Europol triệt phá 2 trang web đen AlphaBay và Hansa

16:53 27/07/2017
Sau khi trang web đen số 1 thế giới là Silk Road bị cơ quan chức năng đánh sập hồi tháng 10-2013, AlphaBay nhanh chóng thay thế vị trí này và mới bị Cảnh sát châu Âu (Europol) đóng cửa.

Cùng chung số phận với AlphaBay là Hansa. Và chỉ trong một thời gian ngắn, trang web đen Dream Market đã trở thành địa chỉ hấp dẫn của thế giới ngầm.

Theo thông báo chung của Europol và Bộ Tư pháp Mỹ, đây là chiến dịch lớn nhất từ trước đến nay đánh vào các trang web đen và khi bị đóng cửa, AlphaBay có tổng giá trị giao dịch gần 1 tỉ USD, kể từ khi "xưng bá" hồi đầu năm 2014.

Ngoài vũ khí, AlphaBay và Hansa còn cung cấp đủ loại ma túy, dữ liệu bị đánh cắp và những hàng hóa bất hợp pháp khác.

Thông báo của Europol

Europol cho biết, việc đánh sập 2 trang web đen AlphaBay và Hansa sẽ dẫn đến hàng trăm cuộc điều tra mới vào loại hình buôn bán bất hợp pháp trực tuyến này ở châu Âu.

Europol cũng thông báo, họ đang phối hợp với cảnh sát nhiều nước châu Âu và cơ quan chức năng Mỹ để thu thập thông tin về những người mua bán trên 2 trang web đen AlphaBay và Hansa.

Theo thống kê, số người mua bán trên AlphaBay và Hansa đến từ 37 quốc gia. Và cơ quan thực thi pháp luật tại 37 quốc gia này cũng đã nhận được danh sách của những người kể trên. Theo tờ

The Wall Street Journal, AlphaBay bị Europol đánh sập từ thượng tuần tháng 7 với sự hỗ trợ của FBI. AlphaBay tiến hành giao dịch trực tuyến súng đạn, dược phẩm bất hợp pháp, trong đó có thuốc giảm đau fentanyl, chất gây nghiện heroin và phần mềm tấn công mạng.

Ngay sau khi không thể truy cập vào AlphaBay, "cư dân mạng của thế giới ngầm" lập tức tìm đến Hansa và trang web đen này đã bị cảnh sát Hà Lan kiểm soát từ tháng 6.

Theo The Wired, vì không biết đang bị kiểm soát, nên những người tham gia giao dịch trên Hansa đã vô tình cung cấp cho Europol tên tài khoản, mật khẩu và mọi di biến động của họ. Lượng người truy cập vào Hansa tăng nhanh tới mức trang này phải thông báo "không nhận thêm thành viên".

Theo giới truyền thông, cảnh sát Hà Lan thâm nhập và kiểm soát Hansa ngày 20-6, sau khi Đức bắt 2 quản trị viên cho trang web này. Ngày 20-7, cảnh sát Hà Lan cho biết, đã bắt các quản trị viên của Hansa cùng một nhà cung cấp chính trên trang web này.

"Họ điên cuồng đổ về Hansa và chúng tôi ghi nhận số lượng người dùng trên trang web này tăng gấp 8 lần ngay sau khi AlphaBay bị đánh sập", Giám đốc Europol Rob Wainwright cho biết.

Đồng thời thông báo, việc đánh sập 2 trang web đen AlphaBay và Hansa là ví dụ cho thấy sự cải thiện khả năng phối hợp của cơ quan thực thi pháp luật trên thế giới trong cuộc chiến chống lại bọn tội phạm, kể cả khi chúng hoạt động trong bóng tối. Ngày 13-7, Hansa thông báo đóng cửa "vì lý do kỹ thuật".

Giới truyền thông dẫn số liệu từ Europol cho biết, Hansa có khoảng 1.800 người kinh doanh với đủ loại ma túy, còn AlphaBay có hơn 200.000 người dùng và 40.000 người bán hàng, gấp 10 lần Silk Road trước đây. Theo khẳng định của Europol, gần 10.000 địa chỉ bưu điện của khách hàng Hansa, cùng hàng chục ngàn tin nhắn của họ đã được ghi vào "sổ đen".

Theo tờ The New York Times, 2 người Đức đã bị bắt với cáo buộc điều hành trang web Hansa. Theo giới chuyên môn, sau khi AlphaBay và Hansa bị đóng cửa, sẽ có trang web mới thay thế vị trí này, do đó Europol và các cơ quan chức năng châu Âu sẽ phải nhanh chóng phát hiện và đánh sập nó.

Giới chuyên môn cũng đưa ra những cảnh báo về nguy cơ đe dọa khủng bố từ vũ khí trên chợ đen trực tuyến.

