"Giao thông" của cần sa
Theo báo cáo của Cơ quan Phòng chống ma túy, tội phạm của Liên Hiệp Quốc (UNODC), toàn thế giới ước tính có trên 160 triệu người sử dụng cần sa (tương đương 4% dân số trong độ tuổi 15-64). Trong các loại ma túy, cần sa vẫn là loại được sản xuất, buôn bán, vận chuyển và lạm dụng phổ biến nhất.
Cây cần sa được trồng ở khắp các châu lục trên thế giới, tập trung chủ yếu ở một số nước châu Phi như Morocco, Kenya, Ethiopia; khu vực Nam Mỹ như Venezuela, Brazil; Nam Á như Nepan, Banglades; Đông Âu... Lá, hoa và quả cần sa được thu hoạch, phơi khô, ép thành bánh giống bánh thuốc lào rồi đưa vào thị trường.
Cũng có khi các sản phẩm trên được nghiền nhỏ, phơi khô, cuộn thành điếu nặng từ 3-4gr giống điếu thuốc lá mang bán cho con nghiện hoặc khách du lịch để hút. Nhưng để gọn nhẹ, dễ cất giấu và lãi cao, bọn tội phạm ma túy đem tất cả các bộ phận của cây cần sa chiết xuất hoặc ép, thu được nhựa cần sa có màu đen sẫm, giống như nhựa thuốc phiện, đóng thành từng bánh 0,5 - 1kg, có nồng độ gây nghiện gấp 8 – 10 lần cần sa thảo mộc.
Từ cần sa thảo mộc hoặc nhựa cần sa, bằng phương pháp tổng hợp với các dung môi hữu cơ, bọn tội phạm lại có tinh dầu cần sa mạnh gấp 3 – 4 lần nhựa cần sa. Morocco là nước trồng cây cần sa nhiều nhất trên thế giới, cung cấp chủ yếu cho thị trường châu Âu. Theo một điều tra chung do UNODC và Chính phủ Morocco tiến hành vừa qua, tổng diện tích cây cần sa trồng ở nước này ước tính 134.000 hécta, chế biến thành 3.000 tấn nhựa cần sa.
Nhận rõ sự nguy hại của cần sa, một số quốc gia như Mexico, Campuchia, Kyrgyzstan, Ấn Độ... có diện tích trồng cây cần sa lớn đang nỗ lực tiến hành các biện pháp nhằm giảm thiểu diện tích đất trồng.
Để đối phó, các nhóm tội phạm ma túy tổ chức trồng cây cần sa bằng phương pháp thủy canh. Ở Australia, việc trồng cần sa bằng phương pháp thủy canh nhằm che mắt lực lượng chức năng hiện rất phổ biến để cung cấp cho thị trường nội địa. Mỗi năm có hàng ngàn cây cần sa, hệ thống thủy canh và thiết bị trồng bị bắt giữ ở nước này.
Các sản phẩm của cần sa là cần sa thảo mộc, nhựa cần sa và tinh dầu cần sa được sử dụng phổ biến nhất ở châu Đại Dương, sau đó là Nam Mỹ và châu Phi. Ở châu Á tuy tình hình ít nghiêm trọng hơn nhưng do dân số đông nên số người nghiện cần sa ở đây vẫn chiếm 1/3 tổng số người sử dụng cần sa toàn thế giới. Lạm dụng cần sa đang gia tăng ở hầu hết các nước châu Âu trong 10 năm qua, có khoảng 28,8 triệu người, chiếm 5,3% dân số lạm dụng cần sa, đưa cần sa trở thành loại ma túy bất hợp pháp bị lạm dụng nhiều nhất ở đây.
Số người lạm dụng cần sa ở châu Âu chiếm 20% tổng số người nghiện loại ma túy này trên thế giới. Theo Trung tâm Theo dõi ma túy và nghiện ma túy của châu Âu, 12% người nghiện ma túy đang chữa bệnh và 25% số người nghiện mới đang chữa bệnh ở các nước EU coi cần sa là chất ma túy lạm dụng đầu tiên. Theo phán đoán, tỉ lệ lạm dụng cần sa trong những năm tới sẽ tiếp tục tăng cao ở khu vực Nam Mỹ (bao gồm cả vùng Caribê), châu Phi, châu Âu và nhiều nước khác ở châu Á.
