Tôi thấy mình thật hèn hạ

Kính thưa các anh các chị ở tòa soạn báo! Thưa tất cả độc giả của chuyên mục Chuyện khó tin nhưng có thật! "Câu chuyện cuộc đời" đăng liên tiếp 3 kỳ trên quý báo đã ám ảnh vào tâm thức của tôi ghê gớm.

Các anh chị ơi, càng đọc những nỗi niềm tâm sự của người lính năm xưa, tôi càng xấu hổ, càng dằn vặt lương tâm và càng hổ thẹn trước gia đình vợ con. Tôi năm nay đã bước sang tuổi 60, cuối năm nay là tôi nghỉ hưu, cuộc sống của gia đình tôi vương giả, con gái con trai đề huề và rất hạnh phúc. Duy chỉ có lương tâm tôi vẫn luôn dằn vặt bởi một câu chuyện gian dối hèn nhát trong quá khứ. Và cũng chỉ riêng một mình tôi biết và hiểu hơn ai hết tôi có được hạnh phúc riêng như hôm nay phải trả giá bằng một hành động hèn nhát, vô liêm sỉ. Chính vì vậy, tôi cười đấy, cảm thấy mãn nguyện đấy, nhưng nụ cười ngay lập tức vụt tắt, niềm mãn nguyện ngay lập tức tan biến đi, nhường chỗ cho một mặc cảm day dứt khôn cùng. Hạnh phúc mà tôi phấn đấu cho cả cuộc đời mình, lẽ nào lại được xây dựng từ một sai lầm hèn nhát trong quá khứ.

Không giống như người lính trong câu chuyện cuộc đời vượt qua tất cả những thị phi, mặc cảm về thân phận, thành phần giai cấp để đến với cách mạng và bằng mọi giá được trở thành một người lính bước ra trận cầm súng và chiến đấu. Tôi may mắn hơn người lính kia rất nhiều khi tôi đường hoàng sinh ra từ một gia đình cha làm nghề dạy học, mẹ là nông dân.

Cũng từ cái chết đau đớn của mẹ tôi năm 40 tuổi khi mẹ tôi sinh em thứ 5, do sức khỏe yếu, bà bị băng huyết nặng rồi mất trên đường đi đến bệnh viện. Nỗi đau mất vợ khiến cho cha tôi vô cùng phiền muộn. Ông nói với tôi, chỉ tại trong làng không có ai là bác sỹ, không đến bệnh viện kịp nên mẹ mới chết. Ám ảnh từ số phận của mẹ, mơ ước lớn nhất của cha tôi là sau này tôi học hành nên người, thi vào ngành Y để trở thành một bác sỹ giỏi trị bệnh cứu người. Nhà tôi có hai chị gái, ba anh em trai. Tôi là con thứ 3 nhưng là anh trai cả. Tôi có giấy gọi nhập ngũ khi vừa học xong lớp 10.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ đang vào giai đoạn ác liệt. Tôi xếp bút nghiên và ước mơ làm bác sỹ lên đường đi nhập ngũ. Em trai tôi thấy tôi được đi bộ đội cũng đòi đi đánh Mỹ bằng được. Nó nói, làm trai mà không cầm súng đi đánh Mỹ là hèn. Khác với tôi, ngay từ khi còn bé tí, nó đã ham chơi trận giả, thích bày trò đánh nhau và bao giờ nó cũng vào phe quân ta. Em trai tôi học kém, không màng chuyện học hành, suốt ngày lăn lộn cùng đám trẻ con ngoài đồng ngoài bãi và nung nấu một quyết tâm lớn lên đi bộ đội để được đánh nhau với thằng giặc Mỹ xâm lược. Vừa tròn 16 tuổi, nó đã viết đơn bằng máu xung phong đi đánh giặc, khai man tuổi và bỏ thêm đá vào túi quần để đủ cân nặng khi đi khám tuyển vào bộ đội. Em trai tôi tính là 16 tuổi nhưng vóc người cao lớn vạm vỡ vì lao động nhiều, nên dễ dàng trúng tuyển. Vậy là tôi vào chiến trường năm trước, năm sau em trai tôi cũng vào chiến trường.

Chiến tranh thật là ngoài sức tưởng tượng. Chỉ có những người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu ngoài chiến trường mới tận mắt chứng kiến và hình dung được sự thảm khốc của chiến tranh. Cái chết luôn luôn rình rập, ngay cả khi không cầm súng quyết tử ngoài chiến trường thì cuộc sống của người lính cũng luôn luôn ngàn cân treo sợi tóc. Nếu không bỏ mạng bởi hòn tên mũi đạn của quân thù lúc đánh nhau thì cũng chết bởi sốt rét, bom pháo bất kỳ lúc nào.

