Đua đòi ăn chơi, học sinh nhà nghèo trượt dốc

1.Ngồi trước mặt tôi là một thiếu nữ còn rất trẻ với khuôn mặt khá xinh xắn. Tên cô là Liên, 17 tuổi, học sinh lớp 11 thuộc một trường trung học phổ thông ở quận 1, TP HCM. Trong suốt cuộc nói chuyện, cô cứ nhìn xuống đất chứ không dám ngước lên. Bên cạnh cô là một người đàn ông khoảng 40 tuổi, gầy gò, nước da xám xịt mà theo lời giới thiệu của Trung tá Phó Công an phường, thì đó là cha cô bé.

Đồng chí Phó Công an phường cho biết, cô bé đã lấy cắp của một người bạn cùng lớp chiếc điện thoại iPhone trị giá 14 triệu đồng. Lúc được Ban giám hiệu nhà trường gọi lên động viên, khuyên nhủ, cô vẫn chối. Cực chẳng đã, Ban giám hiệu đành phải báo cho công an khu vực rồi sau đó, công an khu vực mời cô về trụ sở.

Mới chỉ học lớp 11, nhưng Liên đã được bạn bè trong trường biết đến như một "playgirl" mặc dù gia đình Liên thuộc dạng "ăn bữa trước, nhịn bữa sau". Ba Liên làm nghề chạy xe ôm và sáng nào ông cũng cặm cụi đưa con đến trường. Thế nhưng vì sĩ diện với bạn bè, Liên luôn nói rằng: "Ba má mình không cho đi xe máy, nên thuê ổng chở mình đi học".

Trong lớp mà Liên đang theo học, chẳng hiểu từ bao giờ đã hình thành nên 3 nhóm. Nhóm thứ nhất là nhóm "quý tộc" - nghĩa là đi học bằng xe hơi, hoặc bằng SH, @ hay Piaggio. Điện thoại di động của các cô, cậu trong nhóm hầu hết đều là iPhone, còn máy tính là máy tính bảng chứ hơi đâu mà ôm cái laptop cho nó nặng!

Nhóm này thường hẹn nhau đến lớp rất sớm rồi kéo qua một nhà hàng gần đó ăn điểm tâm. Bữa trưa - học bán trú - thay vì ăn cơm của trường, cả nhóm xuống căng tin, thích gì gọi nấy. Chiều tan học, lại rủ nhau đi cà phê, hoặc fast food rồi mới về nhà.

Những cảnh thác loạn ở vũ trường là một trong những liều thuốc kích thích giới trẻ.

Biết "lực" mình không đủ để tham gia vào nhóm “quý tộc”, Liên chọn nhóm thứ hai - gọi là nhóm "giữa đường" - hay còn có tên khác là "dân chơi cu Lịch". Đây là khẩu ngữ mà nhóm thứ nhất hay dùng mỉa mai nhóm thứ hai. Để có tiền ăn chơi cho bằng chị bằng em, Liên nói dối với gia đình là phải học thêm môn này, môn nọ. Thương con, ba Liên chạy xe dư được đồng nào lại tích cóp cho con đồng đó.

Ông nói như khóc: "Mới gần đây thôi, nó kêu nó chuẩn bị thi tiếng Anh để lấy bằng quốc tế nên nó cần tiền mua thêm sách vở. Má nó phải năn nỉ người ta cho hốt hụi trước để cho nó 6 triệu đồng...". Tất cả những món tiền này - ngoài việc mua một chiếc điện thoại di động Sony Ericson, mua mấy bộ váy áo rồi gửi bạn bè cất hộ, chỉ khi nào đi chơi mới đến nhà bạn lấy ra mặc - Liên ném vào những cuộc ăn chơi đàn đúm. Mà nào có sang trọng gì cho cam!

Liên kể: "Tiền ít nên tụi con thường kéo nhau đi ăn... lẩu dê, bò bía, bánh xèo, thỉnh thoảng cũng vô mấy cái bar bên quận 8 hay quận Bình Tân cho rẻ". Dịp Lễ Quốc khánh 2-9, nghe bạn bè rủ đi Đà Lạt 3 ngày, mỗi đứa tham gia góp 2 triệu đồng. Không có tiền và biết rằng cũng không thể xin cha mẹ thêm nên lợi dụng lúc ra chơi, Liên lục túi xách của cô bạn chung lớp, lấy chiếc điện thoại đem giấu trong một chậu cây kiểng ngoài sân trường sau khi đã cẩn thận tắt máy.

Trung tá Phó Công an phường nói: "Cháu đã thú nhận và chỉ chỗ cất giấu. Người mất không thưa kiện gì. Ban Giám hiệu cũng sẽ giữ kín chuyện này nên nếu có viết, nhà báo cũng viết tránh đi để cho cháu nó còn có cơ hội trở lại trường học".

2.Có thể nói, những nhân vật mà chúng tôi từng tiếp xúc để hình thành nên bài phóng sự này, thì đều thuộc dạng con nhà nghèo nhưng lại muốn chứng tỏ mình không thua kém ai trong lĩnh vực ăn chơi nhảy múa. Đọc qua hồ sơ một số vụ án mà thủ phạm là những cô cậu học sinh, sinh viên, thì nguyên nhân phát xuất từ sự đua đòi chiếm tỉ lệ không phải là ít.

Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ của Bộ Công an, chỉ tính riêng trong năm 2010, trên địa bàn cả nước có 13.572 đối tượng phạm tội là thanh thiếu niên, trong đó số vụ học sinh, sinh viên gây trọng án có chiều hướng tăng đột biến. Bên cạnh đó, tình trạng sinh viên "sống thử" với nhau như vợ chồng cũng đang là vấn đề đáng quan tâm, chưa kể một số sinh viên vì tiền nên đã biến mình thành gái bao, trai bao hoặc mại dâm cao cấp.

Thảo, nhà ở huyện Long Hồ, Vĩnh Long, lên TP HCM học đại học ngành tài chính tiền tệ. Gia đình chỉ trông nhờ vào 3 công ruộng nên Thảo phải thuê phòng ở ghép cùng với một cô bạn khác bên quận 8. Nhiều lần Thảo thắc mắc không hiểu vì sao cô bạn nhà cũng ở tỉnh, cha mẹ làm mướn mà chỉ sau vài tháng, đã sắm được xe Air Blade, máy tính xách tay có webcam, có USB 3G nối mạng Internet, tiền bạc tiêu xài rủng rẻng. Có lần, khi nhà chưa kịp gửi tiền lên để trả tiền phòng thì cô bạn đã hào phóng: "Chuyện nhỏ. Để đó mình lo".

Một bữa trời mưa, lại được nghỉ học, Thảo tò mò hỏi thăm cô bạn về gia đình. Ai dè cô cười sằng sặc: "Bộ bồ tưởng nhà mình giàu lắm hả? Toàn mấy đại gia lo cho mình hết đó. Nếu bồ muốn, mình sẽ giới thiệu cho một ông, hơi già chút nhưng hề chi, miễn là có tiền. Với lại mình có làm gì bậy bạ đâu. Đi ăn, đi chơi cho vui thôi. Con gái chỉ có một thời, không tận dụng uổng lắm".

Thoạt đầu, Thảo còn ngại. Nhưng rồi nghe cô bạn rủ mãi, Thảo quyết định thử một lần cho biết với suy nghĩ "chỉ đi ăn uống thôi". Lần ấy, Thảo đã choáng váng bởi cái không gian cực kỳ sang trọng của một nhà hàng, của những món ăn cầu kỳ, đắt tiền.

Đại gia mà cô bạn giới thiệu cho Thảo dù đầu hói, bụng phệ, tóc muối nhiều hơn tiêu nhưng lại chăm chút cho Thảo như thể cả hai đã quen nhau từ lâu lắm. Đã thế, khi rót rượu cho Thảo, lão lại nhỏ nhẹ: "Em còn đi học, nhắp môi chút thôi kẻo mệt" trong lúc cô bạn Thảo cũng vẫn còn... đi học, mà đại gia của nó ép nó uống tì tì!

Người ta nói "đầu xuôi, đuôi lọt". Lần thứ nhất, Thảo còn ngại nhưng lần thứ hai, rồi lần thứ ba thì mọi việc đã trở nên bình thường.

Theo sự cố vấn của cô bạn, Thảo đã biết sử dụng tuyệt chiêu… moi tiền đại gia bằng cách khi đại gia hẹn đi chơi, Thảo từ chối vì "Em phải chép bài. Sách giáo khoa đắt tiền quá, em mua không nổi nên phải mượn sách của bạn bè về chép lại". Chiêu ấy hiệu quả đến nỗi ngoài 2 triệu đồng để "mua sách", đại gia còn hào phóng tặng thêm cho Thảo chiếc điện thoại di động để: "Anh liên lạc trực tiếp với em, khỏi qua trung gian của bạn em, mất công làm phiền".

