Văn hoá giao thông trông người mà ngẫm đến ta

Trong cuộc đời làm báo, thi thoảng tôi lại có cơ hội được đến thăm và tác nghiệp ở một số quốc gia thuộc các châu lục. Lần gần nhất là chuyến đi công tác tại Nhật Bản, nơi vừa diễn ra thảm họa động đất và sóng thần khủng khiếp cướp đi hàng trăm ngàn sinh mạng và tiêu tốn của đất nước mặt trời mọc hàng trăm tỷ đô la. Nhưng qua thảm họa kinh hoàng ấy, người Việt Nam cũng như nhiều quốc gia trên thế giới chia sẻ và được chứng kiến "ý chí và tinh thần của người Nhật". Họ bình tĩnh, chung tay vượt lên những nỗi đau cũng như những điều thần kỳ mà người Nhật đã làm được trong những thập kỷ vừa qua khiến nhiều người trên thế giới phải thán phục.

Với tôi,gần một tuần tác nghiệp tại Nhật Bản để lại trong tôi nhiều vấn đề cần phải suy ngẫm. Một trong những vấn đề mà tôi tâm đắc nhất là giao thông và văn hoá giao thông của người dân Nhật Bản.

Từ trung tâm thành phố Yokomaha nơi chúng tôi trú ngụ với chặng đường khoảng 50km, sau chừng hơn 30 phút đi xe điện, chúng tôi đã có mặt tại nhà ga trung tâm ở thủ đô Tokyo. Khác với không khí thanh bình và thoáng đãng ở những con phố thuộc thành phố Yokomaha trên tuyến tàu điện trên cao, người đông nghẹt nhưng khá trật tự, không có sự chen lấn, xô đẩy.

Ra khỏi nhà ga cửa phía Tây, hiện diện trước mắt chúng tôi là 2 toà cao ốc được xây dựng bằng gạch đỏ theo kiểu Âu châu. Cũng như ở Yokomaha, đường phố ở thủ đô Tokyo khá thông thoáng, hè đường dành cho người đi bộ cũng khá rộng. Mặt đường ở Tokyo phẳng nhưng có độ ma sát, không trơn trượt như các đường phố đô thị ở Việt Nam mỗi khi gặp trời mưa hoặc phun nước rửa đường.

Tác giả trên xe điện ở Tokyo.

Một câu hỏi bỗng xuất hiện trong tôi: Tại sao Nhật Bản là quốc gia có các tập đoàn sản xuất ôtô hùng mạnh vào bậc nhất thế giới song trên các đường phố Tokyo, mật độ ôtô xem ra lại không nhiều như các nước mà tôi đã đến thăm? Các dòng xe tham gia giao thông lại rất trật tự và nề nếp theo từng làn đã được kẻ sơn trên đường.

Hiểu được câu hỏi của tôi, Hà - một kỹ sư về công nghệ thông tin người Việt đang làm việc tại Tokyo và là người dẫn đường cho chúng tôi bảo rằng anh đã sống và làm việc ở Tokyo 10 năm nay rất ít khi gặp cảnh ùn tắc. Tôi hỏi Hà: Tại sao xe ôtô ở Nhật so với Việt Nam rẻ là thế mà không mua sắm cho mình 1 chiếc ôtô để đi lại? Hà cười rồi trả lời: Ở Nhật người dân đã quen với các phương tiện vận tải công cộng. Việc đi lại hàng ngày của họ chủ yếu là các phương tiện vận tải khách công cộng như tàu điện trên cao, tàu điện ngầm và hệ thống xe bus.

