Yêu nhau thì phải kín đáo

Duy nhất trong thế giới động vật

Sinh hoạt tình dục một cách công khai, thậm chí tập thể, là một đặc trưng nổi bật trong thế giới động vật. Các cặp hải cẩu giao phối với nhau ngay giữa trung tâm bầy; còn một con tinh tinh cái đang động dục có thể "sinh hoạt" lần lượt với năm con đực trước sự chứng kiến của các con khác. Vậy tại sao chúng ta lại chọn cách sinh hoạt tình dục hoàn toàn riêng tư?

Đi kèm với đặc trưng đó là sự khác biệt trong hành vi động dục giữa người và các loài động vật khác. Trong các loài động vật, sự động dục xảy ra rõ ràng đến mức, mọi cá thể khác trong bầy đều có thể biết. Mèo cái gào giữa đêm hay bộ phận sinh dục biến màu ở loài linh trưởng là những minh họa điển hình. Trong khi đó, sự rụng trứng ở phụ nữ diễn ra khá âm thầm, khiến cho không chỉ mọi người xung quanh, mà thậm chí chính người phụ nữ cũng có thể không biết.

Sự động dục âm thầm và hoạt động tính dục riêng tư có thể là cơ sở không chỉ của sự gắn kết lứa đôi, mà còn của sự gắn kết cả xã hội loài người.

Để giải thích nguyên nhân của sự rụng trứng âm thầm và hành vi sinh hoạt tình dục kín đáo của con người, các nhà khoa học đã đưa ra sáu giả thuyết khác nhau, đi từ thái cực này (trọng nam khinh nữ) tới thái cực khác (trọng nữ khinh nam).

Các giả thuyết trọng nam khinh nữ

Một trong hai giả thuyết được các nhà nhân học nam giới truyền thống ủng hộ cho rằng, sự rụng trứng kín đáo và sinh hoạt tình dục riêng tư nhằm tăng cường sự hợp tác và giảm thiểu sự cạnh tranh giữa những người đàn ông. Hãy tưởng tượng mà xem, làm sao hai người đàn ông tiền sử có thể cùng nhau giết một chú lợn rừng, nếu đêm trước họ vừa đánh nhau vì tranh giành một phụ nữ đang ham muốn? Ẩn ý của giả thuyết này là, hành vi tính dục của phụ nữ tiến hóa vì mối quan hệ giữa những người đàn ông, vốn có vai trò thiết yếu trong sự tồn tại của các nhóm săn bắt - hái lượm.

Tuy nhiên cũng có thể làm cho giả thuyết bớt tính trọng nam khinh nữ khi cho rằng, ham muốn và hành vi tính dục lộ liễu có thể phá vỡ sự thống nhất của các nhóm xã hội thông qua ảnh hưởng xấu lên mối quan hệ không chỉ giữa những người đàn ông với nhau, mà còn giữa những người phụ nữ với nhau, cũng như giữa những người đàn ông và những người đàn bà.

Nói cách khác, các hành vi mang tính tiến hóa đó được tự nhiên chọn lựa nhằm thúc đẩy sự hợp tác trong các nhóm xã hội, yếu tố quyết định sự sinh tồn của xã hội loài người.

Bên cạnh giả thuyết dù có tính trọng nam khinh nữ nhưng cũng khá hợp lí đó, còn một giả thuyết khác cũng có xu hướng phân biệt giới tính theo hướng trọng nam. Đó là sự rụng trứng âm thầm và sinh hoạt tình dục riêng tư tạo thành sợi dây gắn chặt một người đàn ông với một người phụ nữ, tạo nền tảng cho cuộc sống gia đình.

Vì không biết chính xác thời điểm rụng trứng, nên người đàn ông cần sinh hoạt tình dục liên tục một cách riêng tư để người phụ nữ có thể thụ thai. Và chính sự riêng tư đó là sợi dây gắn bó hai người với nhau. Thông điệp phân biệt giới tính theo hướng trọng nam khinh nữ nằm ở ẩn ý, phụ nữ tiến hóa để đàn ông hạnh phúc.

