sanatech tại hội chợ. Anh cho biết nhiều điều thú vị về nuôi yến trong nhà, sau đó lại cho tôi tham dự hội thảo khoa học giới thiệu và thảo luận về công nghệ nuôi yến.
Tôi kể chuyện và đặt vấn đề. Giám đốc Lê Hữu Hoàng hứa sẽ giúp. Năm 2006, tôi xây nhà yến. Cứ xây 3 tầng, nếu chim không ở thì mình ở. Xây xong, công ty chuyển giao công nghệ, nửa tháng sau chim đến. Từ đó tới nay, mới hơn một năm mà đàn chim đã phát triển như vậy, mừng hết chỗ nói”.
Xây nhà để nuôi chim yến
Giám đốc Sanatech Lê Văn Tiến không đủ thời gian đưa chúng tôi đi thăm thêm những căn nhà yến. Nhưng trước yêu cầu của tôi và đồng nghiệp anh cũng gắng sắp xếp thời gian để giúp đỡ. Nhờ vậy chúng tôi có cơ hội đi thăm một loạt nhà yến từ quận 2, quận 7, quận 9 đến quận 12, huyện Cần Giờ...
Tất cả có 12 nhà, 2 núi. Mỗi nhà mỗi kiểu nhưng nhà hay núi ở đâu cũng ríu rít tiếng chim. Kỹ sư Tiến còn bật mí danh sách về nhà yến ở các tỉnh: Kiên Giang 3 nhà; Đồng Nai, Cà Mau mỗi tỉnh 2 nhà; Bà Rịa - Vũng Tàu, Bạc Liêu, Đà Nẵng, Bình Định, Phú Yên mỗi nơi 1 nhà.
Riêng Khánh Hòa, với 35 hang yến mới ở các đảo và hàng chục nhà yến của các hộ dân là sự khẳng định về thành công của đề tài nghiên cứu khoa học “Công nghệ ấp nở và nuôi chim yến trong nhà” mà Thạc sĩ Lê Hữu Hoàng cùng 14 cộng sự của ông thuộc Công ty Yến sào Khánh Hòa là tác giả.
Những bí quyết kỹ thuật nhân đàn và di đàn mà Công ty Yến sào thực hiện từ năm 2002 đến nay có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển quần thể đàn yến tại Khánh Hòa và các tỉnh lân cận. Kỹ sư Lê Hải Đăng, Trung tâm Sanatech kể câu chuyện nuôi yến của nhà nuôi tôm Đặng Thị Thanh Hằng ở phường Ngọc Hiệp. --PageBreak--
Với vốn liếng mấy trăm triệu đồng từ nuôi tôm, khi nghe tin có công nghệ nuôi yến trong nhà, vợ chồng chị mạnh dạn đầu tư xây nhà nuôi yến. Từ xưa đến giờ chỉ giỏi nuôi tôm, nuôi gà chứ ai nuôi chim yến, thứ chim của trời dành cho vua chúa. Vậy mà họ đã thành công. Chị Hằng cho biết: “Sau khi lắp đặt thiết bị và thả chim mồi, yến đã đến và làm tổ”.
Giáo sư Nguyễn Lân Hùng, người bạn của nhà nông, đánh giá rất cao nỗ lực và hiệu quả của Sanatech. Giám đốc Lê Hữu Hoàng cho biết căn nhà yến của công ty trên đường Thống Nhất. “Năm 2004 mới có mấy chục con yến giống, đến nay đã lên tới trên 2.000 con, ở kín cả căn nhà, khai thác một năm cũng được khoảng 50 kg”.
 |
| Tổ chim mô phỏng. |
Theo Thạc sĩ Nguyễn Khắc Thìn, Trưởng phòng Khoa học công nghệ công ty thì còn nhiều nhà yến đáng kể nữa. Đó là nhà yến của bà T ở đường Bà Triệu, chỉ mới hơn một năm yến đã về kín tầng trên của khách sạn. Nhà yến của ông M. cán bộ Công an ở đường Đồng Nai ít hơn nhưng cũng đã được khoảng 50 tổ.