Khác với ở ta, các phương tiện vận tải hành khách công cộng ở Nhật Bản đã vận chuyển tới 3/4 lưu lượng khách trong thành phố, đã thế lại rất thuận lợi cho mọi người dân, bởi nó chính xác đến từng phút. Khách đi lại thường xuyên đa phần mua vé tháng, còn khách có nhu cầu thư giãn, nghỉ ngơi có thể mua vé ngồi ở một toa riêng mà ở đó được trang bị các ghế mềm, diện tích rộng khiến cho hành khách luôn cảm thấy thoải mái. Từ trên các tàu điện trên cao, qua các ô cửa sổ, người ta dễ dàng nhìn thấy những con đường uốn lượn đẹp như tranh vẽ. Theo đó là từng dòng ôtô lao vun vút với tốc độ cao. Lẽ đương nhiên, những đoàn tàu điện trên cao và tàu điện ngầm chạy trên các tuyến đường riêng.

Khách đến Nhật Bản đều có chung cảm nhận: Bức tranh giao thông ở đây hiện đại, tiện lợi và an toàn. Hà, người dẫn đường lại bảo đó là sự tích hợp của một quá trình dài mà cả nước Nhật dày công phấn đấu gây dựng; song điều quan trọng hơn rất nhiều là ý thức chấp hành luật pháp và nếp sống văn hoá của người tham gia giao thông. Rồi anh lại bảo: Nhật Bản hiện có 127,7 triệu dân, còn thủ đô Tokyo có 12 triệu dân, số ôtô đăng ký lên tới 5,4 triệu xe; cố đô Kyoto: 2,64 triệu dân có hơn 1,2 triệu xe; tỉnh Saitama: 7,05 triệu dân có gần 4 triệu ôtô. Phương tiện tham gia giao thông nhiều như vậy, song thủ đô Tokyo cũng như các đô thị khác của Nhật, số vụ tai nạn giao thông lại xảy ra ít nhất thế giới.

Để giải quyết bài toán giao thông ở Thủ đô Tokyo với 2.400km đường giao thông và được chia cắt bởi 3.000 nút giao thông, ở đây người ta thiết kế hệ thống đường giao thông với nhiều kiểu dạng. Đường lồng lên cao, rồi bất chợt bổ xuống chui vào lòng đất. Đường vòng vèo bên ngoài, rồi xoắn vào những dãy nhà. Đường chồng lên đường rồi lại tách chẽ ra. Đây chính là lời giải bài toán chống ùn tắc giao thông ở một thủ đô có hơn 12 triệu dân và hàng triệu khách vãng lai.

Đến Nhật Bản ai cũng có thể cảm nhận hệ thống xe điện thật sự là "báu vật" của giao thông Tokyo. Ở quốc gia này có hai loại xe điện: xe điện ngầm và xe điện nổi. Hệ thống xe điện ngầm gồm 14 tuyến chuyên chở 8 triệu lượt khách/ngày và đêm; còn xe điện nổi, ngoài hệ thống đường quốc gia hỏi ra mới biết còn có tới 11 tuyến của tư nhân tham gia nên đã vận chuyển tới 36 triệu lượt khách/ngày đêm. Xe nổi, xe ngầm nhiều như vậy nên không ai có thể nhớ hết được các ga trên mỗi tuyến đường. Vì thế, người Nhật khi ra khỏi nhà theo thói quen thường đem theo tấm bản đồ để tìm đường, mặc dù tại các nhà ga tàu điện đều có những bản đồ chỉ dẫn rất tỉ mỉ, chu đáo.

Cùng với hệ thống xe điện nổi ở thủ đô Tokyo, xe điện ngầm nối với hệ thống xe điện nổi tạo thành một mạng lưới chằng chịt nhưng lại rất khoa học và rạch ròi đến từng chi tiết: tạo thành những vòng tròn đồng tâm từ trung tâm TP ra tới các vùng ngoại vi. Để bảo đảm giao thông 3 phút/chuyến, các tuyến tàu thường được làm riêng từng làn. Vì vậy, tại các ga đều có 2-3 tầng và chủ yếu ngầm sâu dưới lòng đất. Tại nhiều ga lớn như ga Tokyo, Sinjuku, Akihabara... nơi giao nhau của các tuyến quan trọng, thì nhà ga có tới 4 - 5 tầng. Khách đi tuyến nào, cứ việc dò bản đồ rồi theo chỉ dẫn mà leo bộ hoặc lên thang cuốn mà tìm đến đó.

