Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống ở vùng đất Cố đô Huế từ những lễ hội đầu Xuân

Những năm qua, TP Huế đã và đang lấy văn hóa, di sản làm nền tảng, động lực để xây dựng đô thị di sản đặc trưng, trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc tầm cỡ quốc tế, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của địa phương trong giai đoạn mới. Trong đó, việc duy trì và tổ chức hàng trăm lễ hội văn hóa lớn, nhỏ gắn liền với Festival Huế đã trở thành thương hiệu riêng của TP Huế. Và một trong những lễ hội được tổ chức sớm nhất ở vùng đất Cố đô là lễ hội truyền thống cầu ngư ở các làng quê ven biển xứ Huế.

Với truyền thống 3 năm một lần (tam niên đáo lệ), năm nay lễ hội cầu ngư làng Thai Dương Hạ (phường Thuận An, TP Huế) được tổ chức từ ngày 22/2 đến 27/2 (từ mùng 6 đến 11 tháng Giêng năm Bính Ngọ) thu hút hàng nghìn người dân địa phương và du khách tham dự. Ngoài các trò chơi dân gian, hội diễn văn nghệ, thi đấu thể thao hấp dẫn, lễ hội còn có các hoạt động như lễ diễn trò cầu ngư, lễ cung nghinh ngài Thành Hoàng an vị tại đình làng và giải đua ghe truyền thống.

Người dân địa phương cho biết, lễ hội cầu ngư làng Thai Dương Hạ có từ hàng trăm năm trước và đến nay được chính quyền, bà con ngư dân gìn giữ, tổ chức theo phong tục truyền thống. Đông đảo du khách khắp nơi đã đổ về làng quê ven biển này để cùng hòa mình vào không khí lễ hội rộn ràng vui tươi vào dịp đầu năm mới.

Ông Lê Đình Phong, Chủ tịch UBND phường Thuận An cho biết: “Lễ hội truyền thống cầu ngư làng Thai Dương Hạ là lễ hội dân gian mang đậm bản sắc văn hóa tâm linh cộng đồng nhằm đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng dân gian, hoạt động văn hóa, thể thao của người dân. Thông qua lễ hội, ngư dân địa phương ước mong năm mới tàu thuyền ra khơi đánh bắt hải sản đạt nhiều thắng lợi, tôm cá đầy khoang”.

Một lễ hội truyền thống khác được TP Huế tổ chức vào dịp đầu Xuân là lễ hội đền Huyền Trân (phường An Cựu, TP Huế). Năm nay, lễ hội đền Huyền Trân được tổ chức trong hai ngày 24 và 25/2 (mùng 8 và 9 tháng Giêng) với chủ đề “Ngưỡng vọng tiền nhân - Dấu thiêng mở cõi”. Đây là hoạt động nằm trong chương trình lễ hội mùa Xuân - Festival Huế 2026 nhằm tri ân, tưởng nhớ và tôn vinh Công chúa Huyền Trân – người có công lớn trong sự nghiệp mở mang bờ cõi đất nước. Ngoài phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và thể thao truyền thống như biểu diễn trống hội, ca múa nhạc, ca Huế, hòa tấu nhạc cụ dân tộc, bài chòi,... phục vụ du khách.

“Thông qua các hoạt động nghi lễ và phần hội phong phú, lễ hội đền Huyền Trân hướng đến việc giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, văn hóa dân tộc. Đồng thời quảng bá giá trị văn hóa Huế, gắn kết phát triển văn hóa - du lịch, tạo không khí vui tươi, trang nghiêm trong những ngày đầu xuân mới phục vụ nhân dân và du khách thập phương”, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP Huế khẳng định.

Song song với lễ hội truyền thống, tại nhiều xã, phường ở TP Huế còn diễn ra các hội vật đầu Xuân thu hút lượng lớn du khách và người dân tham dự. Điển hình như hội vật truyền thống làng Thủ Lễ (xã Quảng Điền, TP Huế) đã được tổ chức vào ngày mùng 6 tháng Giêng. Sau phần nghi lễ trang trọng trong nội điện đình làng Thủ Lễ, tiếng trống hội vang lên dồn dập nơi sân đình như đánh thức khí thế thượng võ của cả một vùng quê.

Mở đầu hội vật là màn so tài của hai đô vật cao niên với những thế đánh chắc khỏe, giàu kinh nghiệm, không chỉ thể hiện kỹ thuật tinh tế của đấu vật truyền thống mà còn tiếp lửa cho thế hệ trẻ. Tiếp đó là phần tranh tài của các đô vật nam, nữ và màn đọ sức của những đô vật lứa tuổi thiếu niên, thanh niên.

Ngoài hội vật Thủ Lễ, tại Huế còn có hội vật làng Sình thường được tổ chức vào ngày mùng 10 tháng Giêng hằng năm thu hút hàng trăm đô vật ở các địa phương về thi đấu, tranh tài. Hội vật đầu năm là dịp cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, cuộc sống an lành. Bên cạnh đó, đây còn là sân chơi đề cao tinh thần thượng võ, rèn luyện ý chí, bản lĩnh và nhân cách sống cho thế hệ trẻ, là nơi gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt tình làng nghĩa xóm trong những ngày đầu năm mới.