Nhà yến của bác L ở chợ Xóm Mới cũng tương tự... Nhưng thành công nhất phải kể đến 35 hang yến mới trên các đảo từ Vạn Ninh đến Cam Ranh của công ty.
Bằng việc áp dụng công nghệ ấp nở, nuôi và bí quyết kỹ thuật di đàn, Sanatech, Đội Kỹ thuật và Phòng Công nghệ của công ty đã tạo thêm nhiều bầy đàn mới, đưa số lượng hang yến và tổng số đàn chim yến tự nhiên ở Khánh Hòa phát triển mạnh, mở ra một tương lai khai thác hiệu quả sản lượng trứng yến vụ 1 (tháng 4) hàng năm đưa vào ấp nở. Nhờ vậy, sản lượng yến hàng (tổ yến), mấy năm gần đây của công ty năm nào cũng tăng đều với số lượng đáng kể.
“Nghề nuôi yến là nghề cao siêu, phải những nhà có thực lực mới làm được. Đúng vậy không?”. Tôi hỏi. Giám đốc Sanatech Lê Văn Tiến và kỹ sư Lê Hải Đăng trả lời: “Cũng đúng mà chưa đúng. Đúng ở chỗ: Phải có một khoản tiền để làm nhà yến. Mặt bằng dành cho yến ban đầu không nhiều, khoảng trên dưới 100m2.
Diện tích này xây thô nên chi phí thấp hơn nhà ở. Tiền chuyển giao công nghệ và vật liệu đặc biệt của công ty từ 50 đến 70 triệu đồng. Nặng gánh nhất là diện tích các tầng dưới. Yến ở cao nên để có 100m2 nhà yến, phải xây căn nhà 3 tầng trở lên.
Vật giá như hiện nay chi phí cho cả nhà ở và nhà yến không dưới 500 triệu đồng. Đó là trường hợp làm mới hoàn toàn, còn nhà ở đã có sẵn nay chỉ làm thêm phần nhà yến thì cần số tiền khoảng 250-300 triệu đồng là đủ. Với số tiền nói trên những người phải kha khá mới thực hiện được.
Nhưng cũng chưa đúng ở chỗ: Nghề nuôi yến đòi hỏi sự kiên trì, tích lũy kinh nghiệm và phải biết chờ đợi. Như ông Hoài ở Gò Công nói: “Nếu yến không vào thì mình ở, trường hợp yến chịu ở, coi như thành công. Mặc dù phải tiếp tục đầu tư, chăm sóc và bảo vệ nhưng mức độ không còn như ban đầu”.
Công nghệ ấp nở và nuôi chim yến trong nhà của Công ty Yến sào đã kết hợp nhuần nhuyễn công nghệ của các nước Đông Nam Á và kinh nghiệm thực tiễn của địa phương. Độc đáo nhất mà không nơi nào có được là công ty đảm bảo nhu cầu chim non giai đoạn đầu theo hợp đồng chuyển giao công nghệ.
Điều này lý giải vì sao tỉ lệ thành công trong việc xây dựng nhà yến của Công ty Yến sào Khánh Hòa bao giờ cũng đạt tỉ lệ cao so với các doanh nghiệp ở Phan Rang, TP HCM... Thực tế ở nhiều địa phương trong cả nước cho thấy có người xây nhà yến đã hàng năm nhưng “vẫn không gọi được yến về”.
Tìm hiểu nguyên nhân, chúng tôi được biết: Hiện tại ở nước ta có 3, 4 doanh nghiệp tư nhân làm dịch vụ chuyển giao công nghệ nuôi yến trong nhà. Tuy nhiên, do không phải là đơn vị nghiên cứu khoa học chuyên nghiệp, có nghề truyền thống và không xuất phát từ xứ sở đàn yến mà áp dụng thuần túy công nghệ của
Công trình nghiên cứu khoa học thực nghiệm ấp nở và nuôi yến trong nhà của Công ty Yến sào Khánh Hòa vinh dự được giải Nhất trong nhóm đề tài nông nghiệp và thủy sản tại Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 9.
Thạc sĩ Lê Hữu Hoàng được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen về công trình này, một lần nữa thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng đối với triển vọng tốt đẹp của nghề nuôi chim yến tại nhà - một nghề mới đang hết sức hấp dẫn