Thú thật, tôi chưa bao giờ khát khao được cầm súng đi đánh giặc. Bởi vậy trong những năm tháng chiến đấu, tôi không lập được nhiều thành tích, không phải là dũng sỹ diệt Mỹ như em trai tôi. Trong đơn vị, tôi thuộc thành phần yếu kém, tư tưởng hoang mang, tinh thần phấn đấu kém và nhát gan đến nỗi lần đầu tiên trực tiếp đánh nhau, tôi sợ đến vãi tè cả quần.

Tôi có một người bạn rất thân, anh tên là Đinh Công Tráng. Hai đứa bằng tuổi nhau, trước khi nhập ngũ, Tráng học rất giỏi, mơ ước của Tráng là làm kỹ sư vô tuyến điện. Ngày hoàn thành khóa huấn luyện 3 tháng để vào chiến trường B, Tráng và tôi cùng nhau chụp một bức ảnh kỷ niệm. Tráng nói, đánh Mỹ xong mà cả hai còn sống thì hẹn nhau thi vào đại học. Tôi thi vào Đại học Y, còn Tráng thi vào Bách Khoa. Nếu rủi, một trong hai đứa hy sinh, đứa còn lại phải trở về và mang bức ảnh này đến cho gia đình đứa hy sinh. Nhà Tráng có cô em gái kề Tráng rất xinh tên là Ngọc. Tráng bảo: Tớ có người yêu rồi, còn cậu, nếu đánh giặc giỏi, độc lập về tớ gả em Ngọc cho.

Thật sự, 3 năm lăn lộn trên chiến trường, trong thâm tâm tôi đã quá ngán chuyện đánh nhau. Tôi luôn ám ảnh bởi cái chết của đồng đội và tôi rất sợ chết. Hình như Tráng biết điều đó nên cậu ấy động viên tôi rất nhiều. Mỗi lần đi đánh trận là Tráng luôn đi cùng tôi, có mặt bên tôi. Tráng rất thông minh, dũng cảm và nhanh nhẹn. Việc gì khó Tráng đều xông lên trước và lãnh trách nhiệm. Trận đánh hôm ấy của tôi với Tráng đối với tôi là một ám ảnh khủng khiếp.

Trong lúc chúng tôi gồm 3 người, trong đó có tôi và Tráng đang bò vào sào huyệt của địch để đào công sự thì chúng tôi gặp phải một tốp 3 thằng lính đi tuần. Chúng phát hiện mục tiêu và nã đạn xối xả. Một đồng đội hy sinh ngay từ loạt đạn đầu tiên. Tôi quá hoảng nằm bẹp xuống rãnh công sự. Tráng nhoài người lên che chắn cho tôi và bắn trả quyết liệt.

Sau trận đụng độ ấy, phía địch ba tên bị giết, đồng đội của tôi hy sinh. Còn Tráng, anh nằm vắt ngang trên đầu tôi, máu anh chảy ướt đầm người tôi. Đến lúc ấy tôi mới biết, mặc dù bị trúng đạn vào chỗ hiểm ở ngực, Tráng vẫn nhoài người lên che chắn cho tôi và anh biết tôi hay hoảng hốt, run, không giữ được bình tĩnh. Dồn hết chút lực tàn, Tráng đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, bảo vệ mạng sống cho tôi. Trận đó tôi cũng bị thương nhẹ vào phần mềm ở vai. Nhưng trong lúc quá hoảng sợ nhìn thấy hai đồng đội của mình hy sinh, tôi đã không làm chủ được bản thân mình. Tôi gần như tuyệt vọng nên đã rút dao ra và chặt đứt ngón tay trỏ ở bàn tay phải của tôi. Tôi vừa làm vừa khóc. Tôi không muốn đánh nhau nữa, tôi hèn nhát và tôi sợ chết.

Vậy là tôi trở thành một kẻ gian lận trong chiến tranh mà chỉ có mình tôi duy nhất biết rõ chuyện này. Có lẽ linh hồn của Tráng và của một đồng chí nữa có mặt cùng tôi trong trận ấy là biết rõ. Nhưng người đã chết đâu còn nói gì được nữa.

Hôm ấy, sau khi kéo được 2 thi thể của đồng đội ra ngoài, tôi được chuyển ra trạm cứu thương. Vết thương ở phần mềm tuy không nặng nhưng cũng làm cho tôi kiệt sức vì mất quá nhiều máu. Mà lúc ấy do tinh thần quá hoảng loạn trước cái chết của hai đồng đội, và trước quyết định phải chạy trốn, phải tìm mọi cách để không phải đi đánh nhau nữa nên tôi không nhớ sơ cứu và băng bó vết thương cho mình. Riêng vết thương ở ngón trỏ bàn tay phải đã làm cho tôi trở thành phế binh vì là ngón tay kéo cò súng nên thiếu nó, tôi không thể cầm súng đi chiến đấu. Tôi được chuyển ra tuyến sau dưỡng thương và làm chế độ thương binh, rồi chế độ phục viên.

