Diễn biến mới nhất về "vụ Phú Mỹ Hưng": Ai sẽ giải quyết?

Thứ Sáu, 06/11/2009, 16:40
Vụ đóng tiền sử dụng đất (TSDĐ) tại khu đô thị kiểu mẫu Phú Mỹ Hưng đang diễn biến theo chiều hướng không ai mong muốn. Công ty Phú Mỹ Hưng  (Cty PMH) vẫn đang chờ một "bàn tay" từ UBND TP HCM giúp công ty gỡ rối, vậy mà khi đó, UBND TP HCM vẫn chưa có quyết định cuối cùng.

Tại sao cư dân yêu cầu đình chỉ khẩn cấp hoạt động của Cty PMH?

Ngày 29/10/2009, Ban đại diện cư dân PMH do bà Nguyễn Hồng Hải làm đại diện đã gửi thư yêu cầu lần 5 đến Cty PMH, ông Trương Quốc Hưng, Giám đốc Phòng Tiếp thị II, Cty PMH, yêu cầu cung cấp các văn bản pháp lý của khách hàng theo luật định.

Nếu trước 14h ngày 29/10/2009 mà Ban đại diện vẫn không nhận được hồ sơ theo yêu cầu thì coi như PMH đã chính thức công nhận những văn bản nêu trên hoặc có những vấn đề khuất tất hoặc trái pháp luật, hoặc không hề có nên không thể cung cấp được. Ban đại diện cũng khẩn thiết yêu cầu Cty PMH chấm dứt ngay hành vi yêu cầu từng khách hàng làm đơn nếu muốn cung cấp giấy tờ pháp lý vì đây là một hành động rất cửa quyền, thiếu tôn trọng "Thượng đế" và sách nhiễu.

Trước đó, vào ngày 27/10, Ban đại diện cư dân PMH đã có thư yêu cầu (lần 4), gửi trực tiếp bà Ba Dah Wen, Tổng giám đốc PMH, nêu rõ: Khiếu nại của người dân về nghĩa vụ nộp TSDĐ "đang gặp một vấn đề rất lớn mà chỉ có bà, với tư cách là người có quyền hạn cao nhất và là người đại diện trước pháp luật của Cty PMH mới có thể giải quyết được.

Đó là nghĩa vụ nộp TSDĐ trong quan hệ dân sự giữa hai bên. Đây là vấn đề rất nổi cộm trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, gây xôn xao dư luận và ảnh hưởng rất xấu đến uy tín và thương hiệu của PMH vì PMH đã không áp dụng đúng những điều luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định về nghĩa vụ của chủ đầu tư là phải nộp đầy đủ TSDĐ để có được quyền sử dụng đất hợp pháp trước khi triển khai các dự án, mà lại đẩy nghĩa vụ này sang cho người mua là trái luật định và đi ngược lại quan điểm kinh doanh của cố Chủ tịch Lawren S.Ting: "Mình đến Việt Nam không phải là để lấy đi cái gì mà là để lại nơi đây cái gì". Sự thật là PMH đã và đang "lấy đi" của khách hàng số TSDĐ mà lý ra PMH phải trả cho Nhà nước chiếu theo mọi quy định của luật pháp hiện hành và các quy định mà UBND TP dành riêng cho PMH.

Lãnh đạo Công ty Phú Mỹ Hưng trả lời người dân.

Người dân PMH cho rằng, qua thư trả lời của Cty PMH và phần trả lời của ông Nguyễn Bửu Hội - Phó TGĐ PMH vào cuộc gặp sáng ngày 24/10 vừa qua với người dân, có thể thấy "những nỗ lực của cộng đồng dân cư bị Cty PMH đổ xuống sông xuống biển".

Thái độ của PMH vẫn là thiếu thiện chí, loanh quanh, đùn đẩy trách nhiệm cho chính quyền. Mặc dù họ nói rằng "xót xa lắm", rằng "thông cảm với bà con", rằng "PMH đứng chung với cộng đồng dân cư"...

Cư dân cho rằng đó chỉ là những lời lẽ mị dân, ngụy tạo. PMH thực sự không còn coi khách hàng là ân nhân của họ. Trong khi biết đang có tranh chấp với cộng đồng dân cư, Cty PMH vẫn ngấm ngầm cho nhân viên hù dọa "lùa" người dân sang một khu vực không xa lắm nơi đang diễn ra cuộc chất vấn nảy lửa để ký hợp đồng công chứng (HĐCC).

