Lừa đảo online đánh vào lòng trắc ẩn

Thực tế, đây không phải là sự thật ngoài đời thực, mà là chiêu trò lừa đảo tinh vi được vận hành bởi mô hình lừa đảo lan truyền trên không gian mạng, đánh vào tâm lý cùng sự thương xót của xã hội dành cho trẻ em.

Những đứa trẻ bị bắt cóc... trên mạng

Tung tin giả bắt cóc trẻ em, thay hình đổi dạng các clip, nhằm kích động người dân nhẹ dạ, vội vàng nhấn nút “Chia sẻ”, từ đó giúp bài viết nhanh chóng đạt hàng nghìn lượt tương tác nhằm phục vụ mục đích lừa đảo.

Ngày 28/2, trong quá trình theo dõi tình hình trên không gian mạng, Công an phường Hoài Nhơn Đông (Gia Lai) phát hiện tài khoản Facebook mang tên Bảo Nguyễn đăng tải bài viết cầu cứu về việc một bé trai 2 tuổi tên Nguyễn Lê Anh Tú, trú tại tổ dân phố Lộ Diêu, phường Hoài Nhơn Đông, mất tích từ sáng cùng ngày, nghi bị bắt cóc.

Bài viết được xây dựng khá công phu, cung cấp đầy đủ thông tin về họ tên, nơi cư trú của cháu bé, kèm theo hình ảnh một em nhỏ và hình ảnh một người đàn ông bịt mặt đang bế trẻ em. Phần cuối bài là lời kêu gọi cộng đồng mạng chia sẻ thông tin để gia đình sớm tìm lại con. Nội dung đánh trúng tâm lý sợ hãi và thương cảm nên nhanh chóng nhận được sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng.

Tuy nhiên, ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an phường Hoài Nhơn Đông đã khẩn trương tiến hành xác minh. Kết quả cho thấy trên địa bàn hoàn toàn không xảy ra vụ việc như nội dung đăng tải; không có gia đình nào trình báo về việc trẻ em mất tích; các thông tin về nhân thân, địa chỉ đều không có thật. Tài khoản Facebook Bảo Nguyễn được xác định là tài khoản ảo, lập ra với mục đích phát tán thông tin sai sự thật.

Trước đó, tại phường Hội Phú (Gia Lai) cũng xuất hiện trường hợp tương tự. Tài khoản Facebook My Thiện Nguyện đăng tải thông tin về việc một bé trai 2 tuổi bị 2 người lạ mặt bế đi khi đang chơi trước nhà tại hẻm 183 đường Lương Đình Của. Bài viết kèm theo hình ảnh cháu bé và 2 người đứng cạnh xe máy, đồng thời kêu gọi cộng đồng mạng chia sẻ để hỗ trợ tìm kiếm.

Thông tin trên nhanh chóng lan rộng, khiến nhiều người dân hoang mang, lo lắng. Tuy nhiên, qua kiểm tra, chính quyền địa phương và lực lượng Công an khẳng định không hề có vụ việc bắt cóc nào xảy ra. Không có gia đình nào trình báo, khu vực được nêu trong bài đăng cũng không phát hiện dấu hiệu bất thường. Đây tiếp tục là một thông tin giả mạo do tài khoản ảo đăng tải.

Theo nhận định của cơ quan chức năng, những bài viết như trên không chỉ đơn thuần nhằm câu view, câu like mà còn là bước đầu trong một kịch bản lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Thủ đoạn chung của các đối tượng là tạo ra một câu chuyện gây sốc, thu hút sự quan tâm và chia sẻ rộng rãi. Khi bài viết đạt độ lan tỏa nhất định, chúng sẽ chỉnh sửa nội dung hoặc đăng tiếp bài mới với kịch bản “gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, cần tiền chữa bệnh, lo chi phí tìm kiếm...”, kèm theo số tài khoản ngân hàng để kêu gọi quyên góp.

