Howard D'Effingham - Mata Hari thứ hai của nước Anh

Thứ Hai, 28/12/2009, 09:45
Chương trình 3245 là một kế hoạch tuyệt mật của Chính phủ Anh có mục tiêu xây dựng dưới lòng thủ đô London một hệ thống hầm ngầm một khi xảy ra chiến tranh hạt nhân. Hệ thống hầm ngầm này được khởi công xây dựng vào năm 1951 dưới thời của Thủ tướng Clement Attlee khi Chiến tranh lạnh bắt đầu. 500 công nhân sau khi được sàng lọc gắt gao và giám sát bởi Cơ quan Phản gián Anh (MI-5) đã tham gia thi công công trình bí mật này.

Tưởng rằng mọi thông tin về công trình  này sẽ được giữ kín, nhưng đến năm 1957 bắt đầu xuất hiện trên một số phương tiện thông tin đại chúng tại Ba Lan và một số quốc gia XHCN Đông Âu, sau đó được đăng tải lại trên hai tờ báo ở Anh là Daily Express và Daily Worker.

Một chiến dịch săn tìm đặc biệt được triển khai trên toàn lãnh thổ Anh và một số quốc gia châu Âu, trong đó có cả một số quốc gia XHCN Đông Âu dưới sự điều hành của hai chỉ huy tình báo Anh là Menzies Stewart, Giám đốc Cơ quan Tình báo hải ngoại (MI-6) và Roger Hollis Giám đốc MI-5. Chiến dịch săn tìm cuối cùng cũng đã phát hiện ra được thủ phạm, đó là một nữ quý tộc người Anh gốc Ba Lan tên Maria Howard d'Effingham.

Maria Howard d'Effingham có tên thật là Maria Malvina Gertler sinh ngày 16/12/1914 tại thủ đô Budapest, Hungary trong một gia đình người Hungary gốc Do Thái. Năm 1918, khi Ba Lan giành độc lập từ tay đế quốc Áo -Hung sau khi Chiến tranh thế giới lần thứ nhất chấm dứt, gia đình Maria chuyển đến sinh sống tại Ba Lan. Năm 1934, Maria lập gia đình với một sĩ quan tình báo người Ba Lan tên Edouard Stanislas Weisblat. Chính Weisblat đã tuyển dụng Maria làm việc cho tình báo Ba Lan.

Tuy nhiên, điều mà tình báo Anh không nắm được là trong thời gian làm việc cho tình báo Ba Lan, Maria cũng cộng tác với tình báo Đức trong một đường dây điệp báo nằm vùng của Đức tại Ba Lan do Otto Wolf phụ trách. Otto Wolf hoạt động tại Ba Lan dưới vỏ bọc một doanh nhân người Bồ Đào Nha buôn bán vũ khí và có quan hệ với cả tình báo Pháp và tình báo Liên Xô.

Khi nổ ra Chiến tranh thế giới lần thứ hai, theo yêu cầu nhiệm vụ, Maria đến Anh định cư lấy lý do lo ngại bị Đức Quốc xã bắt giữ vì là người Do Thái. Đến năm 1940, Maria lập gia đình với một quý tộc người Anh tên Howard d'Effingham. Maria nhanh chóng thâm nhập vào giới quý tộc và giới thượng lưu Anh, sau đó trở thành bạn thân của nhiều nhân vật quan trọng như Randolph Churchill, con trai của Thủ tướng Anh Winston Churchill, Đại tá Gerald Mitchell, quan chức cao cấp làm việc tại Bộ Chiến tranh...

Tình báo Anh bắt đầu giám sát các mối quan hệ của Maria kể từ khi phát hiện Maria còn có quan hệ bí mật với Ivan Maisky, Đại sứ Ba Lan tại Anh. Maisky không chỉ là một nhà ngoại giao mà còn là một nhà tình báo chuyên nghiệp. Tận dụng mối quan hệ trước đây giữa Maria với tình báo Ba Lan, Maisky quyết định nối liên lạc với Maria. Maria trở thành điệp viên nội gián  làm việc lần thứ hai cho tình báo Ba Lan dưới sự điều hành của Maisky.

Điệp viên nội gián Maria Howard D'Effingham.

Để tránh bị tình báo Anh theo dõi và phát hiện, Maisky yêu cầu Maria không chuyển giao thông tin tài liệu về an ninh, quốc phòng thu thập được ở các hộp thư chết hay các điểm hẹn tại thủ đô London mà tại nhiều quốc gia khác khi Maria đi du lịch cùng chồng. Chính trong một lần đi du lịch Thụy Sĩ  Maria đã chuyển giao cho tình báo Ba Lan thông tin, tài liệu liên quan đến việc Anh đang bí mật xây dựng hệ thống hầm ngầm quan trọng dưới lòng thủ đô London.

Hoạt động nội gián của Maria cuối cùng lại bị phát hiện không phải từ  sự điều tra của tình báo Anh mà là từ sự phản bội của Edouard Stanislav Weisblat, chồng trước đây của Maria, vẫn đang làm việc cho tình báo Ba Lan. Trước đó, Weisblat đã bị chính quyền Pháp truy bắt về tội sử dụng hộ chiếu giả để thâm nhập vào lãnh thổ Pháp. Vì vậy Weisblat quay sang đề nghị tình báo Anh can thiệp để được cấp hộ chiếu Anh, đổi lại Weisblat sẽ khai báo thông tin về việc Maria có thời gian làm việc cho tình báo Ba Lan và vẫn còn duy trì sự cộng tác này. Dựa vào khai báo của Weisblat, tình báo Anh quyết định bắt giữ Maria.

Bị biệt giam tại nhà tù Holloway ở ngoại ô thủ đô London, do không chịu khai báo nên Maria liên tục bị thẩm vấn. Cuối cùng Maria phải thú nhận hoạt động điệp báo của mình. Cô khai báo cứ mỗi lần chuyển giao thông tin, tài liệu về an ninh, quốc phòng của nước Anh cho tình báo Ba Lan, Maria lại được trả công từ 500 đến 1.000 bảng Anh.

Ngày 6/2/1964, Tòa án đặc biệt Old Bailey ở thủ đô London đã tuyên phạt Maria 16 năm tù giam về tội hoạt động điệp báo, tiết lộ bí mật quốc phòng của nước Anh. Sau khi được trả tự do trước thời hạn vào năm 1977, Maria chuyển đến sinh sống tại Australia và qua đời tại đó vào năm 1982

Văn Hòa (theo CiCentre)
.
.
.