Phát minh mới về chống lão hoá các tế bào thần kinh

Đáng chú ý là những phát minh y học quốc tế mới đây về “kỹ thuật thăm dò não bộ” (stéréotaxie) và các "nhân  tố" dinh dưỡng thần kinh (facteurs neurothrophiques) đã và đang đem lại những triển vọng rất lạc quan trong việc chữa trị các căn bệnh hiểm nghèo về não bộ và hệ thần kinh như các bệnh Parkinson (run tay) Alzheimer (quên, lú lẫn), động kinh... cũng như trong việc chống lão hóa não bộ và các tế bào thần kinh, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ của con người.

Chính sự lão hóa của não bộ nơi tập trung hàng chục, hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ nơron thần kinh là nguyên nhân sinh ra phần lớn các bệnh tật, làm giảm chất lượng cuộc sống và rút ngắn tuổi thọ con người.

Lứa tuổi bắt đầu có các triệu chứng gắn với sự lão hóa của não bộ, thay đổi tùy thuộc vào sự rèn luyện của các nơron, nhưng thông thường hoạt động của não bộ bắt đầu suy giảm giữa tuổi 55 và 65 sau đó sẽ xuất hiện các “lỗ hổng cố hữu” của trí nhớ và một số khó khăn khi phải làm cùng một lúc nhiều công việc: các phản xạ kém nhanh nhạy đi.

Không nên lo ngại về việc này, các biến đổi đó đều là bình thường!

Dưới đây là nội dung các công trình nghiên cứu và phát minh mới của y học về lĩnh vực này do GS.TS  Etienne Hirch - Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Hiệp hội Nghiên cứu về não bộ, Cộng hòa Pháp giới thiệu.

Các công trình nghiên cứu, phát minh y học có nhiều hứa hẹn nhất

Công trình thứ nhất: Đó là phát minh về các phân tử hóa học được mang tên là “các nhân tố dinh dưỡng thần kinh” (NTDDTK - facteurs neurothrophiques) được coi như một loại “chất bổ” thực thụ cho các nơron, cho phép chúng sinh thêm các nơron mới và duy trì mối liên kết giữa chúng với nhau.

Các công trình đầu tiên được 15 nhóm nhà khoa học quốc tế (Thụy Điển, Hoa Kỳ, Pháp...) tiến hành trên các loài gặm nhấm (chuột, thỏ...) và khỉ, bị bệnh Parkinson, có nguy cơ chết do các nơron bị thoái hóa.

Một ca thăm dò não bộ bằng kỹ thuật stéréotaxie trong phòng thí nghiệm.

Công trình thứ hai: Kỹ thuật đặc biệt thăm dò não bộ stéréotaxie. Kỹ thuật thăm dò não bộ (không đau) này dựa trên một thủ thuật giải phẫu sọ não (mở ra một khe nhỏ trên hộp sọ) cho phép các nhà nghiên cứu đưa vào vùng não bộ bị bệnh, qua một ống thông nhỏ những viên nang bé xíu, mang những NTDDTK thích hợp.

Nhận xét đầu tiên: Các con vật bị bệnh giảm dần các triệu chứng bệnh lý. Sau đó, người ta buộc phải giết chúng để kiểm tra tác dụng, hiệu quả điều trị não bộ và phát hiện các nhánh nơron não bộ bị thoái hóa đã "đâm chồi" (repoussés) trở lại.

Cuối năm 2006, trước các kết quả đáng khích lệ đó, các công trình nghiên cứu quy mô quốc tế đã được tiến hành trên 12 bệnh nhân mắc bệnh Parkinson nặng, do có nhiều nơron bị thoái hóa. Các công trình đó hiện đang được tiếp tục nghiên cứu tại Thụy Điển, Anh, Đức và Thụy Sĩ.

Kết quả nghiên cứu sẽ được công bố vào năm 2008, trong đó có một công trình không cho đối tượng biết có nhận được hay không các NTDDTK, kể cả không được biết các bác sĩ theo dõi thí nghiệm ở họ.

Cách khắc phục các rủi ro trong quá trình nghiên cứu và hướng đi tiếp theo

Kỹ thuật stéréotaxie và việc sử dụng các NTDDTK nói trên có thể có rủi ro là các tế bào (đã bị biến đổi gien) được sử dụng làm  “nguồn” cung cấp các NTDDTK, sinh sôi quá mức, kéo theo nguy cơ làm cho đối tượng nghiên cứu có những hành vi bất thường:

Trong trường hợp có vấn đề này, cần tiến hành phương thức lấy các  tế bào nguồn đó ra hoặc trung hòa chúng.

Kỹ thuật của các nhà nghiên cứu bao gồm, một mặt đặt các tế bào nguồn đó trong những “nang” (capsules), bao bọc bởi một màng “bán thấm” (semi perméable) cho phép thẩm thấu ra ngoài một cách từ từ các NTDDTK của các nơron, không cho các tế bào này thoát ra và khi cần thiết có thể lấy chúng ra được bằng phẫu thuật.

Mặt khác, cho ra đời một phương thức điều trị đặc biệt dùng kháng sinh để tiêu diệt những tế bào “nguồn” đột xuất thoát ra khỏi các vỏ nang bao bọc chúng.

Kỹ thuật kích thích sự mọc lại các nơron (não bộ) bằng các NTDDTK và kỹ thuật stéréotaxie trước tiên được chỉ định cho các căn bệnh thần kinh thoái hóa. Nhưng do các nơron bị nhiễm bệnh không giống nhau ở mỗi bệnh lý do đó cần phải tìm cho mỗi loại bệnh một chất “vỗ béo” tế bào thần kinh NTDDTK thích hợp.

Cho đến nay những thí nghiệm đã được tiến hành với các NTDDTK dành cho căn bệnh Parkinson điển hình.

Tiếp theo, các công trình nghiên cứu sẽ hướng về các căn bệnh thần  kinh khác và sẽ được đánh giá tác dụng của các phương thức điều trị, xử lý này đối với sự lão hóa của não bộ, của các nơron nói chung