TP HCM: Xe máy tạm giữ được xử lý như thế nào?

Nhiều người dân rất lo ngại, không biết những chiếc xe này được bảo quản, gìn giữ ra sao. Đặc biệt là khi xe được trả về cho chủ sở hữu, có bị "xẻ thịt" không? Để làm rõ vấn đề này PV Báo CAND - Chuyên đề ANTG đã đi tìm hiểu thực tế quá trình tạm giữ, xử lý xe vi phạm của các cơ quan chức năng.

Nghị định 146 ra đời… dân hoan nghênh, cơ quan chức năng bớt khổ

Để có cơ sở trả lời trước công luận, xung quanh việc hàng ngàn xe máy vi phạm, bị tạm giữ, khi trả về cho chủ sở hữu, số xe này có bị “xẻ thịt” không? Vừa qua, PV Báo CAND – Chuyên đề ANTG đã trực tiếp làm việc với Thiếu tướng Nguyễn Chí Dũng – Giám đốc Công an TP HCM về nội dung trên.

Thiếu tướng Nguyễn Chí Dũng đã khẳng định: “Thực tế trong những năm qua, mỗi năm thành phố tạm giữ, xử lý hàng chục ngàn xe vi phạm (chỉ tính số xe bị tạm giữ) khi nhận lại xe, chưa bao giờ chủ phương tiện tố giác việc xe của họ bị mất mát thứ gì chứ đừng nói đến “xẻ thịt”.

Mấy năm gần đây, đã rất nhiều lần CA TP HCM kiến nghị với Hội đồng nhân dân thành phố, cho phép xử lý một số hành vi vi phạm ATGT, chủ yếu là tạm giữ giấy tờ, giữ biển số xe, phạt tiền chứ không giam xe. Rất tiếc rằng những kiến nghị này chưa được xem xét.

Kể từ khi có Nghị định 146/NĐCP của Thủ tướng Chính phủ, theo phản ánh của lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT), nhân dân rất đồng tình. Vì nhiều lỗi vi phạm trước đây bị giam xe nhưng nay chỉ phạt tiền rồi cho đi.

Dù số tiền phạt có cao hơn Nghị định 152/NĐCP nhiều lần song người vi phạm vẫn đồng tình. Bên cạnh đó, các ngành chức năng cũng đã bớt khổ. Trước kia cứ mỗi tổ tuần tra của CSGT đi làm, là phải kèm theo 1 xe ôtô chở xe vi phạm bị tạm giữ. Nhìn thật khó coi, chẳng đâu giống mình cả...”.

TP HCM được xác định là thành phố lớn nhất nước. Riêng số xe máy đăng ký trên địa bàn thành phố tính đến hết tháng 9/2007 có tới 3.267 nghìn xe và 316.841 xe ôtô các loại; chưa kể hơn 60 nghìn xe cơ giới đăng ký ở các tỉnh đang hoạt động trên địa bàn thành phố.

Trước kia khi chưa có Nghị định 146/2007/NĐCP của Thủ tướng Chính phủ (Nghị định về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ), chỉ riêng xử phạt người không đội mũ bảo hiểm theo quy định, có ngày TP HCM phải tạm giữ tới cả ngàn phương tiện.

Thượng tá Phạm Văn Thịnh, Trưởng phòng CSGT đường bộ CA TP HCM cho biết: “Nếu không có Nghị định 146... thành phố sẽ không còn kho để chứa xe vi phạm...”.

Đến làm việc với các bộ phận chức năng thuộc Phòng CSGT CATP, chúng tôi mang thắc mắc của một số người dân phản ánh hàng ngàn chiếc xe vi phạm đang bị tạm giữ vì sao không giải quyết nhanh, giải phóng kho bãi mà cứ để tài sản phơi sương phơi nắng như vậy?

Lãnh đạo Phòng CSGT CA TP HCM cho biết: Đây có lẽ là câu chuyện dài về quy trình xử phạt hành chính. Đặc biệt là để ra được một quyết định tịch thu phương tiện bán đấu giá sung vào công quỹ của Nhà nước còn quá nhiều nhiêu khê.

Nếu người ngoài cuộc không tìm hiểu kỹ, dễ ngộ nhận và đổ lỗi hết cho CSGT. Qua kiểm tra thực tế của chúng tôi, hiện nay nhiều quận, huyện, thuộc CATP, vì không có kho chứa, xe vi phạm bị tạm giữ lại nhiều nên hàng ngàn xe máy vẫn phơi sương, phơi nắng. Nhìn thấy mà xót ruột.