Điều này tôi đã thấy ở thủ đô Moskva (Liên bang Nga) và thủ đô của một số quốc gia khác. Song khác với những gì tôi đã thấy ở Moskva hay Bắc Kinh (Trung Quốc) nạn ùn tắc giao thông xảy ra như cơm bữa, thì ở Tokyo chuyện tắc đường lại rất ít khi xảy ra. Đây chính là lời giải thích cho bài toán về khoa học tổ chức và văn hoá giao thông của người Nhật đáng để chúng ta suy ngẫm và học tập.

Đến Nhật Bản, điều thường xuyên đập vào mắt tôi là ở đây lượng xe cá nhân nhiều, song xe điện lại được rất nhiều người dân sử dụng. Có lẽ vì thế mà xe bus ở Tokyo có phần "lép vế". Giải quyết bài toán này, chính quyền thành phố ưu tiên bố trí các làn đường dành riêng cho xe bus, nhằm cho các chuyến xe bus đi đến đúng giờ cam kết. Theo đó, ở Tokyo hiện có 50 tuyến đường với tổng chiều dài 166km đường dành riêng cho xe bus lưu thông; đường ưu tiên cho xe bus gồm 31 tuyến qua 67 khu vực với 108km chiều dài. Vào giờ cao điểm, chỉ có xe bus được đi lại ở làn này, các loại xe khác phải đi đường khác…".

Để có đường thông, hè thoáng

Hoàn toàn khác với ở Hà Nội và TP HCM hay trên các quốc lộ, vỉa hè và thậm chí cả lòng đường nhiều tuyến phố bị người ta chiếm dụng làm nơi kinh doanh, tập kết vật liệu, trông giữ xe ôtô, xe máy… thì hệ thống hạ tầng giao thông ở Tokyo được quản lý rất chặt chẽ. Đây là nơi đất chật, người đông - hệ thống đường, nhất là những tuyến đường cũ cũng khá hẹp, song vỉa hè thực sự là lãnh địa của du khách. Để lưu lượng ôtô vốn rất đông đúc không bị ùn tắc, tại đây người ta đã tiến hành đồng bộ nhiều biện pháp khác nhau để bảo đảm các tuyến đường luôn "thông", vỉa hè thật sự "thoáng".

Trước tiên là chuyện dừng, đỗ xe đúng nơi quy định tại các tuyến đường không chỉ được áp dụng với xe bus và cũng không chỉ riêng ở Tokyo mà đối với các loại phương tiện khác. Khác với Thủ đô Hà Nội, cứ hở ra một mét vuông vỉa hè, đường phố là có thể mọc lên chỗ trông giữ xe tự phát, tiền thì vào túi tư nhân, còn hè đường công cộng thì bị chiếm dụng thì ở Nhật Bản cách đây ít lâu, Quốc hội Nhật Bản khi tiến hành sửa đổi đạo luật về giao thông, trong đó có điều khoản về bãi đỗ ôtô, theo đó, tất cả các tỉnh, TP đều phải có quy hoạch về bãi đỗ xe bảo đảm yêu cầu quy định. Luật cũng quy định, khi mua ôtô phải đăng ký có bãi đỗ xe trong phạm vi dưới 2km.

Đối với các công trình

Hệ thống giao thông hiện đại ở Tokyo.

xây dựng cao tầng trong nội thành, việc có bãi đỗ xe là một yêu cầu bắt buộc để xem xét cấp phép xây dựng. Nên chăng Việt Nam ta cũng nên học người Nhật cách làm này, tránh tình trạng xây các cao ốc chỉ cốt sao bán được các căn hộ, còn nơi đỗ xe thì lãng quên. Mức phạt cho các trường hợp đỗ xe sai nơi quy định ở Tokyo từ 5.000 đến 10.000 yên (tương đương khoảng 700.000-1,4 triệu đồng Việt Nam).

