Chữa chứng cuồng ghen

Ghen là gì?

"Ghen là một trạng thái biểu hiện cảm xúc tâm lý của con người. Nó phản ánh những suy nghĩ mang tính tiêu cực, thể hiện bằng sự bất an, sợ hãi, lo lắng, buồn bực, tức giận về một mất mát, tan vỡ nào đó trong lĩnh vực tình cảm…".

Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái, nguyên Chủ nhiệm Bộ môn Tâm thần - Đại học Y Dược TP HCM khi trao đổi với chúng tôi đã giải thích: "Ghen thường thể hiện dưới hai hình thức: Một là ganh tị, hai là ghen tuông".

Ganh tị (đố kị) là sự không bằng lòng về kết quả, thành tích hoặc hạnh phúc, thành công của người khác. Nó thể hiện qua thái độ không vui, khó chịu, tức tối, bực bội, hậm hực, bất mãn, thậm chí xỏ xiên bóng gió, chửi chó mắng mèo.

Gia đình ông Lâm và gia đình ông Thành ở cư xá Phú Lâm, quận 6, TP HCM chẳng hạn. Cùng là công nhân với nhau trong một xưởng sản xuất ống nước nhựa. Sau mấy năm, ông Lâm được cất nhắc lên tổ trưởng. Từ đó, vợ ông Thành nhìn vợ ông Lâm bằng con mắt khác, nhất là khi ông Lâm mua chiếc xe gắn máy mới. Nhiều lần, đứng trước cửa và nhìn thấy bà Thành, bà Lâm lại nói bâng quơ: "Đời này cứ chịu khó nịnh là lên thôi, cần gì tài giỏi".

Biết là bà Thành ám chỉ chồng mình nhưng bà Lâm vẫn nín nhịn. Có bữa, khi nhân viên ghi chỉ số điện đến, định vào nhà bà Thành vì thấy bên bà Lâm đóng cửa thì bà liền chỉ ngay sang nhà bà Lâm: "Ghi bên kia trước đi, nhà bà tổ trưởng đó. Chứ ghi bên này trước thì mai vô xưởng, chồng người ta lại kiếm cớ "đì" chồng tôi".

Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái nói: "Trong trường hợp này, thái độ, hành vi của bà Thành chính là lòng ganh tị. Trong thâm tâm, bà cho rằng chồng bà xứng đáng với chức tổ trưởng hơn ông Lâm. Việc ông Lâm mua chiếc xe mới càng làm tăng thêm sự ganh tị dù rằng có thể ông mua bằng tiền dành dụm từ lâu. Thế nên, những lời mỉa mai bóng gió, bâng quơ - dù bà Lâm không nghe thấy nhưng nó vẫn làm thỏa mãn tính đố kị của bà Thành".

Ganh tị cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến bạo lực. Đã xảy ra trường hợp một học sinh, do gia đình khá giả nên khi đến trường, cậu có tiền mời một số bạn gái trong lớp đi ăn đi uống. Lâu dài, vài người bạn của cậu ganh tị nên họ kiếm cớ gây sự để đánh cậu một trận "cho bõ ghét". Cũng chẳng thiếu những học sinh nữ bị bạn gái cùng lớp, cùng trường hè nhau "đánh hội đồng", thậm chí còn lột cả quần áo, quay video rồi tung lên mạng mà lý do lắm khi chỉ vì "con đó nhìn thấy chảnh!".

Trạng thái thứ hai của "ghen" là ghen tuông. Theo Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái: "Đây là biểu hiện phổ biến trong tình yêu, hôn nhân. Nó bao gồm một chuỗi các cảm xúc lẫn lộn, đôi khi rất mạnh mẽ như giận dữ, oán hận, căm thù với một hay nhiều đối tượng nào đó như người yêu, gia đình người yêu, vợ, chồng hoặc gia đình vợ, gia đình chồng mà nguyên nhân phát xuất từ sự lo sợ, tính sở hữu ích kỷ hoặc yêu đến mức mù quáng".

Đánh hội đồng bạn vì ghen tị.

Khi ghen tuông, trong cơ thể sẽ xảy ra các phản ứng cả về tâm lý lẫn hành vi. Về tâm lý, nó biểu hiện bằng nỗi đau tinh thần như tuyệt vọng, buồn bã, giận dữ, tức tối. Về hành vi, người lên cơn ghen tuông run rẩy, toát mồ hôi, tăng huyết áp hoặc tụt huyết áp, thậm chí té xỉu.