Thượng tá Phạm Văn Thịnh, Trưởng phòng CSGT đường bộ CA TP HCM cho biết, ngoài 9 trạm, đội đóng trên địa bàn thành phố (nơi nào cũng phải sắp xếp một khu vực tạm thời làm nơi giữ xe vi phạm) còn có 6 kho với tổng diện tích 22.775m2 với sức chứa khoảng 10 nghìn xe.

Trong đó lớn nhất là kho số 1/104E đường Dương Đình Hội, phường Tăng Nhơn Phú, quận 9 với diện tích gần 10 nghìn m2. Tính đến ngày 9/10/2007, tổng số xe vi phạm đang bị tạm giữ là hơn 8.500 xe. Thực tế có thời điểm số xe vi phạm bị tạm giữ có lúc lên đến gần 10 nghìn xe.

Kiểm tra trên 6 kho giữ xe của Phòng CSGT, tất cả  các kho này đều đảm bảo an toàn, có mái che không hề bị dột nát. Lực lượng coi giữ, trả phương tiện ở mỗi kho đều có 1 biên chế thuộc lực lượng CSGT, số còn lại là nhân viên hợp đồng.

Theo quy định của CATP, các trường hợp xe vi phạm được tạm giữ ở kho, nếu chủ phương tiện khi nhận lại xe, phát hiện ra mất mát bất cứ món đồ gì người trông coi kho đều phải bồi thường.--PageBreak--

200 xe vi phạm qua đấu giá có bị “xẻ thịt”?

Theo báo cáo của Phòng CSGT đường bộ, trong tổng số 6.736 xe máy vi phạm bị tịch thu (tính từ năm 2004 đến hết tháng 7/2007) chủ yếu là những xe không có giấy tờ, xe không rõ nguồn gốc, xe đã bị giữ quá 1 năm nhưng không có người đến nhận, sau khi làm đủ các bước theo quy định của pháp luật, sẽ ra quyết định tịch thu.

Được biết, trước đây số xe bị tịch thu đều được chuyển đến Hội đồng Đấu giá tài sản thuộc Sở Tài chính. Nhưng nay căn cứ theo Khoản 1 Điều 61 Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính... Toàn bộ số xe sau khi có quyết định tịch thu đều được chuyển đến Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sản (TTDV BĐG TS) thành phố.

Và lô hàng 200 xe hai bánh gắn máy là lô hàng đầu tiên mà Phòng CSGT đường bộ chuyển giao cho TTDV BĐG TS thành phố. Cũng chính lô hàng này đã phát sinh nhiều vấn đề phức tạp mà dư luận cho rằng “xe tạm giữ của dân bị xẻ thịt”.

Trở lại vụ đấu giá 200 xe vi phạm, sau khi hoàn tất hồ sơ, ra quyết định tịch thu xe vi phạm hành chính trong lĩnh vực ATGT đường bộ, ngày 20/6/2007, Trưởng phòng CSGT đường bộ CATP đã có Công văn số 1518 PC26 (TL) gửi cho TTDV BĐG TS thành phố và Ban Vật giá - Phòng Quản lý công sản - Sở Tài chính thành phố.

Về việc chuyển giao xe 2 bánh đã có quyết định tịch thu đợt 1 năm 2007 (200 xe). Ngày 25/6/2007, đại diện TTDV BĐG TS thành phố ông Nguyễn Văn Chương đã ký nhận quyết định tịch thu xe và 200 xe 2 bánh gắn máy chở về kho của TTDV BĐG TS thành phố.

Trong tổng số 200 xe hai bánh gắn máy các loại có đến 90 xe không cùng thông số kỹ thuật, xe lắp ráp, không số khung, số máy bị mài và đục lại không xác định được số khung nguyên thủy, hoặc bị mục sét không thấy số...

Lô hàng trên được tổ chức bán đấu giá vào lúc 14 giờ ngày 17/8/2007; giá khởi điểm là 365.200 nghìn đồng, có 31 doanh nghiệp đăng ký đấu giá. Cuối cùng, Công ty TNHH TM Nguyễn Đặng trúng đấu giá ở vòng 2 với mức giá 485 triệu đồng.

Khi kiểm tra thực tế lô hàng, Công ty Nguyễn Đặng thấy có quá nhiều xe cũ, mục nát, cộng thêm dư luận cho rằng “nhiều xe đã bị xẻ thịt” nên ngày 28/8/2007, Công ty TNHH Nguyễn Đặng có đơn xin từ chối mua hàng. Chấp nhận bị mất số tiền đặt trước 5% (18.260 nghìn đồng).

Quá trình lưu giữ 200 xe máy trên tại kho của TTDV BĐG TS, đến khi mang ra đấu giá là gần 2 tháng. Như vậy quá trình quản lý lô hàng sau khi đã chuyển giao thuộc trách nhiệm TTDV BĐG TS thành phố.