Theo UNODC, cần sa là thị trường ma túy bất hợp pháp lớn nhất, với tổng giá trị tính theo giá thị trường bán lẻ đạt 113 tỉ USD. Nhựa cần sa đạt 29 tỉ USD, đứng thứ tư, sau các loại ma túy thuộc nhóm thuốc phiện. Giá trị thị trường cần sa bán buôn đạt 29,7 tỉ USD, vượt xa giá trị xuất khẩu thuốc lá.
Ở châu Phi và châu Mỹ, cần sa là loại ma túy bị thu giữ nhiều nhất. ở khu vực Đông Á, Đông Nam Á và Nam Á các vụ thu giữ cần sa và nhựa cần sa bằng 40% tổng số vụ thu giữ thuốc phiện.
Hoạt động buôn lậu cần sa diễn ra mạnh ở các nước châu Phi và châu Mỹ, lần lượt chiếm 26% và 68% số vụ bắt giữ trên toàn thế giới. Năm 2004, tổng số cần sa bắt giữ được lên đến 6.206 tấn. Phân tích số cần sa thu giữ cho thấy phần lớn hoạt động buôn lậu cần sa vẫn tiếp tục tăng lên ở châu Mỹ. Ở khu vực Đông Nam Á, số vụ thu giữ cần sa chiếm từ 2% đến 6% tổng số cần sa bị thu giữ của thế giới.
Cho đến nay Mexico được thông báo là đã bắt giữ được nhiều cần sa thảo mộc nhất thế giới với 2.160 tấn, sau đó là Mỹ với 1.124 tấn. Ấn Độ thông báo lượng cần sa nước này bắt giữ được trong một năm đạt con số lớn nhất trong khu vực là 144 tấn, Indonesia 85 tấn, Thái Lan 7 tấn. Tây Ban Nha lập kỷ lục với 794 tấn nhựa cần sa bị bắt giữ trong một năm.
Do có nhiều nước trồng cây cần sa nên các tuyến buôn bán, vận chuyển cần sa phức tạp hơn so với các loại ma túy khác như hêrôin và côcain. Hầu hết việc vận chuyển, buôn bán cần sa diễn ra trong khu vực, các nước như Hà Lan, Anbani, Gana, Nam Phi, Malawi, Thái Lan và Paragoay là những nước cung cấp cần sa hàng đầu ở khu vực.
Trên phạm vi toàn cầu, Hàn Quốc cho biết hơn một nửa số cần sa họ thu giữ được có nguồn gốc từ Mỹ, Thái Lan và Nigeria. Khu tự trị Hongkong thuộc Trung Quốc thông báo nguồn cần sa của họ là từ Campuchia, Hà Lan và khu vực Tam giác vàng, của Malaysia là từ Thái Lan Indonesia, Philippines, của Nhật Bản được chuyển qua Nam Phi, Hà Lan và Philippines.
Khu vực Đông Nam Á đã có thông báo về các vụ bắt giữ nhựa cần sa nhập khẩu từ Nhật Bản (có nguồn gốc từ Ấn Độ, Nepal và Hongkong), Hongkong (nhập khẩu từ Nam Á qua Nepal và Thái Lan đến Đài Loan (thuộc Trung Quốc) và Hàn Quốc (nhập khẩu từ Nga và Ấn Độ). Nguồn cung cấp các sản phẩm cần sa Tây Á cho các nước trong tiểu vùng và Châu Đại Dương có vẻ như vẫn còn hạn chế trước nhu cầu cao từ các nước vùng Trung Cận Đông.
Về thủ đoạn vận chuyển, với số lượng lớn bọn tội phạm vận chuyển qua đường tàu biển hoặc giấu trong xe tải đi đường bộ. Tuy nhiên, tội phạm chủ yếu dùng thủ đoạn cất giấu trong bưu phẩm gửi qua đường bưu điện, giấu trong người, hành lý chuyển qua đường hàng không.
Ngày 29/6/2006, các nhân viên hải quan Pakistan bắt giữ 2.079 kg nhựa cần sa được giấu trong 260 bao ximăng trên một chiếc xe tải. Đúng Ngày Quốc tế phòng chống ma túy 26/6/2006, tại sân bay quốc tế Kansai, Nhật Bản, các nhân viên hải quan đã phát hiện và bắt giữ một công dân Anh bay từ Frankfrut đến giấu 5kg cần sa thảo mộc trong một chiếc vali 2 đáy.
Với những diễn biến phức tạp trong trồng trọt, lạm dụng và buôn lậu cần sa trên thế giới, UNODC khẳng định sắp tới cần sa vẫn là loại ma túy nguy hiểm cần kiểm soát chặt chẽ