Vấn đề mà giả thuyết thú vị này chưa giải quyết được là câu hỏi tại sao vượn, loài linh trưởng có thể là hình mẫu của đạo đức vì tự nguyện sống chung thủy một vợ một chồng, vẫn chung sống với nhau cho dù chỉ sinh hoạt tính dục năm thì mười họa với tần suất vài năm một lần.

Các giả thuyết trọng nữ khinh nam

Để đối trọng với hai giả thuyết trọng nam khinh nữ nói trên, một số nhà khoa học nữ quyền đưa ra hai giả thuyết cũng mang tính phân biệt giới tính nhưng theo hướng ngược lại, trọng nữ khinh nam.

Giả thuyết đầu tiên thuộc về nhà khoa học Sarah Hrdy. Bà nhận thấy ở nhiều loài linh trưởng, con đực thường giết hại con sơ sinh không phải của chúng. Khi đó con cái vừa mất con sẽ dần động dục trở lại và giao phối với chính kẻ thủ ác, và do đó làm tăng khả năng làm cha của nó.

Những tội ác như vậy cũng thường xảy ra trong xã hội loài người thời cổ đại, khi kẻ chinh phục giết hại đàn ông và chiếm đoạt phụ nữ của kẻ bại trận. Vì thế theo Hrdy, phụ nữ tiến hóa hành vi rụng trứng âm thầm nhằm mục đích đánh lừa những người đàn ông sợ lẫn lộn quyền làm cha.

Đồng thời, người phụ nữ kín đáo quan hệ với nhiều người đàn ông có thể khiến ai trong số họ cũng phải ra sức chăm sóc người phụ nữ cùng con cái, chí ít cũng không giết hại chúng (vì ai cũng tưởng đó là con mình!). Dù đúng hay sai, Hrdy cũng đáng hoan nghênh vì đã đánh đổ truyền thống trọng nam khinh nữ và chuyển giao quyền lựa chọn tính dục vào tay phụ nữ.

Một nữ khoa học gia khác là Nancy Burley thấy rằng, cân nặng trung bình của trẻ sơ sinh khoảng 3kg, gấp đôi cân nặng của chú gorilla mới chào đời. Trong khi đó, gorilla mẹ nặng tới 100kg, cũng gần gấp đôi cân nặng của một sản phụ.

Do sự khác biệt về kích thước giữa bà mẹ và trẻ sơ sinh như vậy, nên ở loài người, việc mang thai và sinh nở trở nên rất nặng nhọc, đau đớn và nguy hiểm. Vì thế trong quá khứ, rất nhiều sản phụ chết  khi đang sinh nở, trong khi hệ quả định mệnh đó không hề xảy ra với các loài động vật nhân hình khác. Dân gian có câu "gái chửa cửa mả" là vì vậy. Nên người phụ nữ có thể chọn cách tránh sinh hoạt tình dục vào thời điểm rụng trứng để phòng ngừa hiểm họa chết người đó.

Nhưng như thế loài người có thể diệt vong vì sinh nở ít, buộc tự nhiên phải ra tay bằng cách phát triển hành vi rụng trứng âm thầm. Nói cách khác, nếu hai giả thuyết trọng nam khinh nữ ở trên xem sự rụng trứng âm thầm là kết quả của sự tiến hóa vì đàn ông, thì Burley cho rằng, đó là trò lừa của tiến hóa mà người phụ nữ phát triển để đánh lừa chính bản thân mình.

Các giả thuyết bình đẳng nam nữ

Nhà nhân học mang tư tưởng hiện đại Donald Symons thấy rằng, khi kiếm được thức ăn, tinh tinh đực thường chia phần cho những con tinh tinh cái đang động dục, với chỉ dẫn không thể nhầm lẫn là sự đổi màu của bộ phận sinh dục. Đó là cách tán tỉnh rất hiệu quả (tình yêu đi qua dạ dày!).