Ông Hội tuy lấp liếm rằng "ký HĐCC là tự nguyện", nhưng một số người dân đã đứng dậy bức xúc nói rằng "chúng tôi không tự nguyện, chúng tôi bị ép buộc". Hàng trăm cư dân trong cuộc gặp ngày 24/10 cho rằng, PMH đã dàn quân trên 2 mặt trận. Một bên đàm phán với dân, còn bên kia âm thầm tiếp tục buộc dân ký HĐCC.

Với động thái này, nếu càng nhiều người nhẹ dạ cả tin đi ký HĐCC, thì càng giảm nhẹ TSDĐ mà PMH phải nộp sau này. Căng thẳng hơn, không ít cư dân cho rằng PMH ngoan cố, luôn tìm cách dồn những sai trái của họ sang cho các cơ quan nhà nước. Cố bám vào các mớ giải thích rối rắm, không trung thực để không chịu thực hiện nghĩa vụ tài chính của họ và chấp nhận quyền của người mua nhà theo khuôn khổ luật pháp Việt Nam.

Trong tình thế người dân hết sức kiên nhẫn nhưng tiếp tục bị dồn ép như thế này, chắc chắn lối thoát tiếp theo phải là một bản kiến nghị tập thể của cộng đồng dân cư gửi các cơ quan có thẩm quyền: đình chỉ khẩn cấp hoạt động kinh doanh của Cty PMH, buộc PMH thực thi pháp luật Việt Nam và trả lại quyền lợi chính đáng cho người dân.

Vào ngày 23/10/2009, Cty PMH đã có buổi làm việc với Ban đại diện về những vấn đề liên quan đến việc đóng tiền chuyển quyền sử dụng đất. Buổi họp kéo dài hơn 4 giờ đồng hồ, nhưng hai bên vẫn không tìm được tiếng nói chung. Cuối cùng, Phó TGĐ PMH, ông Nguyễn Hoàng Dũng cho biết sẽ chờ quyết định của UBND TP HCM và ý kiến của các ban, ngành về hướng giải quyết TSDĐ tại PMH.

Theo bà Nguyễn Hồng Hải, tại cuộc họp đại diện của Cty chỉ ghi nhận những ý kiến của cư dân PHM mà chưa đưa ra phương thức nào về vấn đề ai sẽ nộp TSDĐ. Bà Hải cho biết: Qua phản ánh của báo chí, phát biểu của Phó TGĐ Cty PMH Bùi Thanh Sơn trên truyền hình đã cho thấy: Người mua bất động sản tại khu đô thị PMH không phải chịu trách nhiệm đóng TSDĐ.

Trách nhiệm nộp TSDĐ thuộc về chủ đầu tư Cty PMH. Điều này đã được quy định rất rõ tại văn bản số 89/UB-QLĐT ngày 6/1/2000 và Quyết định 112/2002/QĐ-UB ngày 8/10/2002, quy định về cơ chế và phương thức kinh doanh của Cty PMH, của UBND TPHCM. Thậm chí, trong văn bản gửi chính quyền gần đây, Cty PMH còn kiến nghị TP "xem xét cho số khách hàng đã ký hợp đồng với Cty PMH từ năm 2009 trở về trước, được áp dụng giá TSDĐ tại thời điểm ký hợp đồng với PMH...".

Một số ý kiến cho rằng: PMH thừa biết trách nhiệm nộp tiền SDĐ là thuộc về mình, vì các văn bản của cơ quan chức năng đã quy định rõ; nhưng Cty PMH đã cố tình "gài bẫy", đổ cho người dân khi ký hợp đồng mua bán". Một hộ dân phát biểu, Cty thuê đất 50 năm, nhưng khi ký hợp đồng mua bán, Cty giấu tiệt "đất thuê", mà luôn khẳng định Cty là "chủ sở hữu", "có quyền SDĐ" v.v... Khách hàng nào không tin vào những thông tin trên? --PageBreak--

Trong một diễn biến khác, khi trả lời chất vấn của báo chí, ông Nguyễn Bửu Hội vẫn có ý kiến... "tréo ngoe" rằng: TSDĐ mà người dân phải nộp sẽ được tính vào thời điểm được giao đất. Có người cho rằng, chỉ HĐCC mới có giá trị pháp lý trước tòa. Sau này, có bị kiện ra tòa, pháp luật vẫn căn cứ trên HĐCC mà phán xét cho Cty PMH.

Mọi hợp đồng mua bán (HĐMB) trước đây không có giá trị pháp lý gì. Chính vì vậy, Cty PMH mới đốc thúc dân ký nhanh HĐCC để củng cố cơ sở pháp lý. Cư dân e rằng, kiến nghị của Cty PMH với UBND TP HCM cho phép nộp TSDĐ tại thời điểm Cty PMH ký HĐMB với dân trước đây, xem chừng chỉ như... "bánh vẽ" mà thôi!?

Gần đây nhất các cơ quan chức năng TP HCM đã đề xuất UBND TP HCM chỉ nên thu TSDĐ của dân, ngay thời điểm ký hợp đồng, nhằm giảm mức giá tăng cao như hiện nay. Tuy nhiên, đề xuất này cũng khó khả thi, bởi chưa làm rõ được tính pháp lý trong việc nộp TSDĐ là trách nhiệm thuộc về ai?

Hệ quả của sự chồng lấn những “nghị định” và “giấy phép”

Theo thông tin chúng tôi có được, Cty PMH được thành lập từ năm 1993, trên cơ sở ký kết giữa một công ty Đài Loan và Khu công nhiệp Tân Thuận, mãi đến ngày 20/10/2003, Bộ KH&ĐT mới ra quyết định điều chỉnh Giấy phép số 602/GP, bổ sung chức năng cho Cty PMH được phép "xây dựng nhà ở để bán" - không được chuyển quyền sử dụng đất (QSDĐ).

Nhưng thật kỳ lạ, trước đó (vào những năm 1998-2000), UBND TP HCM đã "tự thí điểm", cấp 6 "Giấy phép con" cho phép Cty PMH xây nhà để bán và chuyển QSDĐ. Ví dụ, Giấy phép số 28/GP-HCM ngày 27/4/1998, cho phép Cty PMH xây dựng thí điểm khu phố đa hợp Mỹ Hưng trong khu A để bán cho người Việt Nam; Giấy phép số 163/GP-HCM ngày 31/8/2000, vốn đầu tư 4,5 triệu USD để xây dựng nhà ở trong khu A để bán...

Bộ KH&ĐT đã có văn bản khuyến cáo rằng, các "Giấy phép con" trên là không đúng với quy định của luật pháp. Và, Bộ KH&ĐT yêu cầu UBND TP HCM phải rút lại các "Giấy phép con" sai luật. Mãi đến năm 2003, UBND TP HCM mới ra Quyết định 2414 chấm dứt hiệu lực pháp lý của 6 "Giấy phép con" đã cấp cho Cty PMH.

Theo quy định của pháp luật Việt Nam (các luật: Đất đai, Xây dựng, Nhà ở) nhà đầu tư trước khi được phê duyệt dự án tổng thể phải làm nghĩa vụ đóng TSDĐ, mới được cấp phép xây dựng. Đối với Cty PMH là một nhà đầu tư nước ngoài, thì phải đóng tiền thuê đất cho Nhà nước và phải nộp TSDĐ theo quy định". Từ sau khi có các "Giấy phép con" do UBND TP HCM cấp, Cty PMH đã tiến hành xây dựng hàng loạt nhà ở để bán; đồng thời, đầu tư cơ sở hạ tầng nhằm phân lô bán nền, mà không hề nộp TSDĐ.

