Flappy bird và cổ tích bất thành

Tờ nhật báo khổ rộng bán chạy nhất nước Anh là The Daily Telegraph loan tin, Nguyễn Hà Đông kiếm được khoảng 50 nghìn USD/ngày từ trò chơi này. Không chỉ có tờ The Daily Telegraph, hàng loạt hãng thông tấn lớn, nhật báo của nước ngoài cũng không ngừng đưa tin về Nguyễn Hà Đông cùng trò chơi của anh. Không nằm ngoài cuộc, truyền thông Việt Nam nháo nhào đưa tin về Đông, các diễn đàn mạng, facebook cá nhân cũng "chăm sóc" Đông chu đáo.

Bất ngờ, 2 giờ sáng ngày 10/2/2014, Nguyễn Hà Đông gỡ Flappy bird ra khỏi kho ứng dụng di động của hai hệ điều hành iOS và Android, kèm theo lời nhắn ngắn gọn trên tài khoản Twitter: "Quyết định này không có liên quan gì đến các vấn đề pháp lý. Chỉ có điều tôi không thể giữ nó được nữa".

Flappy bird - Cơn sốt mới

Trước khi gỡ bỏ, hay nói khác đi là khai tử trò chơi đang khiến giới trẻ khắp thế giới phát cuồng này, Nguyễn Hà Đông có tuyên bố trên Twitter rằng “Xin lỗi các bạn đang chơi Flappy Bird, 22 giờ nữa, tôi sẽ gỡ Flappy bird xuống. Tôi không thể chịu nổi nữa".

Lần đầu tiên, một tuyên bố có tính cách cá nhân của người Việt trẻ được hàng loạt hãng thông tấn lớn trên thế giới quan tâm và tỏ ra sốt sắng đưa tin. Từ Hãng tin Reuters đến USA Today, Los Angeles Times, từ trang mạng The Independent (Anh) đến Irish Times (Ấn Độ), từ tạp chí chuyên ngành PC Magazine đến kênh truyền thông ABS CBN News (Philippines)… Thậm chí, Hãng tin lừng danh Reuters còn bị Đông từ chối trả lời phỏng vấn.

Đông, đạt được danh vọng từ tài năng của mình, một loại danh vọng rất sang trọng mà bất cứ cá nhân nào cũng muốn sở hữu. Nguyễn Hà Đông là người Việt Nam đầu tiên sáng tạo ra một trò chơi khiến "thiên hạ phát cuồng".

Flappy bird là trò chơi có đồ họa đơn giản, nó gợi cho những người ngoài 30 tuổi nhớ đến loại trò chơi của Hãng game Nintendo (Nhật Bản) từng làm mưa làm gió tại thị trường Việt Nam. Đặc biệt là trò chơi Nấm Mario, với những đoạn ống màu xanh dương rất đặc trưng.

Để chơi Flappy bird, người chơi phải dùng ngón tay gõ vào màn hình điện thoại (hay iPad) để giúp chim bay qua khe hở giữa hai đoạn đường ống mà không khiến chim bị va vào chướng ngại vật.

Kỹ sư tin học Nguyễn Hà Đông.

Tưởng chừng như đơn giản, nhưng độ phức tạp của trò chơi này đã khiến rất nhiều người ném điện thoại hay iPad của họ vào tường, hoặc dùng búa để đập nát nó nhằm thỏa mãn cơn tức. Hàng loạt clip quay lại cảnh tức tối, cảnh đập điện thoại, phá đồ dùng… của những cá nhân chơi game Flappy Bird được tung trên mạng internet, những đoạn phim được quay từ nhiều quốc gia khác nhau. Người ta gọi, Flappy Bird là trò chơi khiến "Điện thoại thông minh nhanh chóng bị biến thành… rác" nhất thế giới.