Trung tâm điều khiển tín hiệu giao thông ở Tokyo đặt ở một tòa nhà 7 tầng, là một trung tâm điều khiển giao thông được đánh giá hiện đại vào hàng nhất nhì thế giới. Trong đó riêng tầng đặt phòng điều khiển có chiều dài 100m, rộng 40m. Trên vách tường phòng điều khiển là 3 màn hình lớn. Màn hình chính dài 25m, cao tới 5m là bản đồ giao thông toàn TP với dày đặc những đường sáng xanh đỏ. Hai màn hình phụ hai bên, mỗi cái cũng có kích thước 4 x 5m. Chiếc bên trái là hình ảnh của hệ thống giao thông trên đường cao tốc. Còn bên phải là hình ảnh của giao thông trong nội thành. Ở các tuyến đường cao tốc, màu đỏ là dưới 20km/giờ, màu vàng là 40km/giờ".

Là một thành phố có số lượng phương tiện đi lại cao vào bậc nhất thế giới nên vấn đề điều khiển, giám sát giao thông rất được coi trọng. Theo đó, toàn TP Tokyo, người ta đã cho lắp đặt tới 17.000 thiết bị đo vận tốc xe qua lại. Ngoài khả năng đo vận tốc, với thiết bị này còn có thể đếm được số xe qua lại trên tuyến đường đó. Để quan sát những diễn biến giao thông trên đường phố, người ta còn cho lắp hơn 600 camera ở khắp nơi. Vì thế, khi cần có thông tin cụ thể về cảnh ùn tắc hay tai nạn ở bất cứ điểm nào, chỉ cần "gọi" tín hiệu của camera tương ứng là biết được ngay tình hình.

Theo những người phụ trách trung tâm này thì hiện ở Tokyo có 15.000 cột đèn tín hiệu giao thông được kết nối mạng về trung tâm này. Từ các dữ liệu do các camera cung cấp, căn cứ tình hình cụ thể mà các máy tính ở Trung tâm điều khiển sẽ đưa ra các phương án điều khiển đèn tín hiệu tối ưu nhất để giải quyết nạn ùn tắc. Thường thì tắc đường chỉ xuất hiện khi có sự cố, tai nạn giao thông. Nhưng nếu có tắc thì cũng chỉ mất nhiều nhất khoảng từ 20 đến 30 phút là giải tỏa được.

Khác với ở ta mỗi khi có sự cố tắc đường, người thì cho xe lên cả vỉa hè, người thì cố lắt ngang, rẽ dọc để đi thì ở thủ đô Tokyo (Nhật Bản) mỗi khi gặp ách tắc hay sự cố giao thông, người dân gọi điện thoại ngay đến các trung tâm điều khiển. Ở Tokyo bình quân cứ 17 giây có một cuộc gọi như vậy. Mỗi khi nhận được điện, những kỹ sư trực sẽ sử dụng hệ thống camera và sensor để kiểm tra, tính toán phương án và huy động lực lượng giải quyết ngay.

Pháp luật được coi trọng

Ở Nhật Bản có một quan niệm "điều anh nghĩ trong đầu - pháp luật không cần quan tâm, nhưng nếu hành động của anh vi phạm pháp luật, thì chắc chắn sẽ phải chịu sự xử lý nghiêm minh của pháp luật". Quan niệm "pháp luật là tối thượng" đó đã thấm rất sâu vào các hoạt động liên quan tới tổ chức giao thông cũng như ý thức của những người tham gia giao thông. Nó cũng trở thành nếp văn hoá khi tham gia giao thông của người dân nơi đây. Đó cũng là điều mà chúng ta cần học tập.