Giao diện AlphaBay sau khi bị đóng.

Sự phối hợp của Mỹ

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Jeff Sessions khẳng định, đây là một trong những vụ án hình sự quan trọng nhất trong năm. Đồng thời cho rằng, các cơ quan thực thi pháp luật đang phải đối mặt với thách thức mới từ các tổ chức tội phạm trong nước và xuyên quốc gia.

Hãng BBC đã dẫn lời ông Jeff Sessions cho biết, có nhiều người Mỹ, đặc biệt là thanh thiếu niên, đã trở thành nạn nhân của các loại thuốc cấm trên AlphaBay.

"Một nạn nhân chỉ mới 18 tuổi. Cô ấy qua đời hồi tháng 2 vì dùng quá liều loại thuốc giảm đau mạnh nhóm synthetic opioid, mua trên AlphaBay. Và 1 cậu bé 13 tuổi cũng đã chết sau khi dùng quá liều synthetic opioid do một người bạn cùng lớp mua trên AlphaBay", ông Jeff Sessions nói.

Bộ trưởng Tư pháp Jeff Sessions cho biết, AlphaBay và Hansa có hàng chục nghìn người rao bán, phục vụ hơn 200.000 khách hàng trên thế giới, với lượng giao dịch từ 600.000  USD đến 800.000 USD mỗi ngày.

"Các người không còn an toàn và không thể trốn thoát. Chúng tôi sẽ truy lùng, đập tan tổ chức và mạng lưới của các người. Các người sẽ bị truy tố", ông Jeff Sessions tuyên bố. Quyền Giám đốc FBI Andrew McCabe coi đây là chiến dịch mang tính "cột mốc".

Theo giới chuyên môn, khi sáng lập viên Ross Ulbricht của Silk Road bị bắt, FBI đã thu giữ một lượng bitcoin với tổng giá trị khoảng 33,6 triệu USD.

Sau đó, 1 nhân viên FBI từng tham gia điều tra Ross Ulbricht đã bị buộc tội đánh cắp khoảng 800.000 USD bitcoin. Nhưng điều này chưa thấy đề cập khi người ta đánh sập AlphaBay và Hansa, đồng thời bắt giữ các nghi can.

Được biết, AlphaBay cung cấp hơn 250.000 danh sách tân dược bất hợp pháp và chất độc hóa học, trên 100.000 quảng cáo về súng đạn, các dữ liệu cá nhân bị đánh cắp, hàng giả, phần mềm độc hại và các công cụ tấn công máy tính.

Theo nhận xét của Andrei Barysevich, Giám đốc tập đoàn Recorded Future, AlphaBay là chợ đen trực tuyến lớn nhất trong thế giới ngầm của mạng Internet.

AlphaBay có trụ sở tại Nga, nhưng sử dụng ngôn ngữ chủ yếu là tiếng Anh, có công cụ tra cứu riêng với tên gọi Grams, được mệnh danh là "Google của thế giới ngầm". Mọi giao dịch thành công đều phải trả phí 3,9% cho AlphaBay.

Theo giới chuyên môn, chỉ sau 90 ngày đầu hoạt động, AlphaBay đã thu hút được 14.000 người sử dụng. Và kể từ cuối năm 2015 tới khi bị đánh sập, AlphaBay là trang web đen lớn nhất trên mạng với giá trị giao dịch từ 520.000 euro đến 700.000 euro/ngày.

Một trong những chiếc siêu xe cảnh sát thu giữ khi bắt Alexandre Cazes.

Cái chết bí ẩn của Alexandre Cazes

20 ngày trước (5-7), nhà đồng sáng lập AlphaBay là Alexandre Cazes, 25 tuổi, công dân Canada sống tại Bangkok, Thái Lan bị bắt. Cùng ngày Alexandre Cazes bị bắt tại Thái Lan, cảnh sát Hoàng gia Canada đã khám xét nhà mẹ đẻ của hắn và nhà kho ở Trois-Rivieres, Quebec.

Nhưng chỉ sau mấy ngày "nhập kho", Alexandre Cazes đã treo cổ tự sát trong nhà tù ở Bangkok, trước khi bị FBI và Cơ quan Chống ma túy Mỹ (DEA) dẫn độ.

Đại sứ quán Mỹ tại Bangkok tuyên bố, Alexandre Cazes bị bắt theo yêu cầu của Washington. Theo tờ Bangkok Post, thi thể của Alexandre Cazes được lính canh phát hiện vào khoảng 7h32' ngày 12-7.