Bác sĩ Hồng trước công tác tại Bệnh viện Quận 3 kể: Có lần, tôi được mời xuống Khoa Cấp cứu để hội chẩn cho một phụ nữ 36 tuổi trong tình trạng thở hụt hơi, tim đập nhanh, huyết áp tụt, da xanh tái, vã mồ hôi. Tiến hành thăm khám và làm các xét nghiệm cơ bản, chúng tôi không thấy chị ta có biểu hiện bệnh lý gì. Một lát, sau khi hồi sức cho chị thì mới hay từ lâu, chị ta nghi chồng mình có bồ nhí. Chị cho biết: “Sáng hôm đó, bất ngờ tui gặp ổng chở một con nhỏ, nó ngồi ôm eo ổng xà nẹo. Vừa nhìn thấy cảnh này, mắt tui hoa lên, người tui lạnh toát,  tui té cái đùng, hổng biết gì nữa".

Ghen và cuồng ghen

"Từ ghen tuông đến cuồng ghen là một khoảng cách rất ngắn", Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái nói rằng: "Thực ra, ghen là yêu chính bản thân mình chứ không phải là yêu người khác". Cũng chính vì yêu bản thân mình nên khi lên cơn ghen, người ta sẵn sàng xuống tay tàn độc với người mình yêu bởi lẽ họ không chịu được cái cảm giác bị bỏ rơi, xua đuổi, từ chối.

Cách đây 6 năm, Nguyễn Văn Dũng, quê Bến Tre yêu đơn phương chị Hồng Kim Huôi, quê Kiên Giang. Rất nhiều lần, Dũng ngỏ lời tỏ tình nhưng chị Huôi thẳng thừng từ chối. Không chấp nhận là người thua cuộc nên khi nghe tin chị Huôi chuẩn bị lấy chồng, Dũng mua axít về đổ vào ca nhựa với suy nghĩ nếu chị Huôi không lấy anh ta thì sẽ chẳng bao giờ lấy được ai nữa.

Trưa ngày 3/11/2013, chị Huôi cùng hai người em là Hồng Kim Trang và Hồng Kim Liên hẹn gặp nhau ở Công ty MTV, số 127 đường Nguyễn Văn Cừ, phường 2, quận 5, TP HCM để cùng đi taxi ra sân bay về quê. Biết được việc này, Dũng mang ca axít đến nấp ở gần đó. Khi chị Huôi và hai người em vừa vẫy taxi thì lập tức Dũng lao đến, hắt ca axít vào người chị Huôi. Nhờ may mắn nên chị Huôi chỉ bị bỏng nhẹ còn hai người em chị, do dính quá nhiều axít nên ngã gục xuống  đường.

Chị Huôi hốt hoảng bỏ chạy nhưng Dũng cố đuổi theo. Lúc chạy đến đại lý vé số của bà Tăng Thúy Hà thì Dũng đuổi kịp. Số axít còn lại, Dũng hắt tứ tung lên người chị Huôi khiến chị bỏng nặng, còn bà Hà cùng con là Trần Thục Kỳ và đứa cháu là Lê Thị Mỹ Quyên cũng bị vạ lây. Gây án xong, Nguyễn Văn Dũng lên xe máy chạy đến đường Cao Lỗ, quận 8 thì bị người dân bắt giữ.

Gần đây nhất, Nguyễn Văn Anh, thường trú tại TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai và vợ là Trần Đình Phương Linh, ở phường 10, quận 10, TP HCM, đã có một con chung 8 tháng tuổi, phát sinh mâu thuẫn vì Anh nghi ngờ chị Linh quan hệ bất chính với người khác.

Mâu thuẫn ngày càng trầm trọng nên tháng 7/2014, chị Linh đem con về sống với gia đình mẹ ruột ở quận 10. Khuyên can vợ không được, ngày 4/10, Văn Anh mua 1 con dao rồi ngày 6/10, Anh đến nhà chị Linh, dùng xe máy chở mẹ con chị Linh đến khách sạn Nhật Minh 2, thuê phòng 304 để nói chuyện phải trái. Tuy nhiên chị Linh vẫn thản nhiên ngồi trên giường nhắn tin điện thoại nên Nguyễn Văn Anh trong một phút bức xúc, đã rút dao đâm một nhát trúng ngực trái của chị Linh, đồng thời dùng tay bịt miệng chị Linh để chị không thể tri hô.

Khi thấy chị Linh đã chết, Anh lấy điện thoại của chị Linh bỏ vào bao ni lông đựng sữa của con. Lúc này đứa bé khóc đòi mẹ nên Văn Anh lấy khăn của khách sạn trùm kín người bé rồi bế vào phòng tắm, đặt bé trên nền gạch xả nước cho ngạt.

Dẫn giải kẻ giết người yêu vì ghen ra tòa.