Loại lừa đảo dễ lan truyền trên mạng

Mô hình lừa đảo lan truyền đã được hệ thống tội phạm sử dụng bấy lâu nay làm mồi nhử để nuôi các page, giả làm từ thiện, thu hút người xem, tăng like, tạo đợt sóng thông tin giả mạo lớn trên mạng xã hội. Theo đó, sau khi xây dựng câu chuyện trẻ em có hoàn cảnh thương tâm, bi đát như bị cha mẹ bỏ rơi, bị đánh đập, tra tấn, bị khuyết tật không nơi nương tựa, chúng sẽ gắn vào địa chỉ, tuyến đường có thật trên địa bàn để tạo cảm giác chân thực. Không dừng lại ở một tài khoản, các đối tượng còn lập nhiều tài khoản giả khác nhau, đồng loạt đăng tải, chia sẻ bài viết vào các hội, nhóm đông thành viên nhằm tạo hiệu ứng đám đông, khiến người đọc khó phân biệt thật, giả.

Mới đây, cộng đồng mạng được một phen “khóc hết nước mắt” khi chứng kiến cảnh người đàn ông tay ôm 3 đứa con mới sinh, quỳ gối trước căn chòi lá khóc nức nở cầu xin mọi người chia sẻ hoàn cảnh của 4 cha con, xin sự ủng hộ vật chất để người cha có tiền nuôi 3 con nhỏ. Tài khoản đăng thông tin là Từ Tâm còn bổ sung thêm: “Thương quá, anh này bị vợ bỏ đi để lại 3 đứa con mới sinh. Mong mọi người hãy giúp đỡ người cha tội nghiệp này theo thông tin tài khoản dưới phần bình luận”. Clip được chia sẻ chóng mặt trên các hội nhóm, chỉ vài tiếng sau, clip đã lọt vào tốp được quan tâm, hàng ngàn bình luận thương xót, kèm theo hình hình chuyển khoản ủng hộ. 

Vài ngày sau, cũng clip này được một tài khoản tên Vi Trần đăng tải bóc trần sự việc, tài khoản Vi Trần cho biết đã cất công đi xác minh hoàn cảnh của gia đình người đàn ông tại địa chỉ mà chủ tài khoản cung cấp. “Tên tuổi người đàn ông ôm con trong clip hoàn toàn trùng với địa chỉ nơi ở ngoài đời, nhưng hoàn cảnh vợ bỏ đi để lại 3 đứa con nhỏ và căn chòi rách thì không có. Người đàn ông trùng tên tuổi hiện đang sống êm ấm bên gia đình nhỏ và anh này cũng không hề kêu gọi ủng hộ. Hình ảnh đăng trên mạng có nét giống với khuôn mặt của anh nhưng đó là hình ảnh dựng bằng AI. Mọi người bị lừa hết rồi”, tài khoản Vi Trần bóc phốt lừa đảo từ thiện.

Sau khi bài đăng vạch trần sự thật, cũng là lúc clip “4 cha con đáng thương tội nghiệp” mất hút trên các tài khoản và hội nhóm mạng xã hội. Hàng loạt người đã trót chuyển khoản thành công bỗng chốc trở thành nạn nhân đáng thương, không biết tìm đâu ra “4 cha con nghèo rách tội nghiệp” kia để đòi lại tiền.   

Ngoài tạo dựng câu chuyện trẻ em đáng thương, chúng còn dựng câu chuyện trẻ em bị bắt cóc bằng công nghệ AI rất tinh vi và hiện đại, có khả năng che mắt và đánh lừa một bộ phận lớn cộng đồng người sử dụng mạng xã hội.

Ngày 5/2/2026, một trong những cộng đồng cư dân khu đô thị lớn nhất Thủ đô Hà Nội là Times City đã rúng động vì thông tin có 2 cháu bé bị bắt cóc ngay giữa ban ngày ở khu đô thị.

Times City là khu đô thị nhiều camera an ninh, nhiều bảo vệ an ninh ngày đêm nên sự việc này khiến hàng nghìn cư dân ở đây lo lắng, bất an. Rất nhiều KOL (người dẫn dắt dư luận), các nhà báo, nhà văn và giới văn phòng của Hà Nội đã chia sẻ rộng rãi thông tin này, chỉ trong vài giờ đồng hồ đã có hàng trăm nghìn lượt chia sẻ như những đợt sóng lớn dồn dập.

