Ám ảnh cháy xe

Cháy từ "xe cỏ" tới xe siêu sang

Ám ảnh và lo sợ, đó là tâm trạng của tất cả những ai đang ngày ngày sử dụng ôtô, xe máy bởi trong vòng hai tháng gần đây, cứ vài ngày lại có một vụ cháy xe, cả ôtô lẫn xe máy, từ chiếc xe máy "Tàu" trị giá chỉ vài triệu tới những chiếc xe máy hàng hiệu trị giá cả trăm triệu đồng và ôtô chỉ mới đi được vài ngàn kilômét. Ngoài những nguyên nhân có thể lý giải được như hai xe va chạm, đâm nhau rồi xảy ra cháy thì có rất nhiều vụ xe đang di chuyển, thậm chí để trong gara cũng "bỗng dưng bốc cháy".

Chỉ riêng tại Hà Nội, theo thống kê của Sở Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy, từ đầu tháng 12/2010 đến ngày 18/12/2011, đã xảy ra 42 vụ cháy ôtô, xe máy.

Cho tới thời điểm này, ngoài vụ nổ xe SuperDream ngày 1/12/2011 ở Bắc Ninh làm thai phụ là chị Nguyễn Thị Quỳnh và con gái 4 tuổi chết, cả nước đã xảy ra hàng chục vụ cháy xe khác. Theo các cơ quan chức năng, trong năm 2011 trên cả nước đã ghi nhận 89 trường hợp tương tự, trong đó liên quan đến ôtô là 50 xe, xe máy là 39 vụ, gây thiệt hại về tài sản và làm 2 người chết, 2 người bị thương. Tuy nhiên, những con số này vẫn liên tục gia tăng và cho tới thời điểm này, ước tính đã có khoảng gần 100 vụ cháy xe xảy ra, mà điều đáng nói là những chiếc xe đều trong tình trạng còn rất mới và đều là "hàng hiệu".

Mới đây nhất, lúc 9 giờ 15 phút ngày 5/1/2012, chị Thang Thị Thu Phương, trú quán tại làng Tam Lư, Đồng Nguyên, Từ Sơn, Bắc Ninh khi vừa dừng chiếc xe Honda Air Blade BKS 99B1-02969 ở sân Trường Đồng Nguyên thì phát hiện đuôi xe bốc khói và cháy, ngay lập tức những người có mặt tại hiện trường đã dùng cát, giẻ dập lửa kịp thời nên chỉ bị cháy phần gầm xe. Theo chị Phương, chiếc xe Air Blade này chị mua từ tháng 5/2011, hiện mới chạy được 1.500km, trước đó chưa có bất cứ hỏng hóc hay sửa chữa gì.

Không may mắn như chị Phương, hai ngày trước đó, sáng 3/1, anh Phan Trung Dũng trú tại nhà trọ Hoa Nam, xã Quảng Long (Quảng Trạch, Quảng Bình), cũng là chủ nhân một chiếc Honda Air Blade vừa chở con đi học quay về dựng xe trước sân nhà trọ để vào chuẩn bị đi làm thì bất ngờ nghe tiếng nổ nhỏ ngoài sân, khi chạy ra thì thấy xe đã bốc cháy. Mặc dù anh Dũng vào nhà lấy chăn trùm lên xe và cùng mọi người lấy nước đổ vào, nhưng không ngăn được ngọn lửa. Gần 30 phút sau, chiếc xe cháy rụi.

Thiệt hại trong vụ này khá lớn vì cùng chiếc xe, còn có nhiều giấy tờ và 210 triệu đồng anh Dũng vừa đi thu nợ cho công ty chiều hôm trước để trong cốp chiếc xe cũng bị "hóa vàng". Điều đáng nói là chiếc Honda Air Blade này còn mới hơn cả xe của chị Phương bởi anh Dũng mới mua được hơn một tháng với giá hơn 37 triệu đồng.

Không chỉ xe của Hãng Honda, xe của các Hãng SYM, YAMAHA cũng "bỗng dưng bốc cháy" như vậy.

