Phẫu thuật cắt ruột thừa nội soi qua đường tự nhiên

Đã có hơn 1.000 bệnh nhân tại châu Á và Mỹ được tiến hành phẫu thuật nội soi ruột thừa qua những lỗ tự nhiên trên cơ thể như miệng, âm hộ, trực tràng. Đến nay, Việt Nam cũng đã ghi tên mình vào danh sách các nước đã tiến hành phẫu thuật cắt ruột thừa nội soi qua lỗ tự nhiên, với thành công của Bệnh viện Việt-Đức khi mổ cắt ruột thừa nội soi qua đường âm đạo. Tại Hội nghị khoa học ngoại khoa toàn quốc 2012 tổ chức tại Hà Nội, đây cũng là một kỹ thuật phẫu thuật nội soi được giới chuyên môn chú ý và đánh giá cao.

Ca mổ đặc biệt do các bác sĩ Đỗ Tất Thành, Trần Bình Giang, Lê Việt Khánh và Dương Trọng Hiền thực hiện, đã góp phần khẳng định bước tiến mạnh mẽ của ngành ngoại khoa Việt Nam nói chung và của Bệnh viện Việt-Đức nói riêng, khi đã tiếp cận những kỹ thuật hiện đại của thế giới. Thành công này cũng cho người bệnh những cơ hội điều trị và chăm sóc sức khỏe tốt hơn, vì kỹ thuật mới có nhiều ưu điểm: không để lại sẹo, giảm đau do ít can thiệp lên da thịt, đồng thời, giảm thiểu khả năng nhiễm trùng và sẽ xuất viện sớm hơn. So với các phẫu thuật qua các lỗ tiêu hóa (như dạ dày, trực tràng), độ an toàn của kỹ thuật này cao hơn.

Theo BS Đỗ Tất Thành, bệnh nhân đầu tiên của kỹ thuật cắt ruột thừa nội soi qua đường âm đạo ở BV Việt-Đức là một phụ nữ 48 tuổi và từng trải qua 2 lần mổ mở: lần 1 với chẩn đoán chửa ngoài tử cung và lần 2 mổ cắt tử cung bán phần với chẩn đoán u xơ tử cung. Ngoài ra, bệnh nhân còn có tiền sử viêm dạ dày đã có chẩn đoán qua nội soi và nhiều đợt điều trị nội khoa. Bệnh nhân nhập viện trong tình trạng đau bụng đã 2 ngày. Lúc đầu đau vùng thượng vị sau đó khu trú ở hố chậu phải. Khi khám bụng, thấy bụng mềm, hố chậu phải đau, phản ứng thành bụng vùng hố chậu phải dương tính, sốt nhẹ 37,2^o C.

Một ca mổ nội soi qua đường tự nhiên.

Trước đó, bệnh nhân được khám sản khoa nhưng không phát hiện gì bất thường. Siêu âm ổ bụng bệnh nhân không quan sát được ruột thừa. Bệnh nhân được vào khoa điều trị, nhịn ăn, truyền dịch, không dùng kháng sinh và thuốc giảm đau, hạ sốt. Sau 24 giờ, bệnh nhân tiếp tục đau vùng hố chậu phải, phản ứng thành bụng rõ, siêu âm vùng hố chậu phải có dịch. Bệnh nhân được chẩn đoán là viêm ruột thừa.

Để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân, kíp phẫu thuật của BS Đỗ Tất Thành đã quyết định lựa chọn phương pháp nội soi qua đường âm đạo. Không ít khó khăn đến với các bác sĩ, mà vấn đề đầu tiên trong phẫu thuật nội soi qua âm đạo chính là sự hạn chế về không gian thao tác.

Theo PGS.TS Trần Bình Giang, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt-Đức, trong trường hợp cắt ruột thừa nội soi đầu tiên qua đường âm đạo, việc đưa thiết bị phẫu thuật nội soi vào ổ bụng rất khó khăn. Do chưa quen với kỹ thuật mới nên phải mất hơn 40 phút, các bác sĩ mới đưa được thiết bị phẫu thuật nội soi vào ổ bụng qua đường âm đạo. Do bệnh nhân đã trải qua 2 lần mổ, nên có dính của mạc nối lớn và một qua ruột non trên thành bụng, khiến cho việc quan sát và thao tác trong phẫu thuật khó khăn hơn.

Tuy nhiên, với tay nghề của các thầy thuốc đều đã được đào tạo và thực hành tại nhiều bệnh viện lớn ở nước ngoài, nên các bác sĩ vẫn thành công trong việc bộc lộ, giải phóng ruột thừa và cắt ruột thừa. Cuộc phẫu thuật đã kéo dài 110 phút và sử dụng 230 lít CO₂. BS Đỗ Tất Thành cho rằng, khi mổ theo phương pháp này nên chọn những bệnh nhân chưa có tiền sử phẫu thuật trước đó.

Mặc dù có tiền sử mổ cũ và thời gian mổ kéo dài hơn so với phẫu thuật nội soi thường, nhưng sau mổ, sức khỏe bệnh nhân hồi phục nhanh, không thấy đau vết mổ qua âm đạo và được xuất viện vào ngày thứ 3 sau phẫu thuật.

PGS.TS Trần Bình Giang cho biết: Phẫu thuật nội soi qua các lỗ tự nhiên, trong đó có đường âm đạo, là kỹ thuật mới đang được bắt đầu áp dụng, vì là một hướng đi an toàn. Việc sử dụng đường vào xuyên qua các thành ống của cơ thể là nơi ít tế bào cảm giác đau hơn so với thành bụng, sẽ làm cho bệnh nhân sau mổ ít đau hơn và thời gian hồi phục sớm hơn. Theo các chuyên gia, loại phẫu thuật này chỉ có thể được thực hiện trên bệnh nhân là nữ và trước khi thực hiện phẫu thuật, cần phải thông báo, giải thích cho bệnh nhân.

PGS.TS Trần Bình Giang nhấn mạnh: Thực tế thành công của ca phẫu thuật nội soi ruột thừa qua đường âm đạo cho thấy, kỹ thuật này hoàn toàn có thể áp dụng được trong hoàn cảnh tại Việt Nam. Bệnh nhân ít đau, hạn chế được nhiễm trùng và sử dụng thuốc ít hơn, đương nhiên, chi phí sẽ giảm và được xuất viện sớm