Công nghệ kỹ thuật hình sự mới trong điều tra tội phạm

14:00 28/07/2015
Từ nhiều năm nay, dấu vân tay và ADN là hai nguồn thông tin, chứng cứ quan trọng phục vụ truy nguyên đối tượng, điều tra vụ án. Tuy nhiên, hiệu quả khai thác vẫn còn có nhiều hạn chế do yếu tố công nghệ chưa cho phép. Mới đây, các chuyên gia kỹ thuật hình sự của cảnh sát Anh và Mỹ đã nghiên cứu cho ra đời các sản phẩm công nghệ giúp cải tiến công năng, nâng cao hiệu quả ứng dụng các nguồn thông tin này trong phòng chống tội phạm.

Sau nhiều năm khảo sát và lập đề án khảo sát chi tiết, Bộ Nội vụ Anh đã chi hơn 732.000 USD cho dự án phát triển sản phẩm công nghệ có tên "Kiểm tra ADN nhanh" (RD). Thiết bị này chỉ nhỏ gọn bằng một chiếc máy in văn phòng bình thường và rất dễ di chuyển, sử dụng, cho phép so sánh nhanh mẫu ADN thu được tại hiện trường với các mẫu đang lưu trữ trong cơ sở dữ liệu. 

Kỹ thuật viên có thể dễ dàng mang theo khi tác nghiệp, thậm chí ngay tại hiện trường và chỉ mất khoảng 3 phút để nạp mẫu ADN vào máy và thao tác lệnh tiến hành xét nghiệm. Yêu cầu về số lượng và chất lượng mẫu phẩm ADN đơn giản hơn các công nghệ xét nghiệm ADN hiện nay mà không làm mất đi tính chính xác. Máy cũng có thể xuất in các hình ảnh màu ngay sau khi có kết quả.

Nếu công nghệ xét nghiệm ADN trước đây chỉ có thể cho kết quả nhanh nhất trong vòng vài ngày thì với công nghệ xét nghiệm nhanh RD có thể cho kết quả chỉ trong vòng 90 phút mà vẫn đảm bảo tính chính xác cao hơn. Một điểm tiến bộ quan trọng là trong cùng một thời gian, một máy RD có thể tiến hành đồng thời tới 7 xét nghiệm ADN với nhiều mức độ chất lượng mẫu khác nhau.

Việc giảm rất nhiều thời gian xét nghiệm với RD có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong điều tra tội phạm, giúp cảnh sát truy nguyên được chính xác đối tượng và khoanh vùng, bắt giữ kịp thời đối tượng, không để đối tượng có thời gian đối phó, tẩu thoát hoặc thực hiện tội phạm mới, đặc biệt là trong các vụ án cần truy xét nhanh theo dấu vết nóng, những vụ án đặc biệt nghiêm trọng, các vụ khủng bố…. 

Công nghệ chụp ảnh vân tay mới.

Công nghệ này cũng giải được bài toán khó với các điều tra viên trong các vụ án mà việc thu mẫu ADN rất khó khăn, lượng mẫu phẩm thu được không nhiều hoặc chất lượng không được tốt do các điều kiện tác động bởi thời gian, thời tiết hoặc sự cố tình che giấu, phá hoại của các đối tượng phạm tội, nhất là các mẫu lông, tóc, tinh dịch... 

Máy xét nghiệm nhanh ADN.

Một cải tiến nữa là các máy này có hệ thống pin xạc dự phòng công suất lớn rất nhỏ gọn cho phép máy có thể vận hành ngay trong điều kiện bị mất điện hoặc tại khu vực hiện trường không có điện giúp tiết giảm tối đa thời gian giám định.

Cảnh sát bang Florida (Mỹ) đã nghiên cứu và phát triển công nghệ nhận dạng vân tay mới (MALDIMSI). Sử dụng công nghệ chụp ảnh siêu vi laze, MALDIMSI cho phép điều tra viên chụp ảnh siêu cận cảnh các dấu vân tay thông qua hệ thống ống kính như kính hiển vi cực nhạy, giúp có được các hình ảnh kỹ thuật số rõ nét nhất về mọi chi tiết dù là cực nhỏ trên vân tay thu được từ hiện trường hoặc mẫu vân tay của đối tượng, nạn nhân, người cần truy tìm. 

Căn cứ hình ảnh siêu cận và siêu nét với các điểm ảnh được số hóa tự động trong phần mềm nhận dạng này, các điều tra viên có thể tiến hành so sánh tốt hơn với các mẫu vân tay trong cơ sở dữ liệu vân tay hiện có của mình hoặc kết nối với cơ sở dữ liệu của các tổ chức cảnh sát quốc tế như Interpol, EUROPOL hoặc gửi tới cảnh sát các nước khác để truy nguyên đối tượng.

Việc so sánh các mẫu vân tay trên hệ thống tự động sẽ tránh được nhiều sai sót hoặc không đầy đủ như với các phương pháp trước kia, đặc biệt là đối với các mẫu vân tay không được thu mẫu tốt, chất lượng kém, bị mờ, nhòe hoặc với vân tay của người chết lâu ngày mà thi thể đã bị phân hủy, chất lượng mẫu vân tay thu được thấp do các điều kiện về thời tiết, thời gian... 

 Công nghệ mới sẽ giúp bắt giữ đối tượng phạm tội dễ dàng hơn.

Trong một số trường hợp đối tượng dùng thủ đoạn mài da tay để làm mờ dấu vân tay mà các phương pháp giám định trước đây đành bất lực thì MALDIMSI vẫn có khả năng làm rõ và khôi phục lại được hình ảnh dấu vân tay gốc của đối tượng.

MALDIMSI có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác điều tra trong các vụ án mà vân tay của người được thu mẫu không có trong cơ sở dữ liệu về vân tay của cảnh sát hoặc cảnh sát không xác định được danh tính đối tượng. Ngoài ra, các hình ảnh thu được có thể giúp điều tra viên phát hiện được những vật thể siêu nhỏ và chất hóa học ẩn trong gờ vân tay mà mắt thường không phát hiện được để giúp xác định nguyên nhân cái chết, đưa ra các giả thuyết điều tra.

Tuy mới được đưa vào thử nghiệm và chưa chính thức áp dụng nhưng các ứng dụng này đang được lực lượng cảnh sát quốc tế rất trông đợi. Hai công nghệ mới này được đánh giá sẽ tạo ra những bước đột phá lớn trong công tác phòng, chống tội phạm thời gian tới của cảnh sát. Cảnh sát Anh và Mỹ cũng có khả năng thu được nhiều tiền từ việc bán sản phẩm hoặc chuyển giao bản quyền công nghệ cho cảnh sát các nước khác.

Phương Dung - Anh Khôi