Chiến dịch bảo tồn sách cổ Trung Quốc

Trước tình trạng một số sách cổ bị phá hoại ở mức độ khác nhau vì nguyên nhân loạn lạc, bị rách nát, xuống cấp, điều kiện bảo tồn cũng tồn tại sự khác biệt khá lớn.

Mới đây, Chính phủ Trung Quốc chính thức khởi động Chương trình điều tra sách cổ kéo dài 5 năm với mục tiêu tổng kết chính xác số lượng, giá trị của sách cổ, sau đó xuất bản mục lục sách, đào tạo nhân tài phục chế, triển khai công tác số  hóa, để tăng cường toàn diện công tác bảo tồn sách cổ.

Theo chuyên gia dự đoán, Trung Quốc hiện có trên 30 triệu cuốn sách cổ (viết trên giấy, trên thanh tre và tơ lụa). Tuy nhiên, phạm vi điều tra lần này của Trung Quốc là các đầu sách viết bằng chữ Hán hoặc chữ viết các dân tộc thiểu số trước năm 1912. Các đầu sách này được cất giữ trong các thư viện, nhà bảo tàng...

Trong công tác điều tra, các cơ quan hữu quan Trung Quốc đã đưa ra hàng loạt tiêu chuẩn và yêu cầu cụ thể đối với việc xây dựng kho cất giữ sách cổ và công nghệ phục chế sách cổ.

Theo một quan chức phụ trách công việc xây dựng thư viện của Bộ Văn hóa Trung Quốc, những tiêu chuẩn này là nhằm mục đích cải thiện điều kiện cất giữ sách cổ. Trước đây, không có tiêu chuẩn và yêu cầu thống nhất, chênh lệch giữa nơi có điều kiện tốt và nơi kém rất lớn.

Mặt khác, rất nhiều sách cổ đều có hàng trăm năm, thậm chí hàng nghìn năm, ngoài hư hỏng tự nhiên, hiện nay, công tác bảo tồn sách cổ còn đứng trước thách thức mới do ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng. Công tác phục chế cũng phải áp dụng biện pháp khoa học hơn, để sách cổ được bảo tồn lâu dài.

Hiện nay, cả Trung Quốc chỉ có hơn 100 người làm công tác phục chế sách cổ, phần lớn những người này chưa được đào tạo chuyên môn một cách hệ thống, công nghệ phục chế chủ yếu được kế thừa theo hình thức truyền nghề, cơ cấu kiến thức và quan niệm phục chế của họ đều cần đổi mới.

Vì vậy, trong khi tiến hành công tác điều tra, công tác tăng nhanh đào tạo nhân tài phục chế cũng được chú trọng. Thư viện Quốc gia Trung Quốc là cơ sở chính đào tạo nhân tài phục chế. Đây cũng là nơi cất giữ sách cổ nhiều nhất của Trung Quốc. Trung tâm bảo tồn sách cổ cấp quốc gia, những năm qua, đã phục chế xuất bản hàng loạt sách cổ quý hiếm, đồng thời đã tích lũy kinh nghiệm thành công về công tác số hóa.

Quan chức Bộ Văn hóa Trung Quốc còn cho biết, mục tiêu của công tác điều tra sách cổ lần này là xây dựng mục lục chung về sách cổ, mục lục này phải thu thập đầy đủ các đầu sách được cất giữ trong nước, kể cả cất giữ trong cơ quan quốc gia, tổ chức dân gian, hay cá nhân. Đồng thời cũng phải thu thập các đầu sách cổ Trung Quốc được cất giữ ở Hồng Công, Ma Cao, Đài Loan và ở nước ngoài.

Hiện Chính phủ Trung Quốc khuyến khích người dân có cất giữ sách cổ đến cơ quan chỉ định đăng ký, phân loại. Bên cạnh đó, Bắc Kinh cũng sẽ tăng cường giám sát và quản lý thị trường và hợp tác với những cơ quan, tổ chức quốc tế, tìm kiếm thu hồi các sách cổ bị thất lạc ở nước ngoài để những tài liệu ghi chép kiến thức cổ xưa được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác