Bạo lực lan rộng ở Nam Phi

Tổ chức quốc tế Gunpolicy.org báo cáo có  khoảng 6 triệu khẩu súng được cấp phép ở Nam Phi. Lauren Tracey, nhà nghiên cứu vũ khí cá nhân của nhóm, cho biết: "Người ta có thể hiểu được nỗi sợ hãi đến mức hoang tưởng sẽ bị trộm đột nhập nhà của người dân Nam Phi. Các nạn  nhân gần như không tự vệ được trong những vụ tấn công như thế". Do đó, những gia đình trung lưu thường thuê vệ sĩ vũ trang canh gác nhà riêng giúp cho các công ty an ninh tư nhân Nam Phi có cơ hội ăn nên làm ra. Những gia đình khá giả còn lắp đặt hệ thống an ninh để bảo vệ nhà mình, như là còi báo động, camera giám sát an ninh, thiết bị hồng ngoại phát hiện chuyển động v.v…

Nhưng dường như bọn trộm cắp không màng đến chiếc tivi màn hình phẳng hay đồ trang sức, mà chúng muốn những khẩu súng của gia chủ. Tại sao?

Theo các chuyên gia, một phần do rất khó sở hữu một khẩu súng hợp pháp tại Nam Phi. Ở Nam Phi, cuộc đối đầu thường xuyên giữa người da trắng và người da đen trong nhiều thế hệ đã dẫn đến một cuộc "chạy đua vũ trang" trong người dân. Claire Taylor, nữ phát ngôn của Gun Free South Africa, giải thích: "Có một cuộc nội chiến thầm lặng ở Nam Phi trước năm 1994.  Trong cuộc chiến này, cả hai phía - người da trắng và người da đen - trở thành những người lính vũ trang".

Gun Free South Africa là một tổ chức phi lợi nhuận ra đời từ phong trào chống tội phạm phát sinh từ những năm bất công của thời chủ nghĩa apartheid. Đối với người da đen Nam Phi, khẩu AK-47 được coi là biểu tượng của tự do và sự chiến đấu chống lại bất công trong xã hội. Không giống như ở Mỹ, quyền sở hữu súng không có quy định trong hiến pháp Nam Phi. Cảnh sát Nam Phi đã tịch thu và phá hủy hàng ngàn khẩu súng không có giấy phép nhưng vẫn không biết được có bao nhiêu khẩu súng bất hợp pháp có mặt trên đường phố.

Khi Nelson Mandela - Tổng thống da đen đầu tiên của Nam Phi - nắm giữ quyền lực vào năm 1994, ông cố sức giảm bớt sự phổ biến súng trong người dân. Năm 2000, chính quyền Nam Phi thông qua Luật kiểm soát vũ khí lửa và cũng kể từ đó - theo Claire Taylor - bạo lực liên quan đến súng giảm dần. Trước đây, 16 là độ tuổi tối thiểu được sở hữu súng nhưng hiện nay đã nâng lên 21 tuổi ở Nam Phi. Để được cấp phép sử dụng súng, người dân phải trải qua những cuộc thi kiểm tra năng lực tương tự như thi lấy giấy phép lái xe, nghĩa là phải hiểu biết luật pháp và cách thức bảo quản súng một cách an toàn. Sau đó, cơ quan chính quyền sẽ kiểm tra lý lịch xem có tiền án tội phạm cũng như có thiên hướng bạo lực hay không, đồng thời kiểm tra xem có mắc bệnh tâm thần hoặc  nghiện ngập hay không.

Ngoài ra, chính quyền cũng tiến hành phỏng vấn những người thân hay bạn đời của người xin cấp phép sở hữu súng. Rắc rối hơn nữa, chính quyền sẽ tiến hành kiểm tra thông tin và bạo lực gia đình cũng như các vấn đề liên quan đến việc làm. Sau khi được cấp phép, người sở hữu súng sẽ phải xin cấp phép lại vào sau 2 năm. Do giấy phép sở hữu súng quá khó có được cho nên những vụ đột nhập nhà riêng đánh cắp súng rất phổ biến ở Nam Phi.

Những vụ án bạo lực thường xuyên xuất hiện trên các mặt báo ở Nam Phi.

Theo Gun Free South Africa, mỗi tháng có khoảng 2.000 khẩu súng bị đánh cắp từ những người sở hữu hợp pháp ở Nam Phi. Vào giữa tháng 4/2005 và tháng 3/2011, hơn 18.000 khẩu súng được báo cáo bị đánh cắp hay biến mất trong các đồn cảnh sát.

Nam Phi được nhiều người coi là trung tâm của tội phạm bạo lực, bởi vì các tỷ lệ giết người, cưỡng dâm và xâm nhập gia cư kèm theo bạo lực thuộc hàng cao nhất thế giới. Tuy nhiên, theo Liên Hiệp Quốc, tỷ lệ án mạng ở Nam Phi hiện nay vẫn thấp hơn ít nhất 10 quốc gia khác - bao gồm Honduras, El Salvador và Guatemala cũng như các quốc gia châu Phi khác như Lesotho, Uganda và Bờ Biển Ngà.

Ngoài ra, Nam Phi cũng là mảnh đất mà ở đó bạo lực đối với phụ nữ vượt khỏi tầm kiểm soát của chính quyền, từ cưỡng dâm trên đường phố cho đến bạo hành chống phụ nữ trong gia đình. Thật ra, trước  khi xảy ra vụ án vận động viên Oscar Pistorious bắn chết bạn gái, báo chí Nam Phi tập trung nhiều đến vụ cưỡng dâm tập thể kinh hoàng và giết chết cô gái 17 tuổi tên là Anene Booysen ở vùng ngoại ô Cape Town.

Sau vụ án Booysen, những cuộc tuần hành đã bùng phát khắp nơi ở Nam Phi. Tổng thống Jacob Zuma kêu gọi tuyên án thật nặng cho những kẻ liên quan đến vụ án Booysen. Và, trong tháng 2 vừa qua, chính quyền Nam Phi cũng công khai ủng hộ chiến dịch kêu gọi thực hiện "16 ngày chống bạo lực phụ nữ và trẻ em"