Sở dĩ câu chuyện bắt cóc trẻ em lan truyền nhanh và tạo hiệu ứng mạnh là do tội phạm đưa lên các hình ảnh có chèn hình mờ, rung, giống camera giám sát để tạo cảm giác đây là bằng chứng thật. Nhưng, sự thật phía sau đó là ảnh thường lấy từ video nước ngoài hoặc cắt ghép từ sự việc không liên quan, không có mốc thời gian, địa điểm xác thực và người xem mặc định tin này là bắt cóc thật. Hàng chục nghìn lượt thả cảm xúc thương xót, hàng nghìn bình luận cầu nguyện cho bé sớm được trở về nhà và hàng nghìn lượt chia sẻ trên các trang cá nhân, hội nhóm.

Sau khi tiến hành kiểm tra, đến cuối ngày, ban quản lý các tòa nhà đã phải thông báo trấn an tinh thần bà con và xác minh thông tin trên là hoàn toàn bịa đặt.

Hành vi tung tin bịa đặt không chỉ xâm phạm đến trật tự an toàn xã hội mà còn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý người dân, đặc biệt là các gia đình có con nhỏ. Mỗi lần xuất hiện thông tin bắt cóc trẻ em, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an, thậm chí hạn chế cho con em ra ngoài vui chơi, học tập. Điều này vô hình trung làm xáo trộn đời sống sinh hoạt bình thường của người dân. Các thủ đoạn ở từng sự việc nêu trên đều nhắm đến mục đích lừa đảo thông qua kêu gọi từ thiện, hỗ trợ nạn nhân, chiếm đoạt tài sản và niềm tin của cộng đồng người tham gia các nền tảng mạng xã hội. 

Ngày 4/2/2026, TAND khu vực 1, TP Huế mở phiên tòa sơ thẩm xét xử bị cáo Nguyễn Hoàng Huy (sinh năm 2002, trú tỉnh Gia Lai) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Theo cáo trạng, xuất phát từ động cơ vụ lợi cá nhân, ngày 6/7/2025, Nguyễn Hoàng Huy nảy sinh ý định sử dụng mạng xã hội để bịa đặt các hoàn cảnh thương tâm nhằm kêu gọi từ thiện, sau đó chiếm đoạt tiền ủng hộ để tiêu xài cá nhân. Huy sử dụng tài khoản Facebook cá nhân mang tên “Cu Huy” và lập fanpage “Tin Việt - Cam”. Thời gian đầu, bị cáo đăng tải nhiều bài viết thời sự, tin tức sao chép từ các trang mạng xã hội khác nhằm thu hút lượt theo dõi, tạo “vỏ bọc” đáng tin cậy.

Đến ngày 23/7/2025, Huy đăng tải thông tin hoàn toàn bịa đặt với nội dung: “Cháu bé Nguyễn Bùi Thanh Nhi, 5 tuổi, bị bắt cóc tại cổng Bến Nghé, phường Phú Hội, TP Huế (cũ), sau đó bị quăng xuống đường và bị xe cán qua tay”. Huy kêu gọi người dân ủng hộ tiền phẫu thuật gửi vào tài khoản ngân hàng đứng tên Nguyễn Hoàng Huy do bị cáo lập ra.

Thông tin giả này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội khiến nhiều người tin tưởng, thương cảm và chuyển tiền ủng hộ. Từ ngày 23/7 đến ngày 23/8/2025, Huy đã nhận hơn 84 triệu đồng từ 562 lượt giao dịch, tất cả đều với mục đích giúp đỡ “cháu Nhi”. Toàn bộ số tiền chiếm đoạt được, bị cáo sử dụng cho mục đích cá nhân.

Tại phiên tòa, hội đồng xét xử nhận định, hành vi của bị cáo không chỉ xâm phạm quyền sở hữu tài sản của nhiều cá nhân mà còn lợi dụng lòng nhân ái của cộng đồng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin xã hội.

Sau khi xem xét tính chất, mức độ hành vi phạm tội và các tình tiết liên quan, hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Nguyễn Hoàng Huy 1 năm 9 tháng tù giam về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.