Giải pháp nào để ngăn chặn web đen?

Sau khi Chuyên đề ANTG đăng tải loạt bài về sự sa đà của thanh thiếu niên trong việc chơi game online, truy cập web đen đặc biệt là web sex cũng như hệ lụy từ những trò giải trí thuộc công nghệ cao này và cả ý kiến của một chuyên gia cho rằng các nhà cung cấp đường truyền hiện nay thiếu nhiệt tình trong việc ngăn chặn web đen, mặc dù việc ngăn chặn từ các cơ quan này được đánh giá là hữu hiệu nhất về mặt kỹ thuật, chúng tôi đã nhận được hồi âm của một số nhà cung cấp đường truyền như Công ty Điện toán và Truyền số liệu (VDC) thuộc Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam, Công ty FPT lý giải về việc tại sao lại có sự kém hiệu quả như vậy trong việc ngăn chặn web đen.

Ông La Thế Hưng, Trưởng phòng An toàn thông tin VDC: “Bức tường lửa không phải là “đầu bảng””

Là một trong những nhà cung cấp đường truyền lớn nhất tại Việt Nam, hiện nay VDC có khoảng 1,4 triệu thuê bao MegaVNN, tương ứng với 70% thị phần ADSL và gần 80% thị phần các dịch vụ truyền số liệu. Với số lượng khách hàng “khổng lồ” như vậy, để ngăn chặn không cho họ truy cập vào web đen, cũng như nhiều nhà cung cấp dịch vụ đường truyền khác, VDC thường xuyên phối hợp với Trung tâm Ứng cứu khẩn cấp máy tính Việt Nam (VNCERT), Thanh tra Bộ Thông tin - Truyền thông  và Bộ Công an.

Sự phối hợp này có thể nói là hằng ngày, đặc biệt là với Bộ Thông tin - Truyền thông thông qua hình thức trao đổi. Mỗi khi có thông báo về web đen nào đó là VDC giải quyết ngay, không để nó lan truyền trên mạng dưới hình thức truy cập của người sử dụng.

Hình thức ngăn chặn web đen được VDC áp dụng phổ biến là “bức tường lửa”, một kỹ thuật phổ biến trong công nghệ cao. Ở cuối thập niên 90 thế kỷ trước, khi Việt Nam mới nối mạng Internet, người sử dụng còn hạn chế, lúc đó băng thông còn hẹp, thì việc ngăn chặn tất cả web đen bằng “bức tường lửa” có thể đánh giá là hiệu quả.

Nhưng hiện nay, khi băng thông rộng, người sử dụng lại tăng vùn vụt từng ngày thì giải pháp ấy không còn được xem là “đầu bảng” trong việc chặn web đen, dù thế hệ “bức tường lửa” hiện đại đến mấy. Bởi với nguyên tắc kỹ thuật chặn khi đặt “các bức tường lửa” trên đường truyền để “lọc” các địa chỉ đen không cho người sử dụng truy cập, lập tức băng thông truyền đang rất rộng bị hẹp lại ngay. Và khi bị hẹp, quá trình truy cập mạng sẽ bị chậm. Chuyện này không khác gì giao thông trên đường.

Các bạn cứ tưởng tượng một con đường thênh thang thẳng tắp, người lưu thông trên đó sẽ nhanh hơn nếu không bị chướng ngại vật. Nhưng nếu có một vật cản đặt trên đường (bức tường lửa), dòng người sẽ mất nhiều thời gian hơn để lưu thông, thậm chí, xảy ra ách tắc. Vì vậy, hiện nay, với danh sách do các cơ quan quản lý cung cấp để chặn không cho người sử dụng truy cập, VDC mới thực hiện được hơn 50%.

Đánh giá một cách chính xác về tình trạng ngăn chặn web đen hiện nay, có thể nói cơ quan quản lý như đang “bắt cóc bỏ đĩa” mà không thể nào cải thiện được. Tất cả các biện pháp kỹ thuật coi như “bó tay”. Do vậy, “sống chung với lũ” là lựa chọn chúng ta nên thực hiện trong đời sống công nghệ mà web đen phát triển quá nhanh. Nhiều nước trên thế giới cũng lựa chọn như vậy, kể cả Mỹ, Trung Quốc... các  quốc gia được coi là hùng mạnh nhất về công nghệ hiện đại. Tuy nhiên, lựa chọn giải pháp “sống chung với lũ” không có nghĩa chúng ta buông xuôi hoàn toàn với web đen. Mà từ cuộc sống chung ấy, phải tìm ra một giải pháp thích hợp, thuận lợi để ngăn chặn web đen.

Trên thế giới, phần lớn các nước chặn web đen bằng cách không chặn ở “cổng” Internet chung của quốc gia mà cài đặt một phần mềm (tương tự “bức tường lửa” thậm chí còn hoàn thiện hơn) ở đường truyền đến từng cá nhân. Tất nhiên sự cài đặt này phải theo yêu cầu của người sử dụng.  Phần mềm đó sẽ chặn tất cả các web đen bằng cách nhận dạng, phân tích các hình ảnh, ngôn ngữ, âm thanh... 

Từ năm 2005, VDC đã cài đặt thí nghiệm miễn phí cho nhiều khách hàng phần mềm nói trên và nó mang lại kết quả như mong muốn thực sự. (Vì hiệu quả chặn ở một đường truyền nhỏ bao giờ cũng hơn ở một đường truyền lớn). Dự kiến tháng 6 tới đây, khi phiên bản mới của phần mềm ấy hoàn thiện hơn, thông minh hơn “bức tường lửa” sẽ phát triển rộng rãi trong tất cả các khách hàng sử dụng.

Ông Vũ Anh Tú, Trưởng phòng FPT Telecom: “Chỉ bằng kỹ thuật, không thể ngăn chặn web đen”

Với hơn 330.000 khách hàng đang sử dụng dịch vụ đường truyền và 10.000 khách hàng đang sử dụng dịch vụ trung tâm dữ liệu của FPT Telecom, theo kinh nghiệm của FPT, không có biện pháp kỹ thuật nào hiệu quả hoàn toàn trong việc ngăn chặn web đen nếu như một trong số những khách hàng này muốn truy cập.

Chủ trương quản lý thay đổi từ phương châm “Quản lý được đến đâu phát triển đến đó” sang “Quản lý cố gắng theo kịp với công nghệ” cũng đã phần nào chứng minh sự kém hiệu quả này trong việc quản lý Internet nói chung, ngăn chặn web đen nói riêng. Do vậy, nếu muốn nâng cao công tác quản lý cũng như ngăn chặn web đen thực sự hiệu quả, phải kết hợp nhiều giải pháp như giáo dục về văn hóa, thẩm mỹ, pháp luật... cho tất cả những người tham gia Internet như: nhà cung cấp đường truyền, các đại lý kinh doanh Internet, các tổ chức, cá nhân sử dụng Internet...

Bên cạnh đó, nếu có thể Việt Nam phải thành lập một cơ quan theo dõi chuyên trách về các trang web để từ đó có thể cập nhật, lên danh sách những trang web đen và thông báo cho các nhà cung cấp dịch vụ đường truyền để họ có thể ngăn chặn kịp thời. Hoặc tham khảo của Trung Quốc hệ thống “Vạn lý trường thành”, hệ thống chuyên “chống lại” sự xâm nhập của những nội dung trái với thuần phong mỹ tục, luật pháp... trên mạng để từ đó, cơ quan quản lý, nhà cung cấp đường truyền... có thể cùng phối hợp xây dựng hệ thống tương tự nhằm nâng cao hiệu quả ngăn chặn web đen