Trong lúc đồng đội tôi đang đổ máu và tiếp tục đổ máu trên chiến trường thì tôi đã bước ra khỏi cuộc chiến tranh một cách gian dối và hèn hạ như thế đó. Mang bí mật này, hàng chục năm qua, tôi sống trong mặc cảm và day dứt. Khi tôi trở về quê Tráng mang bức ảnh cho cha mẹ Tráng thì tôi mới biết tin dữ. Em gái Tráng, Ngọc đi thanh niên xung phong và hy sinh.

Vậy là trong một khoảng thời gian ngắn, gia đình Tráng nhận được tin báo tử của hai người con. Nỗi đau làm cho cha mẹ Tráng suy sụp. Ngày tôi về nhà Tráng, Linh, người yêu của Tráng cứ ôm lấy tôi mà khóc. Nhưng bi kịch đối với gia đình tôi nào có kém gì gia đình Tráng. Cùng một lúc, gia đình tôi nhận được hai tấm bằng chứng nhận dũng sỹ diệt Mỹ của thằng em trai, của tôi cũng đang chiến đấu ở chiến trường B kèm với giấy báo tử. Cha tôi hóa đá trong nỗi đau. Cha nói, may mà tôi còn sống để trở về, dù thương tật thì đó vẫn là may mắn lớn nhất của gia đình, dòng họ.

Các anh các chị ơi, nói thật là tôi đau đớn và day dứt vô cùng khi mình là một kẻ lừa dối. Tôi đã nghĩ quẩn rằng, do tôi hèn nhát nơi chiến trường nên em trai tôi mới phải hy sinh. Đó là luật nhân quả mà gia đình tôi phải hứng chịu. Cuộc sống của tôi nặng nề những ám ảnh gian dối, tôi trở thành người ít nói, sống lặng lẽ.

Sau đó tôi thi vào Đại học Quân y và tôi tốt nghiệp bác sỹ đa khoa ra công tác ở bệnh viện tỉnh. Suốt thời gian học đại học rồi cả sau này, tôi không hề yêu ai. Có lẽ mặc cảm tự kỷ quá lớn nên tôi không tự tin trước tất cả. Tôi luôn có cảm giác tôi không xứng đáng với một ai. Thế rồi thời gian là phương thuốc xoa dịu và chữa lành mọi vết thương, mọi mặc cảm. Cuộc sống cuốn tôi đi như vốn thế. Tôi dần tạm quên được quá khứ và lập gia đình, sinh con.

Từ khi trở về từ chiến trường, tôi cũng không ham hố gì hơn trong cuộc đời là thực hiện được ước nguyện của cha và sống một cuộc sống bình thường của một con người có ích cho xã hội. Tôi làm công tác chuyên môn, và gần như không quan tâm đến việc triều chính ở cơ quan. Nhưng cuộc đời thật trớ trêu. Tôi càng không quan tâm, không màng đến thì cuộc đời lại cứ đẩy tôi vào những vị trí lãnh đạo ở cơ quan, để cho cả đời tôi càng phải sống trong mặc cảm, dày vò. Từ phó khoa rồi lên đến trưởng khoa, rồi lên Ban giám đốc. Lúc cơ quan cơ cấu tôi lên Phó Giám đốc bệnh viện, tôi kiên quyết chối từ. Vợ con rồi bạn bè đồng nghiệp cho rằng tôi gàn dở. Tôi nói tôi chỉ muốn làm chuyên môn thôi nhưng thực tế có ai hiểu trong lòng tôi, mỗi một lần trước sự thành đạt trong công việc của mình, quá khứ lại trào ngược lên, ngột ngạt và bức bối.

Tôi bị lương tâm cắn rứt. Càng cắn rứt lương tâm, tôi càng lao vào công việc để khỏa lấp những day dứt. Vì thế uy thế trong chuyên môn đã đưa tôi vào những vị thế cao hơn như một lẽ tự nhiên. Tôi không thể từ chối được danh lợi, mặc dù trong lòng rất mặc cảm và luôn mâu thuẫn giữa lương tâm và danh lợi. Cuối cùng thì bản chất "tham-sân-si" trong tôi vẫn chế ngự cả lương tâm day dứt của tôi và tôi nhắm mắt bước lên vị trí Phó giám đốc như số phận đã định đoạt.

Những ngày này đang làm thủ tục để nghỉ hưu, tự dưng đọc thấy câu chuyện đời của một người lính, quá khứ trong tôi trỗi dậy, giày vò tôi. Thực ra chưa bao giờ hết giày vò, nhưng khi đọc bài báo ấy, tất cả càng trở nên nặng nề hơn bao giờ hết. Tôi có xứng đáng để sống và thành đạt trong cuộc đời này như tôi đã có không? Tôi có hèn hạ và đáng phỉ nhổ không? Tôi phải làm gì để được thanh thản mà sống nốt quãng đời còn lại?

HVT