Cùng với xe máy, cũng đã xảy ra hàng chục vụ cháy xe ôtô với đủ loại xe của các hãng Hyundai, GM, Ford, Mercedes, BMW... Ngày 31/12/2011, khi đang lưu hành trên đường tại thành phố Đông Hà (Quảng Trị), chiếc xe Ford Escape mang BKS 74K-5055 do anh Lê Cảnh Hậu điều khiển chở chị Đặng Thị Hương đang lưu thông thì bỗng nhiên bốc cháy dữ dội. Ngoài hậu quả chiếc xe bị cháy, hai người ngồi trên xe cũng bị bỏng độ 3.

Trước đó 5 ngày, chiều 26/12, anh Hoàng Văn Đức ở thị trấn Tân Dân, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) điều khiển chiếc xe Daewoo Lacetti BKS 98H-3832 khi đến địa bàn thôn Kim Xuyên (xã Tân An) thì phát hiện thấy phần đầu xe bốc khói nghi ngút. Anh Đức chỉ kịp dừng xe và lao ra ngoài thì phần đầu xe đã bốc cháy ngùn ngụt. Theo lời chủ nhân thì chiếc xe này mới mua từ tháng 7/2010, và cho đến thời điểm bị cháy, xe mới chỉ chạy hơn 3.000km.

Trước đó, vào chiều 18/12/2011, khi đang chạy trên đường Nguyễn Xiển (Thanh Xuân, Hà Nội) chiếc Mercedes 300E đầu xe tự nhiên bốc khói và cháy dữ dội. Rất may là mọi người trên xe đã kịp thời rời khỏi xe. Khi lực lượng chữa cháy đến nơi thì chiếc xe đã bị cháy trơ khung. Chiếc Mercedes này được đăng ký từ năm 2001 và chủ nhân mua lại năm 2006.

Không chỉ có xe đang hoạt động bị cháy mà xe đang nằm trong gara cũng cháy. Rạng sáng 29/12/2011, ở huyện Thạch Thất (Hà Nội) một chiếc Hyundai Getz đang để trong nhà để xe cũng bất ngờ phát hỏa và cháy rụi. Theo anh Nguyễn Phúc Xuyên, thì khi được báo xe cháy, anh chạy tới nơi đỗ xe thấy lửa đang nhen nhóm ở phần đầu xe, gần bánh trước, bên phía tay lái. Chiếc Hyundai Getz này đăng ký năm 2008, đã đi được 30.000 km. Điều đáng nói là anh Xuyên mới mua lại của người bạn chỉ 1 ngày trước đó, ngày 28/12 với giá 240 triệu đồng.

Trong những vụ cháy xe, thiệt hại nặng nhất là vụ cháy chiếc xe BMW750Li xảy ra vào tháng 3/2011. Bởi đây là loại xe được xếp vào nhóm siêu sang, có giá tới hơn 5 tỉ đồng. Khi xe đang chạy trên đường Lạc Long Quân (Tây Hồ, Hà Nội) bỗng bốc khói ở đầu. Dù người dân đã mang bình xịt và 2 xe cứu hỏa cũng được điều động đến, nhưng chiếc xế hộp siêu sang này đã bị thiêu rụi hoàn toàn.

Chiếc xe Ford Escape cháy khiến hai người ngồi trong xe bị bỏng độ 3.

Xe cháy: Vì xăng, chập điện hay chủ xe tự ý "độ" thêm thiết bị?

Cho tới lúc này, đây là câu hỏi của không chỉ các khổ chủ mà của tất cả những người đang ngày ngày phải di chuyển bằng ôtô, xe máy.

Thực tế thời gian qua cho thấy, một trong những lý do ảnh hưởng lớn đến việc điều tra, kết luận của cơ quan chức năng là nhiều vụ cháy nổ phương tiện, các chủ xe không trình báo hoặc chậm thông tin, khiến lực lượng công an không nắm hết tình hình hoặc chậm triển khai các biện pháp ban đầu để xác định nguyên nhân. Không những thế, việc điều tra các vụ cháy nổ ôtô, xe máy có liên quan đến các yếu tố kỹ thuật, kết luận vấn đề phải dựa trên cơ sở khoa học, dấu vết, tác nhân gây cháy nổ, có nhiều vụ phức tạp phải phối hợp với nhiều lực lượng, nhiều ngành tham gia. Do vậy, cần phải có thời gian để các chuyên gia phân tích, đánh giá giám định chứ không thể có kết luận ngay lập tức.

