10 nhà văn được chuyển thể nhiều nhất

Chủ Nhật, 28/02/2010, 15:59
Tính tuổi trong làng văn hóa thì văn học là lĩnh vực quá cao niên so với "nghệ thuật thứ bảy". Có lẽ cũng vì thế nên các tác phẩm văn học đã, đang và sẽ luôn luôn là nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận đối với các nhà làm phim. Tuy nhiên, không phải nhà văn nào cũng dễ dàng trở thành "bạn đồng hành chung thuỷ" với điện ảnh.

Theo thống kê của tạp chí Nga Ogoniok, tính tới tháng 2-2010, người có nhiều tác phẩm được các nhà làm phim tìm tới nhất là đại văn hào Anh William Shakespeare (1564-1616).

William Shakespeare được coi là tác giả của ít nhất 38 vở kịch và rất nhiều bản sonnet. Và cho tới hôm nay, trên thế giới đã có tới 768 bộ phim các loại được dựng theo các tác phẩm của Shakespeare. Địa giới làm ra những bộ phim này trải gần khắp năm châu, từ Phần Lan, Thụy Điển tới Ấn Độ, Brazil và Trung Quốc… Tác phẩm đầu tiên của Shakespeare được chuyển thành phim là vào năm 1908: đó là một bộ phim câm dựa trên cốt truyện của vở kịch "Antony và Cleopatra" (về sau, vở kịch này đã được dựng lại thành phim vào các năm 1924, 1963,1972, 1974, 1981 và 1983). Cũng trong năm 1908, một vở kịch khác của Shakespeare cũng được dựng thành bộ phim câm "The Taming of the Shrew". Vở "Vua Lia" được dựng thành phim lần đầu là vào năm 1910 (phim câm) và sau đó đã được dựng lại thành phim vào các năm 1971 và 1983. Vở "Macbeth" được chuyển thành phim vào các năm 1948, 1971, 1979.

Một trong những tác phẩm của Shakespeare được dựng thành phim nhiều nhất là vở "Hamlet" được dựng lần đầu là vào năm 1921. Chàng hoàng tử Đan Mạch với câu tự vấn lừng danh "Tồn tại hay không tồn tại?" còn có mặt trong các lần chuyển thể kịch bản này thành phim vào các năm 1948, 1964, 1990, 1996, 2000 và 2009. Bộ phim "Hamlet", làm năm 1948 với ngôi sao Laurence Olivier trong vai chính đã được nhận 4 giải Oscar…

Vở "Romeo và Juliet" được dựng thành phim lần đầu vào năm 1936 và sau đó, lại được dựng thành phim vào các năm 1955 (hai lần liên tiếp với hai đạo diễn khác nhau), 1966, 1968, 1996, 2003 và 2007… Các nhân vật của Shakespeare từng được thể hiện trên màn ảnh bởi những diễn viên điện ảnh vĩ đại như Elizabeth Taylor, Michelle Pfeifer, Woody Allen, Sergey Bondarchuk… Trong số những đạo diễn từng dàn dựng tác phẩm của Shakespeare cũng có những tên tuổi lớn của nền điện ảnh thế giới như Franco Zeffirelli, Akira Kurosawa, Roman Polansky, Orrson Welles… Năm 1948, phim "Hamlet" với ngôi sao Laurence Olivier trong vai chính đã được nhận 4 giải Oscar.

Bản thân đại văn hào Shakespeare cũng đã trở thành nhân vật của 49 bộ phim, trong đó phim "Shakespeare đang yêu" với hai ngôi sao thượng thặng Jopeph Fiennes và Gwyneth Paltrow trong các vai chính đã được nhận 7 giải Oscar năm 1999, trong đó có giải Oscar dành cho phim hay nhất năm…

Nhà văn được xếp ở vị trí thứ hai  trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất cũng là một người Anh, Charles Dickens (1812-1870). 287 lần sách của văn hào Anh này được dựng thành phim. Bộ phim đầu tiên dựng theo sách của Dickens là "Cái chết của Nancy Sikes" được thực hiện từ năm… 1897! Phim này dựa theo "Olivier Twist", cuốn tiểu thuyết thứ hai của Dickens và là cuốn tiểu thuyết đầu tiên trong văn học Anh có nhân vật chính là một đứa trẻ. Bộ phim ca nhạc "Olivier" năm 1968 đã được nhận 6 giải Oscar. Tác phẩm "Câu chuyện giáng sinh" của Dickens cũng được nhiều đạo diễn lựa chọn để làm phim: lần đầu tiên đó là một bộ phim chỉ kéo dài 11 phút, được làm năm 1901; bộ phim mới nhất được dựng theo tác phẩm này là một phim 3D, được hoàn thành vào tháng 11/2009. Bộ phim hoạt hình làm theo "Câu chuyện giáng sinh" năm 1971 từng được trao giải Oscar…

