Dự báo cường độ bão dễ hay khó?

Ngày 27/8 vừa qua, các quan chức Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ (NHC) cảnh báo rằng, bão Irene còn có khả năng gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt là hậu quả do lũ lụt, khi nó quét qua New Jersey và New York. Tuy nhiên, không lâu sau đó, bão Irene đã giảm cường độ, với tốc độ gió duy trì khoảng 80 dặm/giờ, giảm 15 dặm/giờ so với 12 giờ trước đó. Đến lúc đó, các chuyên gia mới thừa nhận rằng, họ không biết chính xác tại sao bão suy yếu.

Ông Todd Kimberlain, một chuyên gia về bão tại Trung tâm NHC (ở Miami, Mỹ) cho biết: "Có một số động lực bên trong cơn bão mà chúng tôi hoàn toàn không biết đến".

Theo ông Kimberlain, một trong những lý do khiến bão suy yếu là vì bão đã không hoàn thành trọn vẹn một chu kỳ bão điển hình, trong đó hàng loạt các đám mây xoáy trong cùng - được gọi là vách mắt (bão) trong (inner eye wall) - mất đi và được thay thế bằng một dải mây co lại bên ngoài.

Người dân thu mình tránh cát bay và mưa giật tại Đồi Kill Devil trong cơn bão Irene.

Ông nói: "Một số cơn bão không đi qua quá trình này sau đó sẽ mạnh lên. Nhưng chúng tôi không biết cái gì đã can thiệp vào tận bên trong như vậy". Do không hoàn thành chu kỳ chuẩn, Irene mất đi sự chặt chẽ bên trong tổ chức của nó và có gió "đỉnh" thấp hơn, mặc dù nó vẫn là một cơn bão có tầm ảnh hưởng rất rộng.

Ông Kimberlain đặc biệt lo ngại về khả năng mưa lớn, đặc biệt là ở các khu vực tại New York và New Jersey mà vài tuần qua đã có mưa khá nhiều. Bão Irene vẫn còn có khả năng đẩy triều cường lên thêm 4-8 feet (khoảng 1,2 đến 2,5m) trên mức bình thường ở 2 thành phố lớn này. Những bất thường của bão chỉ liên quan một phần đến tốc độ gió cực đại, kích cỡ của bão và tốc độ tổng thể của nó cũng rất quan trọng.

Irene lúc đổ bộ vào đất liền có tốc độ gió trên 39 dặm/giờ trên một vùng rộng khoảng 500 dặm, có khuynh hướng tạo ra mực nước dâng cao hơn, nhưng hiện đang di chuyển tương đối chậm ở khoảng 15 dặm/giờ, như vậy hy vọng sẽ giảm nhẹ tai ương.

Các nhà khoa học cho rằng những trở ngại trong dự đoán sức mạnh của bão nói chung là bình thường, điển hình là đối với Irenen.

Ông Clifford Mass, nhà khoa học khí quyển tại Đại học Washington, chuyên nghiên cứu các cơn bão trên mô hình số cho biết: “Một cơn bão về cơ bản nếu được theo dõi kỹ từ ban đầu, thì việc đánh giá những cơn gió dẫn đường và các lực di biến động khác sẽ tương đối dễ dàng. Nhưng có cái khó là chúng ta chưa dự báo tốt cường độ bão, vì phải lấy được thông tin bên trong tâm của cơn bão".

Vấn đề là thiếu các dữ liệu quan sát, rất khó lấy được thông tin từ tâm bão. Máy bay bay vào lấy thông tin cách tâm bão khoảng 3.048m, quá xa tầm những cơn gió mạnh nhất. Các máy bay có mang theo radar nhưng chỉ có thể đánh giá một số điều kiện (của cơn bão) thấp hơn nhiều so với thực tế, và họ cũng thả những bộ cảm biến trên dù để đo tốc độ gió, áp suất không khí và nhiệt độ nước. Nhưng tất cả không đủ dữ liệu để cài vào mô hình số để đưa ra dự báo có độ chính xác cao, Tiến sĩ Mass cho biết.

Ông Kimberlain nêu ra khó khăn trong việc đánh giá cường độ của một cơn bão đã khiến Trung tâm Bão Quốc gia Mỹ phải hết sức thận trọng khi cập nhật dự báo, vì trong trường hợp bão Irene, cứ vài giờ Trung tâm NHC phải cập nhật mọi thông số, vì: “Thà chúng tôi dự báo hơi lố một chút còn hơn thiếu một chút - sẽ nguy hiểm khôn lường"