Điều đáng lưu ý đây là lô hàng đầu tiên giao cho TTDV BĐG TS. Trước đó hơn 6.500 xe bị tịch thu, chuyển đến Sở Tài chính thành phố bán đấu giá đều không có bất kỳ trục trặc nào (?!).

Không có kho chứa xe vi phạm nên CA quận 7 phải để tại khuân viên CA quận

Lý giải vấn đề này, một số cán bộ Phòng CSGT cho biết: Về nguyên tắc việc TT BĐG TS thành phố cùng các cơ quan chức năng kiểm tra, xác nhận, CSGT bàn giao lô hàng trên tất cả đều rõ ràng, minh bạch. Khi lô hàng được chuyển về kho TTDV BĐG TS ở đâu, quản lý thế nào thuộc quyền của TTDV BĐG TS.

Có một thực tế lô hàng này, trong tổng số 200 xe thì đã có tới 90 chiếc thuộc loại “có vấn đề” như chúng tôi đã nêu trên. Đa số xe cũ nát, bị tạm giữ lâu ngày (từ 1 đến 5 năm). Và, mọi người cũng phải hiểu cho rõ rằng đây là xe tịch thu, mang đấu giá, chứ không phải xe mang trả cho dân bị “xẻ thịt” như nhiều người lầm tưởng.--PageBreak--

Nhiều quy định rườm rà sớm phải được bãi bỏ

Đi tìm nguyên nhân vì sao hàng ngàn xe vi phạm bị tạm giữ vẫn cứ nằm kho hết năm này sang năm khác mà không xử lý được.

Thượng tá Võ Văn Vân - Phó trưởng Phòng CSGT đường bộ CA TP HCM cho biết: Hiện nay để ra được quyết định  tịch thu xe phải qua 7 bước: Giám định tìm số nguyên thủy; xác minh tìm chủ xe; xác minh địa chỉ người vi phạm; gửi danh sách đến E15 - Bộ CA tra cứu tìm xe mất cắp; đăng báo 2 lần, mỗi lần cách nhau 30 ngày; niêm yết danh sách tại trụ sở nơi tạm giữ; tìm chủ sở hữu để trả, nếu không có mới tịch thu. Quá trình làm xong các thủ tục này thường là phải hơn 1 năm.

Đi tìm lời giải cho cái thủ tục nhiêu khê “7 bước” trên chúng tôi được biết, chưa tính số xe tạm giữ ở 24 quận, huyện ước tính hàng ngàn xe, chỉ tính riêng Phòng CSGT đường bộ hiện có khoảng hơn 5.000 xe phải tiến hành quy trình “7 bước” trên.

Và chắc chắn số xe vi phạm bị tạm giữ và tịch thu sẽ còn tăng thêm chứ không dừng lại con số hơn 5.000 xe này. Theo Phòng CSGT đường bộ CA TP HCM cho biết, đơn cử như chỉ là giám định tìm số nguyên thủy xe thôi, mỗi tháng Phòng Kỹ thuật hình sự CATP cử một tổ xuống, làm trong 5 ngày cao nhất giám định được 200 xe.

Như vậy muốn giám định hết số xe trên cũng phải mất trên 2 năm rồi. Đấy là chưa kể hàng trăm xe tạm giữ liên quan đến các tỉnh, thành trên cả nước, gửi hồ sơ nhờ CA các tỉnh xác minh giúp, đa phần không có hồi âm... Thực tế hàng loạt yêu cầu rắc rối trên cần phải được xem xét giảm bớt sao cho hợp lý.

Chúng tôi tiến hành tham khảo một số cơ quan chức năng, nhiều người cùng chung kiến nghị: Để đống tài sản kếch sù kia không trở thành sắt phế liệu, cơ quan chủ quản phải chủ động kiến nghị theo hướng: trong quy trình 7 bước đang thực hiện chỉ nên giữ lại 2 nội dung chính: một là giám định tìm số nguyên thủy, xác định chủ sở hữu. Hai là thông báo lên trên báo, đài theo quy định. Còn lại nên bỏ tất cả những nội dung không cần thiết.

Chúng ta đang tập trung cải cách thủ tục hành chính, những vấn đề phiền hà cho người dân phải được xóa bỏ. Thực tế hàng vạn xe vi phạm đang bị tạm giữ ở các nơi trên toàn quốc, nếu chúng ta sớm bãi bỏ những quy định rườm rà nêu trên, việc ra quyết định tịch thu sẽ dễ dàng, nhanh chóng hơn và chắc chắn số tài sản nhiều tỉ đồng kia sẽ không bị mất đi vô lý