Nhà văn Nga đoản mệnh Anton Chekhov  (1860-1904) đã từng được các nhà làm phim 287 lần sử dụng tác phẩm và được xếp ở vị trí thứ ba trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất. Bộ phim đầu tiên được dựng dựa theo truyện ngắn của Chekhov là vào năm 1911 ("Chuyện tình với kèn contrabas"). Năm 1926, các nhà làm phim Đức cũng đã chuyển thể "Những người thừa" của Chekhov thành phim. Phim "Con thú hiền dịu của tôi", dựng theo truyện của Chekhov năm 1978, từng được đề cử vào giải thưởng lớn của liên hoan phim quốc tế tại Cannes (Pháp). Một phim khác, "Mắt huyền", cũng được dựng theo các tác phẩm của Chekhov, đã được đề cử vào giải Oscar… Trong phần lớn các  bộ phim được dựng theo các tác phẩm của Chekhov, những  vai chính đều do những diễn viên thượng thặng của nền điện ảnh Nga như Faina Ranievskaya, Oleg Yakovsky, Nikita Mikhalkov, Innokenti Smoktunovsky…

Văn hào Pháp Alexandre Dumas (cha, 1802-1870) từng 230 lần trở thành nguồn cảm hứng cho các nhà làm phim trên thế giới. Tác phẩm của ông hay được chuyển thành phim là bộ tiểu thuyết bất hủ "Ba chàng ngự lâm pháo thủ", in lần đầu vào năm 1844. Đây là cuốn đầu tiên trong bộ tập ba truyện gồm "Ba chàng ngự lâm pháo thủ", "Hai mươi năm sau" và "Tử tước de Bragelonne", kể về những cuộc phiêu lưu kỳ thú của chàng lính ngự lâm d'Artagnan từ lúc anh còn trẻ trung cho tới lúc về già…

Người Anh đã sử dụng cuốn tiểu thuyết này đầu tiên để làm phim năm 1898. Cho tới nay đã có tới hơn 100 bộ phim làm về ba người lính ngự lâm của Dumas cha, trong đó có cả những bộ phim hoạt hình. Thủ vai d'Artagnan là những diễn viên nổi tiếng của nhiều nước và nhiều thế hệ khác nhau, như Douglas Fairbanks (Mỹ), Jean Marais (Pháp), Michael York (Anh), Mikhail Boyarsky (Nga)… Một trong những tiểu thuyết khác của Dumas cha cũng hay được chuyển thành phim là "Bá tước Monte Cristo", cũng được viết xong vào năm 1844…

Nhà văn Mỹ Edgar Poe (1809-1849) được xếp ở vị trí thứ năm trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất: 220 lần. Một trong những bộ phim chuyển thể nổi tiếng nhất là "Ba bước trong mê" (1968) do ba đạo diễn lừng danh Federico Fellini, Roger Vadim và Louis Malle cùng dàn dựng với sự tham gia của Brigitte Bardot, Alain Delon và Jeane Fonda trong những vai chính. Đạo diễn trung thành nhất với những tác phẩm của Poe là Roger Corman một chuyên gia có hạng trong làng phim kinh dị ở Hollywood. Trong những năm 60 của thế kỷ trước, Corman đã dựng liên tục 6 bộ phim được coi là kinh điển trong thể loại phim kinh dị, dựa theo các tác phẩm của Poe…

Đứng thứ sáu trong trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất là tiểu thuyết gia kiêm thi sĩ Scotland, Robert Louis Stivenson (1850-1894). Đã có 215 lần các tác phẩm của Stivenson được chuyển thể. Hai cuốn sách của Sivenson được các nhà làm phim hay tìm đến nhất là "Câu chuyện kỳ lạ của bác sĩ Jekyll và ngài Hyde" (1886) và "Đảo giấu vàng" (1883). "Câu chuyện kỳ lạ của bác sĩ Jekyll và ngài Hyde"  từng được chuyển thể gần 100 lần với sự tham gia của những diễn viên gạo cội như Kirk Douglas, Michael Cain, Ingrid Bergman, Ninokenti Smoktunovsky… "Đảo giấu vàng" đã được chuyển thể hơn 50 lần.

