Rượu thuốc: Ẩn họa khôn lường

Hiện nay, để phục vụ nhu cầu "tăng cường sinh lực" cho các quý ông, người ta đua nhau đi tìm những "dược liệu đàn ông" được đông y coi trọng như sừng tê giác, sâm ngọc linh, rắn hổ chúa, cá ngựa, tắc kè, bìm bịp, dâm dương hoắc… để ngâm rượu uống. Uống rượu thuốc dường như đã trở thành một cái "mốt" của mọi người. Không chỉ có giới bình dân, những người đã có gia đình ngâm uống tại nhà mà các quán rượu dân tộc cũng mọc lên như nấm.

Từ thanh niên, sinh viên cho đến những vị chức sắc cũng rủ nhau đi để thưởng thức. Người ta thi nhau uống đủ các loại rượu được coi là rất "bổ" như: Minh mạng thang, hồi xuân, Tiên linh tửu đến các loại sản vật quý hiếm như bìm bịp, ngọc dương, ngũ xà… Một số loại còn được chủ quán tự chế thêm theo kinh nghiệm và quảng bá với những cái tên rất dẫn dụ như rượu khởi dương, tên lửa, tiên tửu, tráng dương, chồng uống vợ khen… 

Qua khảo sát gần 50 người sử dụng loại rượu này tại gia đình thì hầu hết đều là được cho tặng hoặc mua theo sự mách truyền mà không có sự kê đơn, hướng dẫn của thầy thuốc đông y. Còn uống rượu thuốc tại các quán rượu thì chẳng từ bất kỳ lý do gì… Và chính việc thưởng thức một cách vô tội vạ rượu thuốc như hiện nay của người dân thì bồi bổ chẳng thấy đâu mà nhiều khi còn đưa đến những tai họa đe dọa sức khoẻ.

Dưới đây là trao đổi với PV với ThS Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm Khoa Y học dân tộc Bệnh viện TW Quân y 108 về vấn đề này:

- Là người có hiểu biết trong lĩnh vực y dược về nam học, xin ông cho biết tại sao hiện nay vấn đề về "sức mạnh của đàn ông" lại được mọi người quan tâm đến như vậy?

- Hiện nay, tình hình đàn ông bị rối loạn cương dương (là cụm từ được Hội Nam học thế giới dùng để thay thế cho các từ bất lực, liệt dương, thiểu năng sinh dục… từ năm 1997) ngày càng nhiều: Mỹ 30 triệu, Tây Âu 17,5 triệu, khu vực Thái Bình Dương 10,7 triệu, vùng Đông Nam Á 190 triệu. Tỷ lệ mắc bệnh trên những người đàn ông từ 21 tuổi đến 70 tuổi rất lớn: Mỹ 18%, châu Âu 17%, châu Á 14%, Trung Quốc 28% và Việt Nam 15,7%.

- Phải chăng vì thế mà người ta tìm đến rượu thuốc để bồi bổ? Điều đó có ý nghĩa như thế nào, thưa ThS?

Tập tục phương Đông và dư luận cộng đồng chưa cảm thông với nhóm bệnh này nên người có bệnh thì giấu giếm, người bình thường thì muốn phòng bệnh và mong muốn khỏe lên và thế là rượu thuốc lên ngôi. Rượu thuốc là rượu được ngâm với các loại thuốc bổ nên có tác dụng bổ thật, nhưng không phải ai cũng dùng được, có khi tiền mất, tật mang.

- ThS có thể nói rõ hơn về điều này?

- Phải nhớ rằng, rượu thuốc cũng là một loại dược phẩm cho nên khi dùng nhất thiết phải tuân thủ nguyên tắc: đúng bệnh, đúng người và đúng liều lượng, không được tuỳ tiện và thái quá. Nếu để trị bệnh thì trước hết người bệnh phải được thầy thuốc chuyên khoa khám xét tỉ mỉ và chẩn đoán chính xác, sau đó mới chọn phương pháp và bào chế cho phù hợp. Ví như, cùng là bệnh dương nuy (liệt dương) nhưng với những người thuộc thể bệnh âm hư thì loại dược tửu chọn dùng hoàn toàn khác so với thể bệnh dương hư...

