Nữ điệp viên Sharon Scranage - Vì tình phản bội tổ chức

Cuộc trao đổi này xảy ra khi FBI tiến hành bắt giữ Sharon Scranage, 29 tuổi, nữ điệp viên của CIA, hoạt động tại Ghana trong một điệp vụ có tên gọi “Hỗ trợ và Cố vấn”, đã tiết lộ nhiều thông tin, tài liệu liên quan đến hoạt động của CIA tại Ghana và một số quốc gia Tây Phi khác cho người tình là Soussoudis.

Sharon Scranage sinh ngày 16/8/1956 tại thành phố San Francisco, bang California của Mỹ trong một gia đình có cha là sĩ quan quân đội và mẹ là nhân viên xã hội.

Năm 1977, khi đang học đại học tại thành phố San Francisco, Scranage đã đuợc CIA chú ý và tuyển dụng do am hiểu tập quán của nhiều quốc gia Mỹ Latinh và nói được tiếng Tây Ban Nha. Sau 6 tháng được huấn luyện tại “Trang trại”, trung tâm huấn luyện chính của CIA tại bang Virginia, Scranage còn phải trải qua một thời gian tập sự tại các chi nhánh của CIA đặt tại các thành phố lớn của Mỹ trước khi chính thức được điều động đến hoạt động tại các quốc gia Mỹ Latinh là Mexico, Honduras và Bolivia dưới vỏ bọc là nhân viên của Phái bộ viện trợ kinh tế Mỹ (USAID).

Năm 1982, sau 3 năm hoạt động tại khu vực Mỹ Latinh, Scranage được điều động đến Ghana để tham gia điệp vụ “Hỗ trợ và Cố vấn” do CIA triển khai dựa theo một chương trình cùng tên do Chính phủ Mỹ thực hiện tại Ghana về viện trợ kinh tế và quân sự nhưng thực chất là để loại bỏ ảnh hưởng của Liên Xô và các nước XHCN đối với một số quốc gia Tây Phi trong đó có Ghana, Burkina Phaso, Bờ Biển Ngà.

Nhiệm vụ của Scranage là tìm cách thiết lập các mối quan hệ, kể cả mua chuộc với nhiều giới trong xã hội Ghana, từ dân thường đến viên chức nhà nước và cả với sĩ quan quân đội rồi sàng lọc để móc nối, tuyển dụng làm điệp viên nội gián cho CIA.

Những điệp viên nội gián này được bí mật đưa đến Tây Đức để huấn luyện các nghiệp vụ điệp báo rồi sau đó quay về lại Ghana để xây dựng các mạng lưới cộng tác viên là người địa phương để thu thập thông tin, tài liệu theo yêu cầu của CIA.

Michael Soussoudis

Vào năm 1984, tình báo Ghana đã lần ra được các thông tin về hoạt động tình báo của CIA nấp dưới chiêu bài viện trợ về kinh tế và quân sự cho Ghana. Vì vậy, tướng Kojo Tsikata, chỉ huy tình báo Ghana quyết định cài một điệp viên dưới lốt phái viên liên lạc giữa Chính phủ Ghana và Phái bộ viện trợ Mỹ tại Ghana để lần ra dấu vết hoạt động tình báo của CIA.

Điệp viên này là Michael Soussoudis, 32 tuổi, từng tốt nghiệp Đại học Berkeley ở Mỹ và được tình báo Ghana tuyển dụng vào năm 1980. Nói tiếng Anh lưu loát và có “mác” từng tốt nghiệp đại học danh tiếng ở Mỹ, nên chẳng bao lâu sau, phái viên liên lạc Soussoudis đã làm mê tít điệp viên nằm vùng của CIA tại Ghana là Sharon Scranage.

Từ Scranage, Soussoudis đã khai thác được các thông tin liêu quan đến hoạt động của CIA không chỉ tại Ghana mà còn tại các quốc gia lân cận như Burkina Phaso, Bờ Biển Ngà.

Hậu quả là từ tháng 5/1984 đến tháng 12/1984, phản gián Ghana đã lần lượt bắt giữ 8 điệp viên nội ứng người Ghana làm việc cho CIA ngay trên lãnh thổ Ghana, trong đó có những nhân vật quan trọng như Đại tá John Awuakye, chỉ huy hậu cần của quân đội Ghana, Kwamena Ahwoi, viên chức cao cấp của chính quyền Ghana. Ngoài ra, một điệp viên CIA nằm vùng, người Mỹ, tên David Green, cũng bị sát hại trên đường phố thủ đô Accra vào tháng 1-1985.

Sự việc các đường dây điệp báo bị phá vỡ tại Ghana trong một thời gian ngắn đã khiến CIA bị chỉ trích nặng nề, vì vậy, Giám đốc CIA William Casey ra lệnh mở một cuộc điều tra sâu rộng để tìm nguyên nhân. Tất cả các điệp viên CIA hoạt động tại Ghana đều được triệu hồi về Mỹ để trải qua các cuộc thẩm vấn và nhất là chịu kiểm tra nhiều lần bằng máy phát hiện nói dối.

Ở vòng kiểm tra thứ hai những biểu lộ tâm lý bất ổn của Scranage đã khiến CIA nghi vấn. Những cuộc điều tra bí mật sau đó được phối hợp giữa CIA và FBI đã phát hiện việc Scranage có quan hệ mật thiết với Soussoudis. CIA chưa vội bắt giữ Scranage mà điều động nữ điệp viên này đến nhận công tác tại chi nhánh CIA ở thủ đô Washington.

Để tiếp tục thu thập thông tin từ Scranage, tình báo Ghana cũng quyết định điều động Soussoudis đến Mỹ dưới lốt nhân viên Sứ quán Ghana tại thủ đô Washington mà không biết là kể từ khi đặt chân lên lãnh thổ Mỹ, Soussoudis đã bị giám sát chặt chẽ bởi FBI.

Vào ngày 12/7/1985, các đặc vụ của FBI đã bắt giữ Scranage tại một nhà hàng nhỏ ở ngoại ô thủ đô Washington khi đang chuyển giao tài liệu liên quan đến việc giám sát hoạt động của các phái bộ ngoại giao nước ngoài tại thủ đô Washington cho Soussoudis. Bị thẩm vấn, Scranage thú nhận mọi tội trạng nhưng cho rằng là đã phản bội lại tổ chức là do bị Soussoudis... mồi chài.

Ngày 16/11/1985, phiên tòa được mở tại thủ đô Washington, nữ điệp viên Sharon Scranage đã bị tuyên phạt 15 năm tù giam về tội chuyển giao tài liệu mật quốc gia cho tình báo nước ngoài, phản bội lại tổ chức.

Điệp viên người Ghana Michael Soussoudis bị tuyên phạt 28 năm tù giam, nhưng đến ngày 28/11/1985, được dẫn giải về lại Ghana để trao đổi với 8 điệp viên nội gián người Ghana làm việc cho CIA bị bắt giữ vào năm 1984