Vậy để đảm bảo sự công bằng trong việc được chia phần, phụ nữ liền tiến hóa hành vi động dục âm thầm: Vì không biết ai đang rụng trứng, nên đàn ông phải chia phần cho càng nhiều phụ nữ càng tốt. Và ngoài người chồng chính thức, người phụ nữ quyến rũ cũng có thể kín đáo quan hệ với những người đàn ông giỏi kiếm thức ăn, qua đó tăng khả năng sống sót của bản thân và con cái.

Theo Symons, động dục âm thầm và sinh hoạt tình dục kín đáo là các sản phẩm tiến hóa được phụ nữ lựa chọn để đánh lừa đàn ông. Như vậy giả thuyết của Symons, mặc dù vẫn hướng về phái mạnh, nhưng cũng tiến tới sự bình đẳng giới, khi cho rằng phụ nữ rất khôn ngoan khi theo đuổi các mục tiêu riêng của mình.

Giả thuyết mang tính bình đẳng nam nữ thực sự do nam sinh học gia, Richard Alexander, và nữ sinh học gia, Katherine Noonan, cùng nhau đưa ra.

Theo giả thuyết rất tiến bộ này, nếu sự động dục không xảy ra một cách âm thầm, người chồng có thể chỉ sinh hoạt tình dục với vợ trong ngày rụng trứng. Còn trong những ngày khác, anh ta yên tâm chạy theo những phụ nữ đang rụng trứng mà không lo người vợ ở nhà sẽ bị tán tỉnh (vì người vợ chưa rụng trứng lại nếu chưa thụ thai).

Do đó phụ nữ liền phát triển hành vi động dục âm thầm, qua đó buộc người chồng phải thường xuyên quan hệ với mình để tăng khả năng làm cha, vì không còn biết chính xác thời điểm rụng trứng. Do phải "giao ban" thường xuyên với vợ, nên người đàn ông có thể không còn đủ thời gian và sức lực để chạy theo các bóng hồng khác.

Phụ nữ có lợi từ điều này, nhưng đàn ông cũng vậy. Anh ta có thêm sự tự tin về quyền làm cha đối với những đứa con do người phụ nữ của mình sinh ra; đồng thời cũng không lo lắng về việc vợ mình có thể đột nhiên thu hút những người đàn ông khác trong một vài ngày đặc biệt khi rụng trứng. Và như vậy, cuối cùng các nhà khoa học cũng đưa ra được một giả thuyết mang tính bình đẳng giới thực sự.

Ai đúng ai sai?

Vậy trong số sáu giả thuyết về sự rụng trứng âm thầm và hoạt động tình dục riêng tư đã nêu, giả thuyết nào là đúng đắn? Câu trả lời là giới khoa học còn đang tranh luận! Vì không thể tổ chức thực nghiệm quá trình tiến hóa rất lâu dài đó, suy cho cùng sáu giả thuyết nói trên cũng như “thầy bói xem voi” mà thôi.

Theo Jared Diamond, hai giả thuyết trọng nữ khinh nam và giả thuyết bình đẳng giới thứ nhất (phụ nữ phát triển các hành vi đó nhằm đánh lừa đàn ông hay đánh lừa chính bản thân mình) có thể rất quan trọng trong quá khứ, nhưng nay không còn đúng nữa. Trong khi đó, hai giả thuyết trọng nam khinh nữ và giả thuyết bình đẳng giới thực sự (xem các hành vi đó có chức năng gắn kết xã hội, chứ không đơn thuần dẫn tới sự thụ thai) có thể vẫn tác động tới cuộc sống của loài người thời hiện đại.

Theo thiển ý của người viết bài này, thì các hành vi rụng trứng âm thầm và sinh hoạt tình dục riêng tư chính là chất keo gắn kết không chỉ các nhóm xã hội với nhau mà còn cả xã hội loài người.

TP HCM 26/5/2011