Nếu để bồi bổ với mục đích bảo vệ và nâng cao sức khoẻ thì cũng cần phải căn cứ vào các đặc điểm của người dùng như tuổi tác, giới tính, thể chất... nghĩa là, phải xác định được phần nào trong cơ thể bị hư yếu (âm hư, dương hư, khí hư hay huyết hư) và tạng phủ nào cần bồi bổ (tâm, can, tỳ, phế, thận...) để từ đó chọn phương lựa dược cho thích đáng.

Chỉ có trên cơ sở chẩn bệnh một cách biện chứng thì mới lựa chọn và điều chế rượu thuốc phù hợp và có chất lượng, ngược lại nếu chẩn bệnh sai thì khi dùng sẽ không có tác dụng, thậm chí có thể gây hại. Trên thực tế, không hiếm người vì lạm dụng hoặc dùng lầm loại dược tửu không phù hợp đã bị các bệnh lý như cao huyết áp, tai biến mạch não, mụn nhọt, dị ứng, đái ra máu..., thậm chí ngộ độc nặng và tử vong. Có không ít người khỏe mạnh nhưng dùng loại thuốc "bồi bổ" không phù hợp, hoặc bồi bổ thái quá đã trở thành người có bệnh.

- ThS có nhận xét gì khi thưởng thức rượu thuốc tại các "động rượu"? Rượu  đó có bổ dưỡng như người ta quảng cáo?     

- Tôi đã thử nếm rượu tráng dương tại các quán rượu nhưng không phải là rượu được ngâm theo thang. Có một thực tế là hầu hết các loại rượu trong các quán đều được ngâm với ba kích, lộc nhung, hải cẩu, dâm dương hoắc, cật dê... là các vị thuốc tráng dương. Trong khi nam giới có khoảng một nửa là âm hư và nửa kia là dương hư.

Vì vậy, rất nguy hiểm khi người ta bán rượu ngâm thuốc chỉ ghi công dụng mà bỏ qua phần chống chỉ định. Chẳng hạn  đối với những người âm hư hoặc có thể chất thiên về âm hư, mang tính nóng thì không thể dùng thang rượu thuốc thuộc thể dương hư, mang tính hàn.

Một số người sau khi uống rượu tráng dương đã cảm thấy mình khoẻ lên có thể đó là những người bị bệnh vô tình gặp đúng thuốc, nhưng trường hợp này chiếm tỷ lệ rất ít, còn đa phần chỉ do tâm lý.

Bản thân người uống trước đó đã biết rượu có những vị thuốc tráng dương, sau khi uống rượu lại kích thích ham muốn khiến người sử dụng nhầm tưởng là mình khoẻ lên nhưng thực ra không phải. Nếu nhập cuộc họ sẽ không khoẻ như họ nghĩ. Thậm chí có thể yếu thêm hoặc gây tai hại ảnh hưởng lâu dài mà không nhìn thấy được.

ThS có lời khuyên gì cho những quý ông đang săn tìm loại thần dược này?

- Tốt nhất nên đến các thầy thuốc đông y có uy tín bắt mạch xem  thuộc thể âm hư hay dương hư, khí hư, hay huyết hư, từ đó cắt những thang thuốc phù hợp với thể trạng của riêng mình.

Ngay cả người bệnh đã gặp đúng thang thuốc thì cũng phải sử dụng theo đúng liều lượng, phác đồ cụ thể. Nếu uống quá nhiều, liên tục thì lợi bất cập hại (sẽ làm suy giảm tình dục). Mỗi ngày chỉ uống 10 - 20 ml. Mỗi đợt sử dụng chỉ 2 tuần hoặc 1 tháng tùy loại rượu là phải dừng một thời gian. Không thể uống bừa bãi