Theo Cục trưởng Cục Đăng kiểm Trịnh Ngọc Giao, có nhiều nguyên nhân dẫn đến các vụ cháy nổ xe; trong đó, nguyên nhân do chập điện là 5 vụ, chiếm 11,6% tổng số vụ; va chạm khi hai xe khi lưu thông trên đường gây cháy, chiếm 4,6%; hỏa hoạn tại khu để xe gây cháy 3 xe, chiếm 6,9%; cố ý đốt xe chiếm 2,3%; số vụ chưa rõ nguyên nhân là 31, chiếm 72%. Riêng về sự cố xảy ra với ôtô, số vụ chưa xác định được nguyên nhân chiếm 30%. Ngoài ra, cơ quan chức năng xác minh việc cháy, nổ loại phương tiện này còn do chập điện, va chạm, ống xả tiếp xúc với vật dễ cháy và cháy do hỏa hoạn tại khu vực để xe.

Một nguyên nhân gây cháy xe cũng được nhiều người tập trung vào mổ xẻ thời gian qua là do chất lượng xăng dầu có vấn đề. Vì vậy, mới đây Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải vừa yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ báo cáo Thủ tướng về việc kiểm tra, theo dõi chất lượng xăng dầu trong thời gian qua.

Là người có thâm niên làm nghề sửa chữa ôtô, anh Hùng, một chủ gara sửa chữa ôtô ở Thanh Xuân (Hà Nội) cho biết từ thực tế cho thấy rất nhiều người có sở thích sau khi mua ôtô về đã đi "độ" thêm hệ thống âm thanh, còi, đèn mà không hiểu rằng nhà sản xuất khi lắp đặt các thiết bị theo xe đã tính toán chi tiết công suất của từng thiết bị, từ đó họ sử dụng dây điện, cầu chì phù hợp với tổng công suất các loại thiết bị này. Vì vậy, khi các thiết bị ngoại lai lắp vào xe sẽ dẫn tới tình trạng hệ thống dây điện trên xe bị quá tải, gây ra chập, cháy. Ngoài ra, tay nghề của thợ ở các cơ sở lắp đặt thiết bị chủ yếu học nghề bằng cách truyền tay theo kinh nghiệm chứ ít khi được học hành bài bản nên khi làm thường không hiểu biết kỹ thuật mà chỉ theo kinh nghiệm, thậm chí làm ẩu gây ra chập điện. Tia lửa điện bắn ra do đoản mạch bắt vào các vật liệu dễ cháy như thảm, nhựa, nỉ…

Theo anh Hùng, xe cháy còn có thể do bắt lửa từ hệ thống xả. Nhiệt độ ở cổ xả rất cao có thể gây cháy bất kỳ khi nào nếu có các vật liệu dễ bắt lửa như rơm, rạ, giấy vướng vào gầm gần ống xả. Một điểm cần lưu ý, các xe đi trên đường có phơi rơm, rạ nên tránh xa hết mức có thể các loại rơm, rạ phơi trên đường.

Còn Thiếu tá - Tiến sĩ Nguyễn Minh Khương, Phó trưởng khoa Chữa cháy, Đại học Phòng cháy chữa cháy, thì cho rằng: nguyên nhân có thể gây đến cháy ở xe máy chủ yếu là do xăng rò rỉ hoặc hơi xăng thoát ra bình chứa bị hở, tiếp xúc với không khí tạo thành hỗn hợp cháy, khi gặp nguồn nhiệt thích hợp sẽ gây ra cháy, nổ. Nguyên nhân rò rỉ có thể do sơ xuất của người sử dụng như vặn bình xăng không chặt, bảo quản xe không tốt dẫn đến để chuột cắn thủng ống dẫn xăng… hoặc do tắc đường ống dẫn xăng vì lý do nào đó, khi xe vận hành, hệ thống bơm hút nhiên liệu làm việc sẽ gây ra vỡ nứt ở các vị trí xung yếu dẫn đến xăng bị rò rỉ. Những vị trí này, nếu gặp nguồn nhiệt thích hợp sẽ bùng cháy.

Ở đây, nếu chất lượng xăng không đảm bảo, xăng pha lẫn tạp chất cũng có thể tăng nguy cơ làm tắc đường ống dẫn.

