Dấu chấm hết cuộc đời của "ông lớn" trong làng cờ vua thế giới

Tài năng và lập dị

Tuy sinh ra (ngày 9/3/1943) trong một gia đình người Mỹ gốc Đức ở Chicago nhưng ông Bobby Fischer lại lớn lên ở New York và sau đó từ bỏ quốc tịch Mỹ để sống những năm cuối đời tại Iceland. Sau khi qua đời ngày 17/1/2008 vì bệnh thận, tài năng cờ vua Bobby Fischer đã được an táng tại nghĩa trang một nhà thờ Laugardaelir, bên ngoài thị trấn Selfoss ở miền Nam Iceland.

Từng được cả thế giới biết tới sau trận đấu lịch sử năm 1972, nhưng đến khi chết, tài năng cờ vua Bobby Fischer chỉ có vài người đưa tới nơi an nghỉ cuối cùng trong buổi tang lễ được tổ chức khá nhanh gọn.

Tài năng về cờ vua của Bobby Fischer chính thức được nhìn nhận sau trận thi đấu với tay cờ Charles Saxon ở khu Manhattan, New York ngày 21/6/1957. Hơn 1 năm sau (30/6/1958), tuy mới 15 tuổi nhưng người ta đã thấy Bobby Fischer xuất hiện trong trận đấu cờ với kiện tướng cờ vua Liên Xô Tigran Petrosian ở thủ đô Moskva.

Bobby Fischer được cả nước Mỹ ngưỡng mộ và coi là anh hùng khi hạ gục huyền thoại cờ vua Liên Xô Boris Spassky ngày 31/8/1972 tại Reykjavik, Iceland. Sau khi đạt đỉnh cao về môn thể thao đầy trí tuệ này, Bobby Fischer đã từ chối thi đấu với kiện tướng Liên Xô Anatoly Karpov năm 1974 và việc này khiến ông mất danh hiệu vô địch thế giới.

Kể từ đó, người ta không thấy Bobby Fischer thi đấu trên các vũ đài quốc tế và sống khá lặng lẽ - nay ở Hungary, mai ở Philippines, thậm chí có người còn thấy ông xuất hiện ở Nhật Bản. Điều đáng nói là mỗi khi xuất hiện trước công chúng, Bobby Fischer lại đưa ra những lời bình luận khá gay gắt, những cử chỉ giận dữ, thậm chí công kích ngành thể thao Mỹ nên đã bị cấm thi đấu.

Nhưng đúng thời điểm Mỹ đang cấm thi đấu thì Bobby Fischer tái đấu với huyền thoại cờ vua Liên Xô Boris Spassky ở Sveti Stefan, Nam Tư ngày 2/9/1992. Mặc dù giành chiến thắng trước Boris Spassky cùng khoản tiền thưởng hơn 3 triệu USD, nhưng kể từ đó Bobby Fischer bắt đầu cuộc sống chui lủi, bởi ông trở thành "kẻ bị FBI truy nã".

Tuy nhiên, đối với Bobby Fischer thì sự kiện trên là do nguồn gốc Do Thái của gia đình mang lại – bởi ông luôn tự nhận là nạn nhân của một âm mưu chống Do Thái. Sự chống đối nước Mỹ của Bobby Fischer lên tới đỉnh điểm sau vụ khủng bố 11/9/2001 bởi khi đó ông tuyên bố - muốn nhìn thấy nước Mỹ bị xóa sổ. Sau tuyên bố kể trên, Bobby Fischer tiếp tục sống lẩn trốn, nhưng đã bị bắt, ngồi tù khoảng 8 tháng ở Nhật Bản.

Sau những phản đối từ nhiều phía, nhất là từ Hội Cờ vua Nhật Bản nên cuối tháng 12/2004, Bobby Fischer đã được phóng thích. Ngày 24/3/2005, Bobby Fischer đã được những người hâm mộ chào đón khi ông đặt chân tới Iceland.

Ra đi trong cô đơn

Cho đến nay, người ta vẫn không rõ nguyên nhân khiến tài năng cờ vua Bobby Fischer bỗng trở nên lập dị kể từ sau trận thắng lịch sử trước huyền thoại cờ vua Liên Xô Boris Spassky ngày 31/8/1972 tại Reykjavik.

Một số chuyên gia cho rằng, phong cách chơi cờ của ông Bobby Fischer cũng rất khác người - thường hiếu chiến, kỳ dị, không giống như nhiều kiện tướng cờ vua khác. Kiện tướng cờ vua Mark Taimanov, người từng thua Bobby Fischer năm 1971 cho rằng, ông ấy bị bàn cờ chi phối suốt cuộc đời và qua đời sau khi đi hết 64 ô cờ.

Sau khi mắc bệnh thận, Bobby Fischer đã không chịu điều trị ở bệnh viện vì không tin tưởng bác sĩ. Cần phải nói thêm rằng, Bobby Fischer lại chưa tốt nghiệp trung học và rất ghét trường học. Mặc dù rất muốn kiếm "tiền to" từ những cuộc tỉ thí cờ, nhưng Bobby Fischer lại không cho các nhà quảng cáo hoạt động. Thậm chí từ chối cuộc gặp với Tổng thống Nixon sau khi biết ông chủ Nhà Trắng "không chịu trả tiền gặp mặt phí".

Có người cho rằng, sự lập dị, khác người của Bobby Fischer xuất phát từ việc bố mẹ ông bỏ nhau khi ông mới 2 tuổi. Thái độ hợm hĩnh cùng sự lập dị đã khiến Bobby Fischer mất gần hết bạn bè và điều này giải thích vì sao chỉ có một vài người tiễn đưa ông tới nơi an nghỉ cuối cùng