Cuối cùng, chuyện gì phải đến đã đến. Ngoài việc trở thành gái bao - không chỉ của một đại gia, Thảo dính vào ma túy. Bữa gặp cô ở trạm trung chuyển, đợi giờ đi trường cai nghiện, Thảo cười buồn: "Cái gì cũng có giá của nó hết anh ơi. Chỉ tới khi nhận ra là mình đã phải trả giá đắt, thì coi như… xong rồi!".

3. Theo các chuyên gia tâm lý, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng "con nhà nghèo cũng chơi". Về mặt chủ quan, họ bị vật chất cám dỗ và mặc dù không đủ khả năng để "chơi", nhưng họ vẫn cố tìm mọi cách để chứng tỏ đẳng cấp, đơn giản nhất là xin tiền gia đình học thêm, mua sách vở, đóng góp vào quỹ này, quỹ nọ. Khi không còn xin được nữa, họ vay mượn, hoặc lừa gạt, hoặc trộm cắp, hoặc "quan hệ tình cảm" với những người có tiền.

Ông Phong, một đại gia trong ngành kinh doanh ôtô du lịch nhập khẩu nói với chúng tôi: "Giới ăn chơi giàu có bây giờ nhiều người chỉ thích "rau" - nghĩa là những cô gái nhà lành, mới lớn, là học sinh, sinh viên - chứ không thích "hàng" - là gái mại dâm, kể cả mại dâm cao cấp".

Ra tòa, lĩnh án tù khi vẫn còn đi học.

Hai năm trước, gần xóm tôi có gia đình làm nghề gia công in lụa. Một bữa, ông chủ nhà lôi đứa con gái 18 tuổi, đang học lớp 12 ra đánh một trận thừa sống thiếu chết khiến cả xóm phải xúm vào can ngăn. Hỏi ra mới biết cô gái tập tành đua đòi quán bar, vũ trường với đám bạn. Và bởi vì không có tiền nên cô bé tìm đến những mối hàng quen của gia đình, hỏi mượn người này 1 triệu, người kia 2 triệu với lời hứa "bữa nào giao hàng, ba con trừ vào tiền công". Tới hồi món nợ lên đến gần 15 triệu thì vụ việc mới vỡ lở!

Về mặt khách quan, kinh tế phát triển dẫn đến cuộc sống có thêm nhiều tiện nghi vật chất mà trong đó, có những loại vật chất luôn tạo ra sự kích thích với giới trẻ, chẳng hạn như chiếc xe gắn máy cao cấp, cái điện thoại di động hàng hiệu, rồi trang sức, đồng hồ đeo tay, quần áo, giày dép…, sản xuất bởi những hãng nổi tiếng. Khi đó, nếu không biết "liệu cơm gắp mắm" thì rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy đua đòi.

Thạc sĩ, bác sĩ tâm lý tâm thần Đào Trần Thái, Chủ nhiệm Bộ môn Tâm thần học, Đại học Y Dược TP HCM, giải thích: "Về phía nữ giới, phần lớn những cô gái xuất thân từ những gia đình nghèo - nhưng đua đòi ăn chơi là những người có nhan sắc. Và bởi vì họ luôn nhận được sự săn đón của các bạn trai nên ít nhiều họ cũng ý thức được "thế mạnh" của họ. Với họ, những món quà tặng, những lời mời đi ăn, uống, đi bar, vũ trường là chuyện tất nhiên. Nếu không làm chủ được bản thân, thiếu sự quan tâm, giáo dục của gia đình, học đường thì họ rất dễ sa ngã".

Về phía con trai, Thạc sĩ, bác sĩ Đào Trần Thái giải thích tiếp: "Bản tính của nhiều cậu trai mới lớn là hiếu thắng, bốc đồng, sĩ diện. Đã từng xảy ra những vụ cướp giật mà nguyên nhân là cậu trai chỉ muốn có tiền để dẫn bạn gái đi bar. Trong môi trường học đường, sự phân hóa giàu, nghèo giữa học sinh với nhau đã khiến họ xuất hiện mặc cảm. Với những người mà gia đình luôn quan tâm giáo dục, cộng với ý chí của bản thân thì mặc cảm này chỉ thoáng qua, không đáng kể. Nhưng với những người gia đình buông lỏng, bản thân lại thích chơi trội thì sự trượt dốc là chuyện dễ dàng"…