Góc khuất cuộc chiến thương hiệu
Theo trình bày từ phía Công ty Trung Nguyên, khi công ty xúc tiến đăng ký sở hữu tên miền "trungnguyen" trên Internet tại thị trường Australia thì Trung Nguyên phát hiện Công ty The trustee for Hinchliffe Trust đã đăng ký tên miền Trung Nguyên dưới hình thức một website giao dịch thương mại "www.trungnguyen.com.au". Truy cập vào địa chỉ trên dẫn đến website phân phối trực tuyến các sản phẩm mang thương hiệu Highlands coffee của Công ty cổ phần quốc tế Việt Thái đặt trụ sở tại Việt
Việc website có tên miền “trungnguyen” bán cà phê Highlands đã gây ngộ nhận cho rất nhiều khách hàng quốc tế khi truy cập vào website này và Trung Nguyên đã nhận được nhiều thắc mắc của khách hàng tại thị trường Australia là tại sao lại bán cà phê Highlands trên website của Trung Nguyên?
Theo phía Trung Nguyên, rõ ràng, việc Công ty cổ phần quốc tế Việt Thái thông qua Công ty The trustee for Hinchliffe Trust tại Australia để đăng ký sử dụng tên miền Trung Nguyên để làm tên website thương mại là hành động có chủ đích. Việc sử dụng tên thương mại của Trung Nguyên làm tên miền trên Internet để kinh doanh cà phê đã gây nhầm lẫn ở người tiêu dùng và làm ảnh hưởng đến uy tín thương hiệu của Trung Nguyên.
Đại diện của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Tân Hiệp Phát (THP) cũng cho biết: Công ty THP đăng ký nhãn hiệu trà xanh Oo nhưng ngoài thị trường cũng có sản phẩm của công ty khác ghi nhãn hiệu trà xanh O2. Việc có nhãn hiệu khác ghi O2 dễ gây cho người tiêu dùng hiểu nhầm đó là sản phẩm của THP.
Cách đây không lâu, TP HCM đã xảy ra một vụ việc khá hy hữu, "anh em" nhà phở đâm đơn kiện nhau vì sở hữu trí tuệ. Số là, thương hiệu Phở 24 ra đời và được đăng ký bảo hộ độc quyền thương hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ TP HCM năm 2003 và được đăng ký độc quyền tại nhiều nước trên thế giới.
Năm 2006, tại TP HCM xuất hiện Phở 5 Sao, với cách bài trí nội thất và đến màu sơn tường và tông màu chủ đạo của bàn ghế, quầy rượu, đèn trang trí đến cách ăn mặc của ông đầu bếp trong các tiệm phở trông khá giống Phở 24. Theo trình bày của công ty sở hữu chuỗi cửa hàng Phở 24, ngay cả cách trang trí bảng hiệu quảng cáo bên ngoài các tiệm phở cũng dùng tông màu chủ đạo là xanh cốm pha xanh lá, giống với Phở 24. Khác biệt ở chỗ, giá cả Phở 5 Sao thì khá bình dân.
Khi ấy, ông Lý Quí Trung, Tổng giám đốc hệ thống Phở 24 đã khẳng định: "Tuy không sử dụng logo của chúng tôi nhưng việc sử dụng cách sắp xếp thiết kế và bố trí giống hệt như cách thiết kế không gian kiến trúc có thể làm cho khách hàng nhầm lẫn. Ngoài ra, bản thiết kế không gian kiến trúc này đã được đăng ký bản quyền, do đó việc sử dụng nó cũng là xâm phạm bản quyền".
Tuy nhiên, đại diện của chuỗi cửa hàng Phở 5 Sao lại cho rằng: "Chúng tôi xây dựng thương hiệu riêng và cũng đã đăng ký độc quyền thương hiệu Phở 5 Sao tại Cục Sở hữu trí tuệ. Ngoài ra màu sắc trang trí và biển hiệu cũng đậm hơn của Phở 24, phong cách phục vụ và trang phục của nhân viên cũng khác (màu đỏ)". Sự việc tuy dấy lên một cuộc tranh luận khá thú vị về sở hữu trí tuệ, bản quyền nhưng lại không có hồi kết. Phở 5 Sao vẫn tồn tại như "anh em" với Phở 24.
Vài năm trước, có chuyện Công ty K., nhà sản xuất đệm cao su tự nhiên lớn nhất tại TP HCM đã đăng quảng cáo trên 5 tờ báo lớn với nội dung như sau: "Đối với đệm lò xo, do tính chất không ưu việt của nguyên liệu sản xuất nên chất lượng đệm sẽ giảm dần theo thời gian. Nếu độ đàn hồi của lò xo cao, lò xo dễ bị gãy, gây nguy hiểm cho người sử dụng.
Đối với đệm nhựa tổng hợp poly-urethane (đệm mút xốp nhẹ) tính dẻo ưu việt nên không có độ đàn hồi, mau bị xẹp. Chính vì những lý do đó mà K. hoàn toàn không sản xuất đệm lò xo cũng như đệm nhựa poly-urethane. Tất cả các sản phẩm của Công ty K đều được làm từ 100% cao su thiên nhiên, có độ bền cao và không xẹp lún theo thời gian...".
Ngay sau khi mẫu quảng cáo trên phát hành, 3 công ty sản xuất đệm lò xo và đệm mút đã khởi kiện Công ty K. ra tòa với lý do quảng cáo của K. không có căn cứ, sử dụng quảng cáo gây thiệt hại đến uy tín sản phẩm của họ. Theo bà Hoàng Tố Như, Phó trưởng Phòng Sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, có cạnh tranh tất có người thắng, kẻ thua.
Muốn thắng, nhiều người đã không ngần ngại khi dùng thủ đoạn làm sai lệch thông tin về chủ thể kinh doanh, lợi dụng để gây thiệt hại đến uy tín của người khác, chiếm đoạt thành quả đầu tư của người khác, thậm chí lừa dối, triệt tiêu đối thủ cạnh tranh. Những hành vi vi phạm ngày càng tinh vi hơn, khiến cho người tiêu dùng không biết đâu là thật, đâu là giả, thậm chí còn làm đảo lộn nhận thức của người tiêu dùng...
Từ năm 2004, Luật Cạnh tranh đã được ban hành, quy định rất rõ thế nào là những hành vi hạn chế cạnh tranh, hành vi cạnh tranh không lành mạnh, trình tự và thủ tục giải quyết các vụ việc tranh chấp về cạnh tranh, mục đích là bảo đảm một "sân chơi" lành mạnh giữa các doanh nghiệp có cùng ngành nghề kinh doanh. Mặc dù, trong luật đã có quy định các hành vi vi phạm, nhưng trong thực tế đã có những trường hợp, doanh nghiệp đề nghị xử lý vụ việc với tình huống trong luật không quy định nên cơ quan chức năng không xử lý được.
Không ai có thể phủ nhận, cạnh tranh là động lực phát triển, trong kinh doanh, sự cạnh tranh đem đến cho người tiêu dùng nhiều lợi ích: hàng hóa tốt hơn, giá mua rẻ hơn...
Tuy nhiên, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên tắc lành mạnh, công bằng, không có sự "ăn gian" hoặc những "thủ thuật" trái pháp luật, nếu không, doanh nghiệp làm ăn chân chính bị "chơi bẩn", mất uy tín, ngay người tiêu dùng cũng chẳng lợi lộc gì...