Các tác phẩm Sir Arthur Conan Doyle (1859-1930), nhà văn người Scotland chuyên viết sách trinh thám, đã từng được 214 lần chuyển thành phim. Nhờ vậy, ông đã được xếp ở vị trí thứ 7. Tuyệt đại đa số các bộ phim này đều dựa trên những truyện ngắn của ông về thám tử Sherlock Holmes. Vai diễn này từng được thể hiện bởi các ngôi sao điện ảnh nhiều nước, như John Barrymore, Roger Moore, Rupert Everett, Michael Cain, Vasili Livanov… Bộ phim đầu tiên về thám tử Sherlock Holmes được hoàn thành từ năm 1900 ở Mỹ và chỉ kéo dài có… 30 giây. Phim mới nhất về thám tử Sherlock Holmes được thực hiện năm 2009 với nam diễn viên Robert Downey Jr. trong vai chính và anh đã được nhận giải Quả cầu vàng. Thám tử Sherlock Holmes đã được ghi vào sách Guinness như một nhân vật văn học được chuyển thể nhiều lần nhất…

Nhà văn chuyên kể chuyện cổ tích người Đan Mạch Hans Christian Andersen (1805-1875) đã được chuyển thể 202 lần. Các nhân vật của Andersen từng được thể hiện bởi các ngôi sao điện ảnh nhiều nước, như Shirley Temple (Nàng tiên cá), Jeane Fonda (Chúa Tuyết), Oleg Dal (Chú lính chì)… Thậm chí cả nữ hoàng Đan Mạch Margrethe II cũng có lần tham gia bộ phim được làm dựa theo sách của Andersen (phim "Con ngỗng hoang", 2009). Phim "Vịt con xấu xí" làm ở Disney năm 1939 từng được trao giải Oscar. Phim "Nàng tiên cá", làm năm 1989, đã được trao hai giải Oscar… Gần đây nhất,  nhà văn Andersen đã trở thành nhân vật chính trong bộ phim "Andersen: Cuộc sống thiếu tình yêu" của đạo diễn Nga gạo cội Eldar Ryazanov (2006)…

Hai anh em chuyên kể chuyện cổ tích người Đức Grimm, Jacob (1785-1863) và Wilhelm (1786-1859), đứng thứ 9 trong trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất: 197 lần. Nhân vật hay được các nhà làm phim tìm tới nhất của anh em Grimm là nàng Bạch Tuyết: từ năm 1010 tới nay nhân vật này đã có mặt trong hơn 30 phim. Năm 1937 đã xuất hiện bộ phim hoạt hình lừng danh của Walt Disney "Nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn", từng được xếp vào 100 bộ phim hay nhất lịch sử do Viện Hàn lâm Điện ảnh Mỹ lựa chọn. Trong phim "Thế giới huyền diệu của anh em Grimm" (1962), được nhận giải Oscar về trang phục, anh em nhà văn Đức này đã trở thành các nhân vật chính. Trong phim "Anh em Grimm", làm năm 2005, vai anh em Grimm do hai diễn viên nổi tiếng Heath Ledger và Matt Damon đóng.

Đứng thứ 10 trong trong top-ten những tác giả có tác phẩm được chuyển thể thành phim nhiều nhất là H. Henry (1862-1910), nhà văn người Mỹ nổi tiếng thiện nghệ trong việc viết truyện ngắn: 196 lần. Các đạo diễn hay tìm cảm hứng sáng tạo ở những truyện ngắn hay của O. Henry như "Món quà của các nhà thông thái", "Thủ lĩnh da đỏ", "Chiếc lá cuối cùng"… Nhân vật Cisco Kid, một dạng thảo khấu từ tâm của miền Tây hoang dã mà O. Henry đã sáng tạo nên có mặt trong hàng chục phim truyện và trong bộ phim truyền hình dài 156 tập… Ngay cả mỹ nhân Marilyn Monroe cũng từng tham gia đóng phim dựa theo truyện của O. Henry…

Hoàng Oanh
.
.
.