Về nguồn nhiệt gây cháy xăng rò rỉ ra môi trường có thể phát sinh từ hệ thống dây dẫn điện của xe bị hở dẫn đến chập cháy (do ải mục hoặc do chuột cắn…), tia lửa phát sinh do va đập… Ngoài ra, rò rỉ hay chập điện cũng có thể do lỗi kỹ thuật nào đó hoặc từ việc lắp thêm các tiện ích như còi hay đèn để trang trí xe...

Về nguyên nhân nổ xe máy, trường hợp nổ thứ nhất có thể xảy ra khi bình chứa còn ít nhiên liệu, vì một nguyên nhân nào đó, không khí lọt vào bình chứa và hòa trộn với hơi xăng sẵn có tạo thành hỗn hợp có tỷ lệ nằm trong giới hạn cháy, nổ. Khi hỗn hợp này tiếp xúc với nguồn nhiệt thích hợp (tia lửa điện hoặc tia lửa phát ra do va đập giữa các chi tiết kim loại,…) chúng sẽ phát nổ và thiêu rụi toàn bộ xe máy, gây thương vong, đồng thời có thể gây cháy các phương tiện hoặc công trình xung quanh.

Trường hợp thứ hai, khi hơi xăng, dầu bắt lửa ở vị trí bị rò rỉ, tiếp sau ngọn lửa sẽ cháy đến các chi tiết khác làm từ nhựa, cao su… Đám cháy dần lan rộng, nhiệt sản sinh lớn tác động làm xăng trong bình bay hơi nhanh, khi áp suất bên trong vượt quá giới hạn, kết cấu bình sẽ bị phá vỡ (hiện tượng nổ cơ học). Xăng và hơi xăng thoát ra ngoài tạo ra đám cháy phát triển mạnh hơn và diễn biến phức tạp.

Tuy nhiên, tất cả những nguyên nhân đó chỉ là lý thuyết, còn thực tế các cơ quan chức năng vẫn đang tìm nguyên nhân từ những vụ cháy cụ thể. Điều đáng nói là trong khi nguyên nhân gây ra cháy vẫn đang được cơ quan chức năng điều tra thì đã bắt đầu xảy ra mâu thuẫn giữa người sử dụng phương tiện và nhà sản xuất khi mới đây Công ty TNHH GM Việt Nam đã có văn bản khẳng định chiếc xe Lacetti mang BKS 98H - 3832 ông Đức mua tại Công ty TNHH Hoa Quyền không thuộc đại lý chính hãng của GM Việt Nam. Trong khi đó để được hưởng các chế độ bảo hành của GM thì xe phải do GM Việt Nam hoặc các đại lý của GM Việt Nam bán ra trên cơ sở hoá đơn dùng đăng ký lần đầu tại Cơ quan Công an. Vì vậy GM Việt Nam khẳng định có quyền từ chối mọi yêu cầu bảo hành xe của ông Đức. Tuy nhiên, ông Đức đã không đồng ý với lý giải này. 

Với vai trò người đứng đầu ngành giao thông, Bộ trưởng Đinh La Thăng khẳng định: việc các cơ quan chức năng chưa có đơn vị nào đứng ra nhận trách nhiệm trong các vụ cháy, nổ xe ôtô, xe máy thời gian vừa qua là một khoảng trống về pháp luật. Vì vậy từ năm 2012, Bộ GT-VT, trước hết là Cục Đăng kiểm Việt Nam, sẽ đứng ra chịu trách nhiệm nếu có sự cố tương tự xảy ra.

Bộ trưởng cũng yêu cầu, Cục Đăng kiểm Việt Nam cần khẩn trương hoàn thành hệ thống văn bản liên quan trong thời gian tới, để chỉ rõ trách nhiệm từng cá nhân, tổ chức khi có những vụ việc tương tự xảy ra.

Cục trưởng Cục Đăng kiểm Trịnh Ngọc Giao kiến nghị phải nghiên cứu và ban hành thêm các tiêu chuẩn về khả năng chống cháy của một số vật liệu sử dụng có thể làm được để lắp trên ôtô và xe máy để giảm thiểu cháy nổ xe. Ông Giao cho rằng, cần phải thực hiện việc kiểm tra định kỳ an toàn kỹ thuật kết hợp với kiểm tra khí thải trong quá trình sử dụng xe máy.

Cho tới thời điểm này, Cục Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ - Bộ Công an đang tích cực đôn đốc các địa phương báo cáo để tiến hành điều tra, làm rõ nguyên nhân các vụ cháy xe gần đây