Khi mà mọi thứ đang yên đang lành đối với Nguyễn Hà Đông thì truyền thông Việt Nam vào cuộc. Những bài viết thuộc dạng, "Tổng cục Thuế để mắt đến Nguyễn Hà Đông", "Game Flappy bird của Nguyễn Hà Đông ăn cắp ý tưởng của “Piou Piou chống lại xương rồng” ("Piou Piou chống lại xương rồng" là trò chơi của kỹ sư viết game người Pháp, sản xuất năm 2011), "Hãng Nintendo kiện cha đẻ của Flappy bird đòi bồi thường 6 tỉ USD vì vi phạm bản quyền"…

Rồi các nhà đạo đức facebook, gào thét: "Nguyễn Hà Đông cần phải minh bạch thu nhập của mình", "Nguyễn Hà Đông cần phải đóng thuế"… Bất chấp rằng, cái số tiền 50 nghìn USD/ngày mà theo tờ The Daily Telegraph đã đưa ra chỉ là tính toán của riêng họ. Nguyễn Hà Đông chưa từng lên tiếng về chi tiết này.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng nhanh chóng chia sẻ với báo giới rằng: "Ngay khi chủ nhân game Flappy bird gây sốt trên mạng, Bộ yêu cầu Tổng cục Thuế vào cuộc để rà soát. Ngay sau tết, Tổng cục Thuế cũng nhận được báo cáo về trường hợp này, nhưng tiền chưa về tài khoản nên chưa thu được. Tôi yêu cầu Tổng cục Thuế phải bắt tay ngay vào rà soát để đảm bảo không thất thu thuế cũng như sự công bằng với những người đang nộp thuế khác".

Ngoại trừ số ít người tỏ ra hân hoan với thành công của Nguyễn Hà Đông, thì đa phần đều cho rằng Nguyễn Hà Đông chỉ là kẻ trộm ý tưởng, đạo thiết kế và… ăn may. Truyền thông thì chủ yếu tập trung vào những chi tiết "ngoài rìa" của sự thành công mà Nguyễn Hà Đông đang có.

"Xin cho tôi chút bình yên", là câu mà Nguyễn Hà Đông đã thốt lên trên tài khoản Twitter.

Ngay khi Flappy bird, hàng loạt trang web mua bán đã xuất hiện nhiều rao vặt mua bán điện thoại di động có cài Flappy Bird với giá cao gấp vài lần giá trị thực của chiếc điện thoại cùng nhãn hiệu đang bày bán trên thị trường. Người ta đang muốn lưu giữ những kỷ niệm xung quanh trò chơi này hơn là một chiếc điện thoại.

Trò chơi Flappy Bird của Nguyễn Hà Đông đã bị chính anh gỡ bỏ .

Cổ tích bất thành

Ngoài sự tiếc nuối khi Nguyễn Hà Đông gỡ Flappy bird, thì có luồng ý kiến khác cho rằng biết đâu Nguyễn Hà Đông đang âm thầm hoàn thiện thêm trò chơi này, và khi nó xuất hiện trở lại thì đó sẽ không còn là trò chơi được cho tải miễn phí nữa. Thay vào đó, người chơi sẽ tốn tiền nếu muốn hồi hộp theo từng điệu nhảy của con chim có khuôn mặt trông… ngu ngu này. Tất nhiên, đây chỉ là một giả định tốt đẹp. Còn hiện tại, với Nguyễn Hà Đông đơn giản chỉ là Đông muốn tìm cho chính mình "chút bình yên".

Nếu như thông tin "Nguyễn Hà Đông kiếm được 50 nghìn USD/ngày" không xuất hiện, có lẽ, Nguyễn Hà Đông sẽ không bị làm phiền đến vậy. Đặc tính thường thấy của những kỹ sư tin học hay các nhà nghiên cứu công nghệ, họ có cuộc sống đơn giản, khép kín và thường dễ bị chấn động bởi những thông tin ngoài sự nghiên cứu của họ. Rõ ràng, Nguyễn Hà Đông hoàn toàn không có sự chuẩn bị cho sự thành công (lẫn nổi tiếng) ập đến quá nhanh của mình.

Sự thành công của Đông, một cá nhân mà vốn dĩ với đám đông là người rất bình thường. Chính vì đám đông nhìn nhận Nguyễn Hà Đông là một cá nhân "rất bình thường", nên họ không tin thành công của Nguyễn Hà Đông là do tài năng mang lại. Họ vẫn thích thú với ý nghĩ "Tay đó thì có gì là giỏi, chẳng qua chỉ là ăn may, chỉ là lấy ý tưởng của người khác rồi thêm mắm dặm muối vào". Nếu như Đông có một bề dày về "lý lịch học vấn" như Giáo sư Ngô Bảo Châu, chắc hẳn Đông đã không phải chịu quá nhiều thứ lăng nhăng đổ ập vào thành công của mình.

Thêm vào đó, số tiền cực lớn (lại giả định) mà Đông được chia từ doanh thu quảng cáo đã khiến người ta phát hoảng. "Đếm tiền trong túi thiên hạ" là một hành động rất kém lịch sự. Họ tự ngồi rồi nhẩm tính hàng triệu USD mà Đông có thể đã được sở hữu, họ nhìn vào túi Đông rồi họ lập tức nhìn vào túi của mình. Từ đó, họ đâm ra khó chịu. Không phải bây giờ mới xuất hiện tâm lý này, đây là tâm lý của nhiều người. Từ những câu chuyện cổ tích, truyền khẩu… đã hình thành nên tính cách "không thích người khác hạnh phúc hơn chính mình".

Cái mà Nguyễn Hà Đông làm được, chính là cho các nhà làm game Việt Nam một cơ hội rất lớn để tiệm cận với thị trường game thế giới. Đây là một ngành khá mới tại Việt Nam nhưng có doanh thu được tính bằng hàng triệu USD. Cái rất hay, rất tích cực này đã không được nhìn nhận đúng mức, đã không được truyền thông quan tâm đúng mức. Thay vào đó là những câu chuyện nhì nhằng không đâu ra đâu, chỉ nhằm thỏa mãn thói đố kị của đám đông lẫn phục vụ thị hiếu tò mò của một nhóm người nào đó.

"Tôi cũng sẽ không bán Flappy bird đâu. Tôi vẫn sẽ tiếp tục làm game. Tôi không trực tiếp ăn cắp cái gì cả. Làm điều đó là cả một nghệ thuật. Mọi người đang sử dụng game của tôi một cách thái quá. Dân báo chí đang đánh giá quá mức thành công của trò chơi này. Đây là điều tôi chưa bao giờ mong muốn", Nguyễn Hà Đông trả lời cho những thắc mắc của cộng đồng mạng trên tài khoản Twitter.

Khi tôi đưa ra luận điểm cá nhân trên facebook với nội dung, "Nếu ở một đất nước có nền truyền thông khác đi, cha đẻ của Flappy bird sẽ được bảo vệ đến cùng.  Như cái cách mà truyền thông Trung Quốc từng bảo vệ nguyên thủ tướng của họ, khi bị đồn đoán có cả tỉ USD. Đến lúc nào đó chúng ta tự hào vì những người trẻ, thay vì phán "Tuổi đâu mà đòi giỏi", hay đơn giản hơn chỉ là "Phải cố gắng để thành công như họ", chúng ta sẽ tử tế hơn", đã nhận được rất nhiều sự đồng thuận của người đọc.

Nếu truyền thông khác đi, nếu những nhà đạo đức mạng khác đi, hẳn là chúng ta đã có một câu chuyện cổ tích rất đẹp mang tên Nguyễn Hà Đông và Flappy bird. Đó cũng sẽ là một tiền đề không thuận lợi hơn để xua tan đi mặc cảm yếm thế đối với những nhà viết game Việt.

Nguyễn Hà Đông phát quang một con đường để chính anh có thể bước đi xa hơn những gì mà nhiều người mong muốn, một cách rất nhanh chóng. Thay vì cổ vũ cho Nguyễn Hà Đông, như cách mà giới truyền thông nước ngoài đã vổ vũ, thì Nguyễn Hà Đông lại bị "làm khó" ngay chính tại nước mình. Nhẽ ra, Nguyễn Hà Đông phải nhận được sự ủng hộ tại nơi này. Một điều nghịch lý quá khó hiểu.

Trên mạng, hiện tại đang lưu truyền mẩu truyện cười sau khi Nguyễn Hà Đông gỡ bỏ Flappy bird. Đại ý, một người chủ trang trại may mắn tìm được cây đèn thần. Sau khi lau chùi cây đèn, vị thần hiện ra và cho người chủ trang trại một điều ước. “Nói đi, ông muốn gì", vị thần đèn nói. "Con chỉ có 3 con bò, trong khi gã hàng xóm của con có đến 10 con", người chủ trang trại bắt đầu. "Ta hiểu rồi, nhà ngươi muốn có thêm 7 con bò chứ gì? Đó là điều ước quá đơn giản", vị thần ngắt lời. "Không phải ạ. Con chỉ xin thần làm cách nào đó, khiến 8 con bò của gã lăn ra chết", người chủ trang trại trả lời.

Bao giờ bỏ được điều ước này, mọi thứ sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Hy vọng, Nguyễn Hà Đông vẫn giữ được cái khí chất của người tiên phong. Bởi, người tiên phong bao giờ cũng gặp rất nhiều khó khăn.