Nỗ lực mới trong việc tìm kiếm nền văn minh ngoài trái đất

Nhưng thực tế không phải vậy. Đó là thông tin phát đi từ vệ tinh Rosetta chuyên nghiên cứu sao Chổi. Những thời khắc đầy hy vọng kiểu này (nhưng kèm theo đó lại là nỗi thất vọng) đã trở thành chuyện thường ngày của các chuyên gia nghiên cứu của Viện SETI (Search for extraterrestrial intelligence - Tìm kiếm trí tuệ ngoài trái đất), một tổ chức do tư nhân tài trợ, được coi là người kế nhiệm một dự án quốc gia chuyên tìm kiếm trí tuệ ngoài trái đất đã bị từ bỏ. Từ nhiều thập kỷ qua, họ đã tập trung nghiên cứu và theo dõi bầu trời, nhưng vẫn chưa thể tìm ra đủ bằng chứng để trả lời cho câu hỏi: Liệu con người chúng ta có cô đơn trong vũ trụ hay không? 

Nhưng lần này, các nhà khoa học hy vọng rằng mọi chuyện sẽ khác. Từ giữa năm 2005, một chiếc kính viễn vọng đặc biệt đầu tiên được chế tạo chuyên cho lĩnh vực nghiên cứu này, đã bắt đầu công việc thăm dò vũ trụ. Với công suất lớn nhất từ trước đến nay, người ta hy vọng chỉ trong 1 đến 2 năm, chiếc kính viễn vọng này sẽ giúp con người nghiên cứu được nhiều ngôi sao hơn tất cả những gì đã làm được trong 45 năm qua.

“Việc chưa tìm ra những tín hiệu quan tâm cho tới hiện nay thực ra không có ý nghĩa gì quá đặc biệt - Giáo sư Davis, người mới gia nhập dự án kính viễn vọng của SETI từ Trường đại học Tổng hợp Cornell, khẳng định - Chúng ta có đến hàng tỉ nền văn minh khác nhau sử dụng sóng vô tuyến..., có điều là chúng ta chưa đủ khả năng để thu được chúng”. 

Bị chế giễu sau khi gặp thất bại từ 10 năm trước và bị cắt nguồn tài chính của chính phủ, chương trình SETI đã tìm được những người kế tục mới đang hết sức quan tâm đến vũ trụ. Họ cung cấp cho Viện những phương tiện và phương tiện kỹ thuật mới, đem lại cho cơ quan này một uy tín cũng như sức sống mới. Thậm chí một số còn cho rằng, việc chính phủ cắt nguồn tài chính còn có ý nghĩa tích cực hơn với SETI, do dự án này với tư cách một tài sản tư nhân sẽ có được sự năng động và cải tiến hơn so với bộ máy thường mang nặng tính quan liêu của chính phủ. Các nhà bác học tham gia trong chương trình thường xuyên cho đăng những kết quả nghiên cứu của mình trên các tạp chí có uy tín.

Trong số những người đứng ra tài trợ cho dự án này, có những nhân vật sáng lập ra các công ty lớn nhất thế giới như Paul Allen từ Microsoft, Gordon Moore từ Intel và Sandy Lerner từ Sun Microsystems. Cụ thể như Sun Microsystems đã cung cấp cho dự án những chiếc máy chủ và nhiều thiết bị hàng đầu khác nhau.

Việc thiết kế và xây dựng chiếc kính viễn vọng mới là thành quả công sức lao động trí óc của rất nhiều chuyên gia thiên văn học của Viện SETI, các nhà khoa học của Đại học Tổng hợp Berkeley (California), cùng một số bộ óc kiệt xuất khác trong lĩnh vực này. Những chiếc kính viễn vọng mạnh nhất tại đây đang làm việc nhờ sự giúp đỡ của một chiếc anten khổng lồ. Cựu Giám đốc Phòng Nghiên cứu của Hewlett-Packard là Bernard Oliver (đã qua đời vào năm 1995) đã có kế hoạch xây dựng một kính viễn vọng có tên Cyclops, giống như một con mắt khổng lồ được tập hợp từ những anten nhỏ hơn. Từ vài thập kỷ trước, ông Bernard Oliver từng có ý tưởng kết nối tất cả những anten nhỏ vào một chiếc máy tính, nhưng lại không thể thực hiện vì nó quá tốn kém vào thời điểm đó. Nhưng khó khăn này đã dần được khắc phục, khi các trang bị điện tử đã giảm giá rất nhiều trong vài năm gần đây. Kính viễn vọng Allen, đặt tên của nhà tài trợ hào phóng nhất Paul Allen sẽ được xây dựng từ hơn 350 chiếc đĩa nhôm nhỏ, được phân bố trên một khoảng rộng 90 hécta ở khu vực cực bắc California.

Hiện các nhà thiên văn học của SETI đang bắt đầu từ việc lập danh sách các hành tinh được coi là có xác suất tồn tại sự sống cao nhất. Trong quá trình này, họ tính toán đến một loạt các tiêu chí: độ tuổi, sự phân bố của chúng liên quan đến các ngôi sao tương tự như mặt trời, khả năng có nước trên bề mặt dưới dạng chất lỏng v.v... Sau đó, họ sẽ hướng tới từng hành tinh loại này và nghiên cứu mọi loại tín hiệu được phát đi trên tất cả các tần số. Trước khi kính viễn vọng Allen bắt đầu làm việc, các nhà khoa học chuyên tìm kiếm trí tuệ ngoài hành tinh chỉ làm việc tạm thời nhờ vào thiết bị của những cơ quan khác. Ví dụ như họ thu thập các dữ liệu từ nhiều kính thiên văn, sau đó trong vài tháng phân tích chúng qua một hệ thống máy tính. Mỗi khi phát hiện một tín hiệu bất thường nào đó, họ thường phải mất nhiều thời gian chờ đến phiên sau để có thể thu thập dữ liệu.

Nhưng hiện nay, SETI đã có thể nghiên cứu các hành tinh khác nhau 24/24 giờ và phân tích dữ liệu theo thời gian thực. Kể từ mùa xuân năm 1960, khi nhà thiên văn học trẻ tuổi Francis Drake lần đầu tiên hướng kính viễn vọng lên các ngôi sao gần đó để lắng nghe các tín hiệu với hy vọng sẽ phát hiện ra nền văn minh ngoài trái đất, các nhà khoa học của SETI đã nghiên cứu đến hàng ngàn ngôi sao. Trong vòng 20 năm tới, với sự giúp sức của kính viễn vọng Allen, họ đang lập kế hoạch nghiên cứu thêm khoảng 1 triệu ngôi sao nữa. Có điều trong dải Thiên hà, theo đánh giá có đến hàng trăm tỉ ngôi sao, trong khi vũ trụ lại có đến nhiều tỉ Thiên hà. Điều này cho thấy là công việc của các nhà khoa học tại SETI vẫn còn rất nặng nề. Nhưng hy vọng tìm ra những “người hàng xóm” chính là động lực thúc đẩy công việc của họ