Thấy đứa bé không còn cựa quậy, Anh nghĩ là bé đã chết nên bế bé ra giường, đặt nằm cạnh xác chị Linh. Một lúc sau, đứa bé nôn ra từ miệng và mũi thức ăn, nước, tay chân cựa quậy. Thấy con chưa chết, Anh dùng khăn lau sạch cho bé, lấy áo khoác của chị Linh đắp ngang người vợ và con, rồi bỏ đi. Trên đường về nhà ở Biên Hòa, Nguyễn Văn Anh gọi điện thoại cho anh trai rồi cho biết là mình vừa giết vợ con và có ý định tự sát.

Nghe anh trai động viên, khuyên nhủ, 23 giờ 30 phút ngày 6/10, Anh đầu thú tại Công an TP Biên Hòa, còn đứa bé con Anh và chị Linh được nhân viên khách sạn phát hiện, đưa vào cấp cứu tại Bệnh viện Nhi Đồng 1.

Làm sao để… khỏi ghen?

Ghen là một hành vi thuộc về bản năng của con người. Nó không thể loại bỏ mà chỉ có thể kiểm soát bằng lý trí, bằng khả năng tự làm chủ bản thân hoặc thông qua những mối quan hệ xã hội theo hướng tích cực. Riêng trong lĩnh vực tình yêu, ghen tuông thường khó tránh khỏi và đôi lúc sự ghen tuông thái quá sẽ khiến mối quan hệ rạn nứt.

Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái nói: "Những biểu hiện của ghen tuông đối với người có tâm lý hướng ngoại thường là giận dữ, la hét ầm ĩ, đập phá đồ đạc, còn với những người hướng nội thì họ lạnh lùng, khinh bỉ, căm thù đối tượng hoặc tự dày vò, dằn vặt bản thân mình. Cả hai dạng này đều rất nguy hại cho sức khỏe, cả về thể chất và tinh thần".

Theo nhiều khảo sát, phái nữ ghen nhiều hơn phái nam nhưng họ lại ít sử dụng bạo lực như phái nam. Có đến 87% các vụ giết người, tạt axít, bạo hành vì ghen tuông là do phái nam gây ra. Hầu hết những người có máu "ghen" đều là người không tin tưởng vào bản thân mình, không tin vào người yêu cũng như mối quan hệ của họ. Bên cạnh đó, tính sở hữu khi yêu khiến cho cả hai đều có xu hướng chỉ muốn nửa kia hoàn toàn thuộc về mình, không được chia sẻ cho bất cứ ai.

Bác sĩ Đào Trần Thái nói: "Vì thế, nhiều lúc chỉ cần nhìn thấy "nửa kia" trò chuyện vui vẻ với người khác giới là trong họ xuất hiện cảm giác lo lắng, bấp bênh, thậm chí tức phát điên. Và thay vì tế nhị tìm hiểu thì họ lại tra vấn hoặc áp đặt ý kiến chủ quan của họ nhằm buộc tội người kia đã phản bội".

Ở góc độ y học, ghen tuông có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thần kinh não bộ, làm giảm trí thông minh, dẫn đến mù quáng, đánh mất sự tự tin và nhân cách con người. Có ý kiến cho rằng ghen tuông ở một mức độ nào đó sẽ góp phần thắt chặt mối quan hệ giữa hai người, giúp cho tình yêu thêm thắm thiết, nhưng theo bác sĩ Thái: "Dù ghen tuông để củng cố tình yêu thì nó vẫn là con dao hai lưỡi, bởi lẽ nếu không kiểm soát được, sẽ dẫn đến hậu quả khó lường".

Và bởi vì ghen là hành vi không thể loại bỏ trong đời sống con người nên để phần nào kiểm soát sự ghen tuông nhằm tránh những hậu quả bi thảm, khi xảy ra vụ việc thì nên bình tĩnh phân tích bằng lý trí chứ không nên dùng cảm tính. Cũng không nên qụy lụy, hạ mình xuống hay làm ra vẻ bất cần vì thái độ đó sẽ khiến đối tác coi thường hoặc xa lánh. Cũng không nên thể hiện sự ghen tuông ở nơi công cộng, nơi có mặt những người thân quen, nơi đối tác làm việc hoặc dò hỏi thông tin từ bạn bè của đối tác vì như thế, vô hình trung sẽ tạo ra tác động khiêu khích.

Thạc sĩ, bác sĩ Thái nói: "Lại càng không nên tạo ra những tình huống bi thương với mong muốn làm đối tác xúc động, hoặc lao vào tìm quên bằng rượu, bia, ma túy, hoặc chủ động tìm cách cặp bồ với người khác để chọc tức đối tác… Những việc làm ấy rất dễ dàng dẫn đến cuồng ghen…"