Mafia đảo Sicily với tham vọng kiếm chác từ nguồn năng lượng xanh

Sicily là nhà của 30 trại gió cùng với 60 trại khác đang trong tiến trình xây dựng. Tại một số vùng của Sicily, nhiều thiết bị khai thác năng lượng mặt trời nằm xen lẫn với cánh đồng của nông dân, thậm chí trong một số trường hợp cả hai cùng kết hợp trong những nhà kính bao bọc pin quang voltaic.

Italia hiện là nước sản xuất năng lượng gió lớn hàng thứ 3 ở châu Âu, cùng với sản lượng điện mặt trời đang bùng nổ được nhà nước tài trợ một cách hào phóng và phần lớn phát triển mạnh ở khu vực miền Nam. Do đó sẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi mà cùng với nhiều doanh nhân quan tâm đến môi trường, Sicily còn thu hút mạnh mafia.

Domenico Fontana, người đứng đầu chi nhánh Legambiante - tổ chức môi trường lớn nhất Italia - ở đảo Sicily, cho biết: "Mafia luôn tìm đến những nơi nào có mùi tiền. Năng lượng tái tạo chính là một trong những lĩnh vực sinh lợi béo bở nhất của nền kinh tế. Do đó dễ thấy rõ là mafia rất muốn chen chân vào".

Cosa Nostra, tổ chức mafia nổi tiếng của Sicily, dường như đã có được chỗ đứng hết sức chắc chắn trong khu vực kinh tế tương đối trẻ này. tháng 9/2010, Cảnh sát Italia bắt giữ khối tài sản trị giá 1,9 tỉ USD - được coi là số tài sản mafia lớn nhất tịch thu được từ trước đến nay ở Italia - từ một doanh nhân Sicily tên là Vito Nicastri.

Mẻ lưới tổng cộng 43 công ty năng lượng gió và mặt trời cùng với khoảng 100 bất động sản bao gồm nhiều căn biệt thự nguy nga ở khu vực Trapani phía tây đảo Sicily, nhiều ôtô sang trọng, tài khoản ngân hàng và một bè gỗ.

Các turbine gió tại làng Patirnico nằm giữa Palermo và Trapani. Ảnh nhỏ: “Vua gió” Vito Nicastri.

Vito Nicastri, cũng gọi là "Vua Gió" bởi vì ông ta là nhà phát triển đầu tư vào những trại năng lượng gió lớn nhất ở Sicily, bị bắt giữ và buộc tội có quan hệ với Matteo Messina Denaro, người được tin là thủ lĩnh của mafia đảo Sicily, hay Cosa Nostra. Trong vụ bắt giữ này, nhà báo Lirio Abbate của Sicily nói với AFP rằng: "Mafia lợi dụng năng lượng sạch để đầu tư tiền bẩn". 

Thượng nghị sĩ Costantino Garraffa, thuộc Ủy ban Chống mafia của Quốc hội Italia, thừa nhận mafia đang cố gắng khai thác khu vực "kinh tế mới" năng lượng tái tạo để rửa tiền kiếm được từ phạm tội. Beppe Ruggiero, quan chức Hiệp hội Chống mafia Libera, cũng đồng ý: "Vụ bắt giữ khối tài sản khổng lồ của Vito Nicastri cho thấy rõ tội phạm có tổ chức rất quan tâm đến năng lượng tái tạo".

Không giống như một số hoạt động tội phạm thông thường khác của mafia - buôn lậu vũ khí, đầu tư vào bất động sản, khai thác rác thải và kinh doanh xây dựng - khu vực năng lượng tái tạo đòi hỏi phải có trình độ kỹ thuật. Đó là lý do tại sao mafia dường như chỉ chủ yếu chiếm giữ vai trò trung gian: sắp xếp các hợp đồng, mua đất, tổ chức giấy phép từ chính quyền, tranh thủ hợp đồng xây dựng. Nhu cầu tìm nguồn tài trợ quá cao đã dẫn đến nạn đầu cơ tài chính - khoảng 90% giấy phép xây dựng nhà máy điện tái tạo được buôn bán - mở ra một thị trường béo bở cho tội phạm có tổ chức.

G.Marino, ủy viên hội đồng về năng lượng và nguyên cảnh sát trưởng thành phố cảng Palermo miền Tây Bắc đảo Sicily, nhận định: "Mafia quen biết mọi người. Bọn chúng không cần đi đến ngân hàng xin vay tiền. Chúng không có vấn đề gì với các hiệp hội. Sự dính líu của mafia trong khu vực kinh tế năng lượng xanh đã ngấm ngầm phá hoại sự cạnh tranh hợp pháp".

Trên hết là, theo các công tố viên, mafia khéo léo sử dụng con đường đầu tư vào lĩnh vực năng lượng sạch để rửa tiền bẩn của chúng kiếm được từ các nguồn như là buôn lậu ma tuý và vũ khí.

Đây là thách thức lớn trong việc kiểm soát đảo Sicily của chính quyền. Francesco Messino, công tố viên chống mafia đảo Sicily, nhấn mạnh: "Mafia và nhà nước không thể cùng tồn tại song song. Phía này phủ định phía kia. Chính quyền phải đánh mafia cho tơi tả. Bước tiếp theo là chặn đứng dòng chảy tiền mặt của chúng. Kiểm soát khu vực kinh tế năng lượng sạch là điều cơ bản. Giữ cho mafia đứng ngoài cuộc sẽ là thành công quan trọng đối với chính quyền".

Sự tấn công của mafia vào công nghệ xanh cho thấy Cosa Nostra ở Sicily đã thay đổi rất nhiều kể từ thập niên 90, khi bọn chúng tuyên chiến với chính quyền, sát hại nhiều thẩm phán và buộc nhà nước phải huy động đến lực lượng quân đội. Sự trấn áp thẳng tay của nhà nước đã đẩy lùi được mafia Sicily, biến chúng trở thành tổ chức ít nguy hiểm hơn rất nhiều so với các băng nhóm tội phạm có tổ chức khác hoạt động trên đất liền Italia. Cuối cùng bạo lực trên đảo Sicily đã lắng xuống.

Vụ giết người cuối cùng liên quan đến mafia ở thủ đô kinh tế Palermo xảy ra cách đây 4 năm. Không chỉ nhiều doanh nghiệp bắt đầu từ chối nộp tiền bảo kê cho mafia, mà các tổ chức công nghiệp còn có chính sách sa thải bất cứ thành viên nào hợp tác với mafia. Nhưng sự mờ nhạt bóng dáng mafia trong lịch sử của đảo không có nghĩa là mọi vấn đề của Sicily đã không còn nữa.

Salvatore Moncada, Giám đốc điều hành Công ty Năng lượng Moncada, đã hai lần tố giác sự can thiệp của mafia vào trong doanh nghiệp của ông - một lần vào năm 2002, khi đó ông từ chối hành động tống tiền của bọn tội phạm và phải sống 24/24 giờ trong suốt 18 tháng dưới sự bảo vệ nghiêm ngặt của cảnh sát. Lần thứ hai vào năm 2009, khi đó Moncada báo cho cảnh sát biết bọn mafia đang mua đất xung quanh các nhà máy năng lượng gió của ông. Moncada cho biết mối lo ngại lớn nhất hiện thời của ông không phải là bọn mafia hay sự đe dọa bạo lực, mà đó là nạn tham nhũng trong giới quan chức chính quyền