Alexandre Cazes phải trốn sang Thái Lan để tránh sự truy lùng của Europol và FBI. Alexandre Cazes treo cổ bằng một chiếc khăn tắm trong phòng giam của Cục Chống ma túy Thái Lan (NSB) ở Bangkok hôm 12-7, chỉ 1 giờ trước khi gặp các công tố viên xử lý việc dẫn độ sang Mỹ để đối mặt với cáo buộc buôn ma túy và rửa tiền.

"Kiểm tra sơ bộ thi thể, cùng lời khai của các nhân chứng cho thấy, Alexandre Cazes đã treo cổ", tướng Sunthon Chalermkiat, một lãnh đạo của NSB nói với tờ Bangkok Post.

Chuyên gia máy tính Alexandre Cazes, đồng sáng lập AlphaBay đã tự sát hôm 12-7.

Tờ Sydney Morning Herald đã dẫn lời Cảnh sát trưởng Surasak Khunnarong cho biết, cảnh quay trong camera quan sát cho thấy không có dấu hiệu tấn công vật lý đối với Alexandre Cazes. Trong khi đó, ông Martin Cazes, bố đẻ của Alexandre Cazes không tin con trai đã tự sát.

"Tôi khó chấp nhận rằng con trai đã tự tử dưới sự giám sát của cảnh sát", ông Martin Cazes nói với trang web Canoe của Canada. Đồng thời hy vọng kết quả khám nghiệm tử thi sẽ tìm ra sự thật đằng sau cái chết của con trai mình.

Khi bị cảnh sát Thái Lan bắt, Alexandre Cazes được biết đến với cái tên DeSnake. Sau khi bắt Alexandre Cazes tại nhà riêng ở Phutthamonthon Sai 3, quận Thawi Watthana, Bangkok, cảnh sát Thái Lan đã tịch thu hàng triệu USD, 4 xe hơi Lamborghini và 3 bất động sản.

Theo ông Soontorn Chalermkiat, người phát ngôn của NSB, người vợ Thái Lan của Alexandre Cazes, được cho là đang mang thai, đang phải đối mặt với cáo buộc rửa tiền. Bởi Alexandre Cazes không kinh doanh ở Thái Lan, nhưng lại sở hữu nhiều căn nhà ở đây.

Theo giới truyền thông, Alexandre Cazes là chuyên gia máy tính, đã sống ở Thái Lan 8 năm, với số tài sản khoảng 15 triệu USD.

Cảnh sát Thái Lan bắt Alexandre Cazes hôm 5-7, và phát hiện máy tính xách tay của hắn đang mở và đăng nhập vào máy chủ của AlphaBay. Việc này giúp cơ quan chức năng truy cập và sử dụng mọi thông tin và mật mã trên máy chủ của AlphaBay.

Và thông qua đó, Cảnh sát Thái Lan biết rằng, từ tháng 5-2015 đến tháng 2-2017, đã có 450 triệu USD giao dịch thông qua AlphaBay và Alexandre Cazes thu trên 23 triệu USD từ những giao dịch thành công kể trên.

Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2017, AlphaBay đã giao dịch thành công số thẻ tín dụng bị đánh cắp, với tổng giá trị lên tới 5 triệu USD. AlphaBay từng tuyên bố trên diễn đàn Reddit rằng, sẽ hỗ trợ cho một loại tiền ảo mới có tên gọi Monero, được bảo mật tốt hơn cả Bitcoin.

Theo lý thuyết, Monero sẽ khiến những ai muốn điều tra lịch sử giao dịch gặp rất nhiều khó khăn và việc truy tìm giao dịch qua blockchain trở thành một việc gần như bất khả thi. 

Trong kết quả công bố hôm 21-7, Đại học Manchester và Viện nghiên cứu phi lợi nhuận RAND châu Âu có trụ sở tại Anh đã cảnh báo, hoạt động mua bán vũ khí trên chợ đen trực tuyến đang gia tăng và tiếp tay cho hoạt động khủng bố. Đây là nghiên cứu đầu tiên tìm hiểu về quy mô giao dịch bất hợp pháp các loại súng đạn và chất nổ trên chợ đen trực tuyến. Và kiểu chợ đen này có nguy cơ trở thành nguồn cung cấp vũ khí cho các băng đảng tội phạm hoặc các đối tượng khủng bố hoạt động theo hình thức "sói đơn độc". Theo số liệu thu thập hồi năm ngoái trên 12 cryptomarket - một loại chợ đen của các loại đối tượng bất hảo, khoảng 60% vũ khí được mua bán trên thị trường này có xuất xứ từ Mỹ. Giáo sư Judith Aldridge của Đại học Manchester cho biết, bất kỳ ai cũng có thể truy cập vào chợ đen trực tuyến và chỉ trong vài phút họ đã có thứ mình cần.


Phạm Huy Anh