Trong một diễn biến khác, một luật sư tình nguyện tư vấn cho ban đại diện cư dân, PMH cho rằng: HĐCC vừa qua của PMH đã có rất nhiều sai phạm cả về mặt hình thức lẫn nội dung, cả pháp luật về công chứng lẫn pháp luật về kinh doanh bất động sản, pháp luật về nhà ở, pháp luật về đất đai và pháp luật về dân sự; Văn bản xác nhận TSDĐ, tiền nhận chuyển nhượng QSDĐ đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước đối với trường hợp bên có QSDĐ là tổ chức kinh tế được Nhà nước cho thuê đất trước ngày 1/7/2004 mà đã trả tiền thuê đất cho cả thời gian thuê... và nếu có thì phải yêu cầu bên bán ghi rõ các hạn chế về quyền sở hữu, quyền sử dụng bất động sản đồng thời phải thông báo và giải thích rõ cho người mua về các hạn chế đó (sai phạm về các nội dung của hợp đồng. Mẫu HĐCC của PMH không tuân thủ các mẫu hợp đồng về bất động sản. Trên thực tế, HĐCC đã vi phạm rất nhiều các quy định của Luật Kinh doanh bất động sản (KDBĐS), cụ thể như sau : Vi phạm điều 11 Luật KDBĐS khi không thể hiện rõ các hạn chế về quyền sở hữu bất động sản.

Vi phạm Điều 22 Luật KDBĐS đối với trường hợp bán căn hộ chung cư mà không gắn liền với QSDĐ. Vi phạm Điều 25 LKDBĐS về nghĩa vụ của bên bán nhà là cung cấp thông tin đầy đủ; Giao nhà cho bên mua kèm theo hồ sơ và chuyển giao quyền sở hữu nhà, QSDĐ; Thực hiện nghĩa vụ về thuế, các nghĩa vụ tài chính và các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. Vi phạm Điều 26 LKDBĐS về Quyền của bên mua nhà là được nhận nhà kèm theo giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, QSDĐ và hồ sơ, giấy tờ có liên quan; được bên bán nhà hoàn thành các thủ tục mua bán, chuyển giao quyền sở hữu nhà gắn với QSDĐ.

Pháp luật về nhà ở (có hiệu lực từ ngày 1/7/2006) quy định: "Tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng nhà ở để bán phải nộp tiền sử dụng đất và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật". Khoản 2 Điều 66 Nghị định 90/2006/NĐ-CP (ngày 9/6/2006) quy định: "Chủ đầu tư xây dựng nhà ở để bán, cho thuê có trách nhiệm nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật".

Khoản 2 Điều 32 Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 quy định: "Trường hợp nhà đầu tư nước ngoài bán nhà ở thuộc dự án xây dựng, kinh doanh nhà ở thì người mua nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở được sử dụng đất ổn định lâu dài và không phải nộp khoản tiền chênh lệch giữa đất thuê và đất sử dụng ổn định lâu dài".

Ban đại diện cư dân cho rằng, Cty PMH cũng đã làm sai "quy định cơ chế và phương thức kinh doanh" được ban hành kèm theo Quyết định 112/2002 của UBND TP HCM. Về nghĩa vụ của Cty PMH, quy định trên nêu rõ: Thực hiện thủ tục thuê nhà ở, bán nhà ở, chuyển QSDĐ ở (...); có trách nhiệm nộp vào ngân sách TSDĐ do bán nhà, do chuyển nhượng đất có hạ tầng theo quy định của UBND TP HCM.

Trong cuộc gặp với cư dân, ông Nguyễn Bửu Hội có nói rằng, Cty PMH là một pháp nhân, luôn tuân thủ luật pháp Việt Nam, nếu Cty PMH làm sai đã bị các cơ quan chức năng tuýt còi. Đáp lại, bà Hồng Hải cho biết; nếu cơ quan chức năng chưa kịp tuýt còi, người dân sẽ làm việc đó trước.

Xem chừng, vụ việc PMH sẽ còn nhiều diễn biến phức tạp. Tại sao cho đến lúc này, các cơ quan chức năng có thẩm quyền, mà cụ thể là UBND TP HCM chưa có một chỉ đạo, một động thái giải quyết cụ thể nào để làm yên lòng hàng ngàn cư dân của khu đô thị kiểu mẫu duy nhất của Việt Nam?

Và qua đó, làm yên lòng những nhà đầu tư nước ngoài không phải “đến Việt Nam là để lấy đi cái gì mà là để lại cái gì”, đặc biệt là những nhà đầu tư mang khát vọng biến những vùng sình lầy như quận 7 trước đây thành những khu đô thị văn minh và phồn vinh như PMH ngày nay. Còn với Ban giám đốc PMH, biểu hiện đầy đủ nhất cho thiện chí và đạo đức kinh doanh không gì khác ngoài một câu thừa nhận: Chúng tôi có trách nhiệm trả TSDĐ!

Th.Yên
.
.
.