Sự thật về thảm họa tàu Sydney

Trong hai ngày 15 và 17/3/2008, tại độ sâu 2,5 km gần bờ biển phía tây của Australia, các chuyên gia nước này đã thành công trong việc tìm ra một loạt mảnh vỡ từ hai chiến hạm Kormoran (Đức) và Sydney (Australia).

Vào tháng 11/1941, giữa hai tàu chiến này đã xảy ra một cuộc đụng đầu quyết liệt với hậu quả là cả hai đều bị đắm, khiến toàn bộ thủy thủ đoàn của Sydney (gần 700 người) bị thiệt mạng, trong khi một số thủy thủ Đức may mắn sống sót.

Từ vài chục năm qua, đã có không ít các nỗ lực tìm kiếm hai con tàu xấu số này nhưng không có kết quả. Phải chờ đến thời gian gần đây, Chính phủ Australia đề ra một chương trình đặc biệt huy động những chuyên gia xuất sắc nhất cùng với phương tiện kỹ thuật hiện đại nhất đã hiện thực hóa được chương trình, qua đó làm rõ từng chi tiết của bi kịch trên.

Trận đánh lịch sử này của Hải quân Australia diễn ra vào ngày 19/11/1941. Trước đó một ngày, chiến hạm tập kích Kormoran của Đức phát xít (loại chiến hạm chuyên đi săn lùng và tiêu diệt các tàu vận tải của đối phương) được phái tới bờ biển phía tây của Australia với nhiệm vụ thả thủy lôi phong tỏa lối vào những cảng biển chính của nước này.

Kormoran - được mệnh danh là “Kẻ tiêu diệt giới thương gia” - đã hoạt động trên Ấn Độ Dương từ đầu năm 1941, với bề ngoài ngụy trang như những tàu buôn.

Với đặc thù này, chiếc tàu chiến trên của  phát xít Đức được trang bị vũ khí kém hơn nhiều so với các chiến hạm thông thường của Đồng minh. Chính vì vậy, Kormoran chủ yếu có nhiệm vụ tấn công cướp bóc và tiêu diệt các tàu vận tải. Trong chuyến công tác lần cuối của mình, Kormoran ngụy trang dưới dạng một tàu buôn Hà Lan có tên Straat Malakka.

Vào ngày 19/11 định mệnh đó, các thủy thủ quan sát trên tàu Kormoran đã phát hiện ra làn khói từ tàu Sydney từ lúc 16 giờ. Biết chắc đây là một chiếc tàu chiến, thuyền trưởng Theodor Anton Detmers của Đức ngay lập tức phát lệnh báo động và ra lệnh chuyển hướng sang phía tây nam để lẩn tránh.

Nguyên nhân đơn giản là chiếc tàu chiến của Australia với tốc độ và vũ khí trang bị vượt trội có thể dễ dàng tiêu diệt chiếc Kormoran. Nhưng đến khi nhận thấy tàu Sydney đã phát hiện và đuổi theo, Detmers đã quyết định phải tận dụng thời gian, tiếp tục giả dạng làm tàu buôn Hà Lan để làm đối phương mất cảnh giác, trước khi tung ra những đòn tấn công bất ngờ bằng pháo và thủy lôi.

Về phần mình, chiếc Sydney  với nhiệm vụ được giao trước đó là phải kiểm tra tất cả tàu trong khu vực, tất nhiên phải đuổi theo chiếc tàu lạ. Nhờ tốc độ vượt trội, chiếc tàu của Australia đã nhanh chóng tiến tới gần Kormoran. Dù thuyền trưởng Joseph Burnett đã vài lần phát tín hiệu yêu cầu trả lời, nhưng chiếc tàu Đức vẫn cố tình lảng tránh, kéo dài thời gian.

Lúc 16 giờ 20 phút, khoảng cách giữa hai tàu chỉ là chưa đầy 3 km và khả năng đụng độ là không thể tránh khỏi. Có điều, tinh thần cảnh giác của chiến hạm Sydney là rất kém - chỉ khoảng một nửa số thủy thủ có mặt ở vị trí chiến đấu - khi họ cho rằng chỉ đơn giản đó là chiếc tàu buôn của Hà Lan.

Thuyền trưởng Detmers của quân Đức đã quyết định bất ngờ tấn công với với hỏa lực tập trung diệt ngay khoang điều hành của thuyền trưởng nhằm tiêu diệt bộ phận chỉ huy. Chỉ vài giây sau khi hạ lá cờ Hà Lan và thay bằng cờ của Hải quân Đức, chiếc Kormoran đã nhanh chóng khai hỏa.

Từ khoảng cách có 800m, hỏa lực của quân Đức đã tập trung những đòn đánh quyết định vào chiếc Sydney, tiêu diệt ngay khoang thuyền trưởng cùng hai bệ pháo. Đồng thời các ngư lôi được phóng ra cũng đánh trúng phần mũi tàu và hệ thống phóng thủy phi cơ.

Chiếc tàu Đức cũng phải hứng chịu một số đòn trả đũa ngay sau đó khiến phần động cơ chính bị hỏng. Tàu Australia cố gắng bắn liên tục vào đối phương bằng 4 khẩu pháo còn lại cùng một số ngư lôi, nhưng phần lớn đều không trúng đích.

Sau một khoảng thời gian đấu súng quyết liệt, chiếc Sydney buộc phải rút ra khỏi tầm súng của quân Đức. Con tàu sau đó đã bốc cháy, vũ khí và hệ thống điều khiển cũng bị hư hỏng và tê liệt hoàn toàn.

Chiếc tàu Đức cũng bị hư hại nặng, khi lửa đã áp sát vào khoang ngư lôi mà không có khả năng dập tắt. Sau mệnh lệnh của thuyền trưởng Detmers, số thủy thủ còn lại đã tập trung vào những chiếc thuyền cao su cứu hộ để rời khỏi tàu. Đến 1 giờ đêm, Detmers là người cuối cùng cầm theo lá cờ của Kormoran để bước xuống thuyền.

Lúc 1 giờ 20 phút ngày 20/11/1941, khoang ngư lôi phát nổ khiến chiến hạm Kormoran vỡ tung rồi chìm nghỉm. 317 thủy thủ đoàn của quân Đức đã may mắn đổ bộ vào khu vịnh Aculy (bờ tây Australia) và nhanh chóng đầu hàng chính phủ nước này.

Những nhân chứng khẳng định vẫn còn nhìn thấy ánh lửa cháy rất lớn vào tàu Sydney trước khi biến mất hoàn toàn vào nửa đêm 19/11.

Chiếc tàu Sydney bị tiêu diệt được coi là một trong những thiệt hại nặng nề nhất của quân đội Australia trong Chiến tranh thế giới thứ II. Sau rất nhiều lần tìm kiếm trục vớt, nhưng không đạt kết quả