Dựng chân dung nghi phạm từ ADN

Thứ Ba, 03/02/2015, 16:18
Parabon NanoLabs, một trung tâm nghiên cứu ở Virginia, Mỹ mới đưa ra "công nghệ" dựng chân dung nghi phạm từ mẫu ADN có tên là "Snapshot". Điều này đang mở ra những hướng đi mới trong điều tra tội phạm, nhất là với những vụ án chưa xác định được nghi phạm.

"Hãy khởi động lại vụ án bằng Snapshot"

"Đừng để những vụ án rơi vào bế tắc nếu đã thu giữ được mẫu ADN tại hiện trường. Hãy khởi động điều tra với Snapshot. Snapshot là một dịch vụ phân tích ADN mới, có thể giúp chỉ dẫn điều tra bằng cách dự đoán hình dạng khuôn mặt của một người từ mẫu ADN.

Snapshot là giải pháp lý tưởng cho những vụ án chưa xác định được nghi phạm hoặc thiếu cơ sở dữ liệu". Đó là những dòng quảng cáo về dịch vụ phân tích mẫu ADN mới được đăng tải trên website của Parabon NanoLabs.

Cũng theo Parabon NanoLabs thì mẫu ADN sử dụng để phân tích phải từ 50 picograms (0,05 nanograms). Mẫu có thể lấy từ nhiều nguồn khác nhau nhưng ít nhất phải là một dấu vân tay. Khi có mẫu ADN, các chuyên gia sẽ tiến hành phân tích và gửi báo cáo chi tiết chân dung đối tượng, bao gồm hình dạng khuôn mặt, màu mắt, da và tóc cũng như nguồn gen gốc.

 "Với những thông tin mà chúng tôi cung cấp, bạn có thể thu hẹp diện nghi phạm và mở ra những hướng điều tra mới", một đoạn quảng cáo trên website  của Parabon NanoLabs.

Dựng chân dung nghi phạm từ phân tích ADN hy vọng sẽ mở ra những hướng điều tra mới trong những vụ án chưa xác định được nghi phạm.

Snapshot là kết quả nghiên cứu kéo dài bốn năm của Parabon NanoLabs với sự hỗ trợ kinh phí từ Bộ Quốc phòng Mỹ (DoD). Snapshot khai thác dữ liệu và các thuật toán tiên tiến trong lĩnh vực sinh học để dự đoán gen di truyền gốc, màu mắt, màu tóc, màu da, tàn nhang, hình dạng khuôn mặt của các cá nhân đến từ bất kỳ dân tộc nào.

"ADN mang thông tin chỉ dẫn di truyền các đặc tính vật lý của một cá nhân. Bằng cách xác định thông tin di truyền có liên quan đến ngoại hình, Snapshot giải mã hàng chục nghìn biến thể di truyền từ một mẫu ADN và sử dụng thông tin này để dự đoán những gì mà một người chưa được biết sẽ như thế nào", phát ngôn viên của Parabon NanoLabs chia sẻ.

Tuy nhiên, đại diện của Parabon NanoLabs cũng cho biết thêm, một số đặc điểm cơ thể không chỉ bị quy định bởi kiểu gen mà còn bị ảnh hưởng bởi môi trường sống. Chính vì vậy, Snapshot dự đoán các đặc điểm với khả năng chính xác khác nhau. Chẳng hạn như màu mắt có tính di truyền cao (tức là, màu mắt không bị ảnh hưởng nhiều bởi các yếu tố môi trường) được dự đoán với độ chính xác cao hơn.

Những thử nghiệm đầu tiên

Thông tin được đăng tải trên tờ Daily Mail (Anh) cho hay, dựng chân dung đối tượng từ mẫu ADN thực chất đã được sử dụng trong điều tra những vụ án giết người chưa tìm được thủ phạm từ năm 2011. Ellen McRae Greytak, Giám đốc của Parabon nói với Tạp chí Popular Science rằng, Snapshot đã được sử dụng trong 10 trường hợp trên toàn nước Mỹ và đơn vị đầu tiên báo cáo kết quả sử dụng Snapshot là Cảnh sát Columbia.

Vào năm 2011, vụ giết hại Candra Alston, 25 tuổi và cô con gái Malaysia Boykin, 3 tuổi gây rúng động nước Mỹ. Tuy nhiên, thủ phạm của vụ án là ai đến nay vẫn là một ẩn số vì ngoài mẫu ADN mà thủ phạm để lại hiện trường, cơ quan điều tra không có thêm bất cứ manh mối hay người làm chứng nào.

Để điều tra vụ án, cảnh sát Columbia đã phải nhờ đến Snapshot. Chân dung đối tượng đã được dựng lên. Đó là một nam giới, da đen, tóc và mắt màu nâu. Mark Vinson, cán bộ phụ trách điều tra vụ án cho biết, từ chân dung tội phạm được xây dựng từ mẫu phân tích ADN, hơn 200 người đã được gọi hỏi vì nghi vấn liên quan đến vụ án mạng. Khoảng 150 người đã cung cấp mẫu ADN cho cơ quan điều tra nhưng những mẫu này không phù hợp với mẫu ADN thu được tại hiện trường.

Công nghệ phân tích ADN ngày nay đang đạt được rất nhiều thành tựu mới, một trong những thành công đó là AncestryDNA. AncestryDNA, một dịch vụ tìm kiếm tổ tiên của mình đang rất được yêu thích, nhất là ở Anh. Kết quả phân tích mẫu AND có độ chính xác cao do được "kiểm tra chéo" với hàng triệu "cây gia đình". Dịch vụ này có thể giúp "mở bức màn bí mật" của một người trước khi di chuyển đến sinh sống ở Vương quốc Anh.

Kết quả phân tích được lưu trữ trên hệ thống cơ sở dữ liệu mã hóa an toàn và liên kết với tài khoản cá nhân. AncestryDNA có thể giúp mọi người xác định được mối quan hệ với người thân mà mình chưa biết thông qua danh sách thành viên có những đặc điểm chung từ mẫu phân tích ADN. Kể từ khi được giới thiệu vào năm 2012, AncestryDNA đã thu hút khoảng 700.000 người sử dụng dịch vụ.

T. Phạm (tổng hợp)
.
.
.