Khi đề cập đến thực trạng giao thông ở Hà Nội và TP HCM hiện nay, một chuyên gia người Nhật đã làm việc ở Việt Nam ví là "kiểu giao thông đàn kiến". Điều đó có nghĩa là, mỗi phương tiện khi đi trên đường thường theo cách của con kiến: đụng phải vật cản phía trước thì không cần biết phía trước là cái gì, ngay lập tức lách sang bên mà… đi tiếp! Đó là chưa kể tình trạng quay xe, cua quẹo tùy tiện, bấm còi, bật đèn tín hiệu vô tội vạ. Tất cả các hành vi trên làm cho bức tranh ùn tắc giao thông đã hỗn độn lại càng hỗn độn thêm, nhất là khi thiếu bóng CSGT.

Nhưng ở Nhật Bản thì khác: dù đang rất vội vã, phải chạy rầm rập cho kịp có mặt ở cửa ga, nhưng khi thấy có người quay đi chuẩn bị bước lên tàu điện, thì chắc chắn những người khác sẽ tự dừng lại nhường bước. Khi thấy chiếc ôtô phía sau vừa bật đèn tín hiệu để vượt, chiếc xe phía trước tự giác giảm tốc độ rồi chạy lệch sang bên mà không cần phải đợi tiếng còi xin đường. Luồng đường này đang ùn tắc dài hàng trăm mét ở ngã tư, nhưng dòng xe vẫn kiên nhẫn nhích từng chút một, chứ không lấn sang làn đường bên cạnh - nơi dòng xe vẫn lao vun vút.

Được tận mắt chứng kiến bức tranh giao thông ấy, tự nhiên trong tôi liên tưởng đến những điều có thể coi là thiếu văn hoá và không đáng có song lại xảy ra rất phổ biến trên đường phố Thủ đô. Đó là khi có vụ va quệt giao thông trên đường phố là y như rằng xảy ra các vụ xô xát, cãi vã, thậm chí là đối xử với nhau bằng vũ lực kéo theo hàng chục, rồi hàng trăm người hiếu kỳ đang giao thông đổ dồn sự chú tâm vào đây. Đó là chưa kể lợi dụng các vụ va quyệt này, một số đối tượng rỗi hơi tìm cách đánh hôi để trấn cướp tài sản của những người được coi là yếu thế. Chưa xong, bọn chúng còn lợi dụng những người xúm đông, xúm đỏ vào xem cách xử sự của các bên tìm cách trộm cắp đồ của họ để trên xe. Tắc đường là lẽ đương nhiên.

Các bạn Nhật Bản nói với chúng tôi rằng, tuy công tác giáo dục pháp luật giao thông được làm khá kỹ lưỡng như vậy, song hàng năm, Nhật Bản vẫn phát động trên toàn quốc 2 chiến dịch về an toàn giao thông vào mùa xuân và mùa thu. Mỗi chiến dịch kéo dài trong 10 ngày, với sự tăng cường của lực lượng CSGT trên đường, mà mục tiêu chính là nhằm nhắc nhở người dân về ý thức tôn trọng pháp luật khi tham gia giao thông.

Để có một ý thức chung cho cả cộng đồng, đương nhiên phải đầu tư cho công tác tuyên truyền. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng ở thông tin và thuyết phục, pháp luật không thể đi sâu vào ý thức thành một nền nếp ổn định được. Chính vì vậy, công tác tuần tra, kiểm soát của CSGT nhằm duy trì trật tự giao thông trên đường ở quốc gia này là một việc không thể thiếu.

Ngoài các ôtô chuyên dụng, lực lượng này được trang bị các xe máy 800cm³ để đi tuần và kiểm soát, xử phạt, chỉ dẫn giao thông... Vì các xe này đều sơn màu trắng nên đội ngũ này được mệnh danh là "bồ câu trắng" trên đường. Khi gặp bất kỳ tình huống nào liên quan tới ùn tắc, tai nạn giao thông, vi phạm giao thông... lực lượng này đều có mặt kịp thời và nhanh chóng giải quyết vụ việc.

