Vụ ám sát Tổng thống Ai Cập Anouar el-Sadate

Tổng thống Gamal Abdel Nasser được dân chúng thủ đô Cairo tung hô khi cùng Đại tá Nasser làm đảo chính lật đổ chế độ quân chủ của vua Farouk. Ông cũng từng thắng Israel trong cuộc chiến Yom Kippour vào tháng 10/1973 và chiếm lại được bán đảo Sinai bị rơi vào tay Israel vào năm 1967. Ông cũng đã hiện đại hóa quân đội và củng cố an ninh quốc phòng để bảo vệ đất nước nhờ sự giúp đỡ chí tình của các quốc gia XHCN  Đông Âu.

Để đưa Ai Cập ra khỏi cuộc đối đầu triền miên với Israel, Anouar el-Sadate đã quyết định ký Hiệp định hòa bình với Israel vào năm 1978. Thế nhưng, khi đặt bút ký vào bản Hiệp định hòa bình với Israel tại trại David vào tháng 9/1978, Anouar el-Sadate cũng đã tự ký vào bản án khai tử cho mình.

Cho đến tận bây giờ, cựu đệ nhất phu nhân Jihane Sadate vẫn còn nhớ rõ như in những giờ phút cuối cùng trước khi Tổng thống Ai Cập Anouar el-Sadate bị ám sát. Bà kể lại: “Ông ấy xúng xính trong bộ quân phục mới và tỏ ra thích thú khi khoác lên người để tham dự buổi đại lễ”. Lúc đó vào khoảng 8h ngày thứ ba 6/10/1981, ngày Quốc khánh của Ai Cập. Nằm đối diện với sông Nil, dinh tổng thống tràn ngập cờ và ánh nắng. Đây cũng là lần đầu tiên sau 11 năm cầm quyền, Tổng thống Sadate cho phép các con và cháu cùng ngồi trên khán đài danh dự để tham gia lễ duyệt binh.

Trong lúc Tổng thống Sadate cùng Phó tổng thống Moubarak và Bộ trưởng Quốc phòng Abou Ghazala đang chăm chú theo dõi các màn biểu diễn của không quân thì vào lúc 13h01, một chiếc xe chở quân chạy bằng bánh xích bỗng nhiên bị hỏng hóc và dừng ngay trước khán đài trung tâm, nơi Tổng thống Sadate cùng gia đình và các quan chức cao cấp của chính phủ, đại sứ các nước tham dự buổi lễ duyệt binh. Từ trên xe, 6 quân nhân ôm súng tiểu liên nhảy xuống tiến sát đến khán đài và bắn loạn xạ về phía Tổng thống Sadate. Cuộc tấn công ám sát táo bạo, được Đài Truyền hình Ai Cập ghi hình trực tiếp, diễn ra đúng 54 giây.

Các quân nhân nổi loạn bắn vào khán đài nhằm sát hại Tổng thống Sadate.

Bà Jihane Sadate kể lại: “Khi những tiếng súng đầu tiên bắt đầu nổ, chồng tôi quay về hướng các nhân viên cận vệ và hét lên ra lệnh họ phải bảo vệ cho tôi và các con cháu. Lập tức các nhân viên cận vệ phóng về phía chúng tôi và ấn tất cả xuống sàn khán đài. Lúc đó bọn trẻ la hét lên vì lo sợ. Tôi có trấn an chúng là không có chuyện gì xảy ra”.

Bị các cận vệ  vây quanh dưới sàn, bà Jihane không biết là chồng mình đã trúng đến 5 phát đạn. Kinh hoàng bao trùm lên khắp đám đông. Mọi người cố chạy thoát và giẫm đạp lên cả những xác chết và cả người bị thương. Một chiếc xe cứu thương chạy vội đến khán đài trung tâm để cấp cứu đã đâm sầm vào chiếc xe bánh xích của nhóm phản loạn khiến nhiều nhân viên cứu thương bị thương. Bộ trưởng Quốc phòng Abou Ghazala bị bắn chết ngay tại chỗ, còn Đại sứ Bỉ bị thương rất nặng và qua đời sau đó tại bệnh viện.

Sau khi lấy lại tinh thần, lực lượng an ninh bảo vệ bắt đầu trấn áp bọn phản loạn và tiêu diệt tại chỗ 3 tên. Các tên còn lại đều bị bắt sống, trong đó có kẻ chỉ huy là Trung úy Khaled el-Istambouly, 24 tuổi, thành viên cốt cán của Tổ chức cực đoan Anh em Hồi giáo ở Ai Cập.

Khi bà Jihane Sadate được phép ngồi dậy thì Tổng thống Sadate đã được đưa đi cấp cứu bằng trực thăng. Một sĩ quan cận vệ áo quần dính đầy máu cho bà Jihane biết là tổng thống vẫn bình yên và bị thương nhẹ. Không an tâm về tính mạng của chồng, bà Jihane vội vàng đưa các cháu về dinh tổng thống rồi cùng các con đến thẳng bệnh viện trung ương Méadi, nơi tổng thống được đưa đến cấp cứu.

Tại đó có Phó tổng thống Moubarak cùng nhiều viên chức cao cấp của chính phủ đã chờ sẵn. Nhìn thái độ và ánh mắt ái ngại của họ, bà Jihane biết là chồng mình đã không qua khỏi. Quả thật Tổng thống Sadate đã chết trên chuyến trực thăng đưa ông đến bệnh viện Méadi để cấp cứu. Cố giữ bình tĩnh, bà Jihane nói với Phó tổng thống Moubarak, vừa thoát chết một cách thần kỳ sau vụ ám sát, rằng: “Đã đến lúc ông phải lãnh đạo đất nước này để thay thế cho chồng tôi. Đó là nhiệm vụ của ông!”