Cũng như ở ta lực lượng này thường đứng chốt ở các nút giao thông có mật độ đông người và phương tiện qua lại hoặc tuần tra kiểm soát ở các tuyến đường trọng điểm chứ hoàn toàn không có hiện tượng "anh hùng núp" ở sau gốc cây, cột điện rồi bất ngờ lao ra chặn xe làm luật như một số ít "con sâu" nằm trong lực lượng Cảnh sát giao thông ở ta.

Ở Nhật, khi phát hiện các vi phạm dù là hành vi nào, ở đâu, họ đều xử lý rất nghiêm. Theo đó, người bị tịch thu bằng lái xe phải chờ sau 5 năm mới được đi học để thi cấp bằng lại. Phải nói sự nghiêm minh và tận tụy của các "bồ câu trắng" Nhật cũng rất đáng ghi nhận.

Trông người mà ngẫm đến ta

Rời xứ sở hoa Anh Đào, trở về Việt Nam, một vấn đề khiến tôi cứ suy ngẫm mãi, đó là vấn đề giao thông và văn hoá giao thông của người dân Nhật Bản. Nhờ giải quyết hiệu quả bài toán giao thông ấy mà các vụ tai nạn giao thông ở nước Nhật được coi là thấp nhất thế giới. Còn ở nước ta, thống kê các vụ tai nạn giao thông xảy ra hàng năm khiến ai trong số chúng ta đều cảm thấy đau lòng bởi mỗi năm trôi đi là lại có hơn một vạn người chết và bị thương vì tai nạn giao thông.

Nhiều người đã làm một phép tính so sánh về số người bị chết và bị thương trong các vụ tai nạn giao thông hơn cả con số của một sư đoàn và vượt xa số nạn nhân của một số cuộc chiến tranh xảy ra trong những năm vừa qua ở một số khu vực trên hành tinh. Nhiều vụ tai nạn giao thông đã trở thành nỗi kinh hoàng và dường như chỉ có ở Việt Nam.

Thấu hiểu những hậu họa do các vụ tai nạn giao thông gây ra, những năm qua, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt thực thi nhiều giải pháp nhằm kiềm chế các vụ tai nạn giao thông. Cùng với việc đầu tư một số tiền lớn để xây mới và nâng cấp các quốc lộ, đường cao tốc, những cây cầu hiện đại, mở mang hệ thống đường xá ở các đô thị, nhất là các thành phố lớn như Thủ đô Hà Nội và TP HCM, Chính phủ cũng chỉ đạo ráo riết các ngành, các cấp phát động và triển khai nhiều cuộc vận động có ý nghĩa xã hội rộng lớn và được các tầng lớp nhân dân ở mọi miền đất nước nhiệt thành ủng hộ như vấn đề đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông hoặc vấn đề giải quyết ùn tắc giao thông cục bộ ở một số địa phương, khu vực.

Thực tiễn và hiệu quả từ các cuộc vận động ấy cho thấy vấn đề trật tự - an toàn giao thông cũng như xây dựng nếp sống văn hoá giao thông ở nước ta không phải là vấn đề không thể thực hiện được? Tất nhiên nhiều vấn đề thuộc về cơ sở hạ tầng giao thông đối với chúng ta không thể trong một thời gian ngắn, một hoặc 2 nhiệm kỳ đại hội Đảng là có thể tiến kịp Nhật Bản. Song có những vấn đề có thể làm được, đó là việc xây dựng ý thức chấp hành Luật Giao thông; nếp sống văn hoá khi tham gia giao thông nếu như huy động cả hệ thống chính trị và cộng đồng xã hội cùng vào cuộc, thực hiện tổng hợp nhiều biện pháp từ việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục luật pháp, xử lý nghiêm các hành vi sai phạm… Như khi chúng ta từng triển khai Cuộc vận động "Cấm đốt pháo trong dịp Tết Nguyên đán" hay "Chiến dịch đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông" thì tin rằng chúng ta sẽ làm chuyển biến tình hình.

Vậy một câu hỏi đặt ra mà dư luận bấy lâu nay bức xúc vẫn cứ có đất tồn tại khiến cho tai nạn giao thông vẫn là vấn đề nhức nhối triền miên như những điểm đen cần gỡ bỏ trong tiến trình xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Qua các con số thống kê chỉ cho chúng ta thấy rằng, thủ phạm gây ra các vụ tai nạn giao thông có đến hơn 80% đều thuộc lỗi chủ quan của người tham gia giao thông.

Con số này nói lên rằng, ý thức chấp hành luật cũng như nếp sống văn hoá của người tham gia giao thông còn rất yếu. Điều ấy thuộc về việc đào tạo và cấp bằng cho người điều khiển các phương tiện giao thông ở nhiều nơi bị buông lỏng và sơ sài; chưa đủ dữ liệu để người học nhận thức được ở thế nào là văn hoá giao thông? Trách nhiệm của người cầm lái đối với chính mình và cộng đồng. Còn nữa, đó là việc thực hiện nghiêm túc và rốt ráo việc trong sạch lực lượng Cảnh sát giao thông, những người được giao trách nhiệm tuần tra kiểm soát, xử lý các vụ việc trên mặt đường.

Thiết nghĩ những "con sâu" trong lực lượng này được nhặt bỏ, xoá đi các hiện tượng "anh hùng núp"; "làm luật"; xử lý kiên quyết, đàng hoàng, công khai, chính trực có tình, có lý; xử lý "đúng người, đúng tội" tin rằng sẽ góp phần tạo dựng môi trường pháp lý, xây dựng nếp sống văn hoá giao thông ở nước ta và khiến người vi phạm phải tâm phục, khẩu phục. Khi đề cập vấn đề này, tự nhiên tôi liên tưởng đến câu nói của Thượng tướng Lê Thế Tiệm, nguyên Thứ trưởng Bộ Công an tại một diễn đàn bàn về các biện pháp kiềm chế tai nạn giao thông rằng "Ngoài đường có gì mà nhiều người cứ muốn ra". Câu hỏi ấy của Thượng tướng Lê Thế Tiệm khiến người ra không khỏi suy nghĩ về vấn đề cấp thiết là phải sớm trừ bỏ những "con sâu làm rầu nồi canh" của lực lượng này.

Vấn đề cuối cùng theo tôi nghĩ thuộc về chính quyền và các ngành chức năng ở các địa phương. Nhiều người nói "nó đã là căn bệnh ung thư đang di căn". Song nếu chúng ta thực sự kiên quyết, phân công trách nhiệm rõ ràng, xử lý không theo kiểu "đầu voi đuôi chuột" thì tin rằng sẽ làm được. Đó là vấn đề làm sao để hè thông, đường thoáng; tránh tình trạng: Đâu đâu cũng có thể mọc lên chỗ đỗ xe, thu tiền vô tội vạ gấp cả chục lần theo quy định và không có biên lai, rồi hè đường bị chiếm dụng không thương tiếc khiến cho bức tranh toàn cảnh về giao thông đô thị như một cuốn chỉ rối mà chưa biết đâu là nút thắt cần phải gỡ. Qua đợt ra quân kiểm tra các bãi gửi xe ở nội thành Hà Nội đã phát hiện hàng trăm, hàng chục bãi gửi xe chui trái phép, ngày ngày thu hàng chục, hàng trăm triệu đồng. Tưởng sau đợt ra quân ấy sẽ xoá được thực trạng này. Nào ngờ, chỉ ngay ngày hôm sau, nó lại mọc lên và tiếp tục trở thành cái u, cái nhọt trên đường phố Thủ đô.

Chả lẽ chúng ta thực hiện thành công và có hiệu ứng xã hội rất tốt như "Cấm đốt pháo trong dịp Tết Nguyên đán" và "Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông" mà lại bó tay trước những búc xúc mà dư luận đặt ra! Làm được những điều này chính là xây dựng nếp sống văn hoá trong giao thông